فزولینتانت
فزولینتانت دارویی غیرهورمونی از خانوادهٔ مهارکنندههای گیرندهٔ نوروکینین ۳ است که با آرامکردنِ مرکزِ تنظیمِ دمای مغز، شدت و دفعاتِ گرگرفتگیِ دورانِ یائسگی را کم میکند.
این دارو عمدتاً برای کاهشِ گرگرفتگیها و تعریقِ شبانهٔ متوسط تا شدیدِ ناشی از یائسگی، بهویژه در زنانی که امکان یا تمایلِ مصرفِ هورموندرمانی را ندارند، تجویز میشود.
مهمترین نکته، احتمالِ اثر بر عملکردِ کبد است؛ پیش از شروع و طیِ ماههای نخستِ درمان باید آزمایشِ کبد انجام شود و هر نشانهٔ غیرعادی به پزشک گزارش شود.
اگر زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره، خستگیِ شدید یا دردِ شکم در قسمتِ بالا و راست دیدید، یا سابقهٔ بیماریِ کبدی یا کلیوی دارید، پیش از ادامهٔ مصرف با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فزولینتانت داروییِ خوراکی و غیرهورمونی است که در گروهِ داروهای مؤثر بر دستگاهِ ادراری-تناسلی و هورمونهای جنسی جای میگیرد. این دارو با مسدودکردنِ گیرندهٔ نوروکینین ۳ (NK3 Receptor) در بخشی از مغز به نامِ هیپوتالاموس عمل میکند؛ در دورانِ یائسگی، افتِ استروژن باعثِ فعالیتِ بیشازحدِ همین مسیرِ عصبی و برهمخوردنِ مرکزِ تنظیمِ دمای بدن میشود. با آرامکردنِ این مسیر، فزولینتانت شدت و تعدادِ گرگرفتگیها و تعریقِ شبانه را کم میکند، بدونِ آنکه هورمونی به بدن اضافه کند. هدفِ اصلیِ درمان، بهبودِ کیفیتِ خواب و زندگیِ روزمرهٔ زنانی است که علائمِ آزاردهندهٔ یائسگی دارند.
موارد مصرف
- کاهشِ گرگرفتگیهای متوسط تا شدیدِ دورانِ یائسگی
- کاهشِ تعریقِ شبانهٔ مرتبط با یائسگی
- بهبودِ کیفیتِ خواب در زنانی که علائمِ شبانهٔ یائسگی دارند
- گزینهای غیرهورمونی برای زنانی که هورموندرمانیِ یائسگی برایشان مناسب یا مجاز نیست
روش مصرف
فزولینتانت بهصورتِ خوراکی مصرف میشود و میتوان آن را با یا بدونِ غذا خورد؛ بهتر است هرروز در یک زمانِ ثابت مصرف شود تا اثرش پایدار بماند. قرص را کامل و همراه با آبِ کافی میل کنید و بدونِ توصیهٔ پزشک یا داروساز آن را خرد یا نصف نکنید. بهبودِ علائم معمولاً طیِ چند هفتهٔ مصرفِ منظم مشخص میشود، پس حتی اگر اثرِ فوری حس نکردید، بدونِ مشورت با پزشک مصرف را قطع نکنید. تعدادِ دفعات، مقدار و مدتِ دقیقِ درمان را فقط پزشکِ معالج طبقِ نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
علائم وازوموتور متوسط تا شدیدِ مرتبط با یائسگی (گرگرفتگی و تعریق شبانه)
با غذا یا بدون غذا و همراه مایعات مصرف شود؛ قرص باید کامل بلعیده شود و نباید نصف، خرد یا جویده شود. مدت درمان ازپیشثابت نیست و فایدهٔ ادامهٔ آن باید بهصورت دورهای ارزیابی شود. آزمایشهای عملکرد کبد پیش از شروع، ماهانه در ۳ ماه نخست و در ماههای ۶ و ۹ انجام شود؛ با بروز علائم احتمالی آسیب کبدی نیز ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ بیماریِ کبدی، سیروز یا افزایشِ مزمنِ آنزیمهای کبدی
- بیماریِ کلیویِ شدید یا نارساییِ پیشرفتهٔ کلیه
- مصرفِ همزمانِ داروهای دیگر، بهویژه فلووکسامین یا داروهایی که روی کبد اثر میگذارند
- حساسیتِ شناختهشده به فزولینتانت یا هر یک از اجزای قرص
- بارداری، شیردهی یا احتمالِ بارداری
- مصرفِ مکملهای گیاهی یا داروهای بدوننسخه که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند
عوارض احتمالی
- دردِ شکم
- اسهال
- بیخوابی یا اختلال در خواب
- کمردرد
- نشانههای آسیبِ کبدی مانندِ زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره، مدفوعِ کمرنگ، خستگیِ شدید، تهوعِ مداوم یا دردِ شکم در قسمتِ بالا و راست — در صورتِ مشاهده، مصرف را متوقف کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — با اورژانس تماس بگیرید
- تغییراتِ کبدی که گاهی بدونِ هیچ نشانهای رخ میدهد؛ به همین دلیل انجامِ بهموقعِ آزمایشهای خونیِ توصیهشده توسطِ پزشک را جدی بگیرید
- هرگونه علامتِ تازه، شدید یا نگرانکننده که برایتان غیرعادی است را با پزشک در میان بگذارید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فزولینتانت عمدتاً در کبد و توسطِ آنزیمی به نامِ CYP1A2 متابولیزه میشود. داروهایی که این آنزیم را مهار میکنند — مانندِ فلووکسامین و برخی آنتیبیوتیکهای خانوادهٔ کینولون — میتوانند غلظتِ خونیِ فزولینتانت را بهطورِ قابلتوجهی بالا ببرند، بنابراین مصرفِ همزمانشان معمولاً توصیه نمیشود. داروهایی که همین آنزیم را فعال میکنند نیز ممکن است اثربخشیِ دارو را کم کنند. با توجه به احتمالِ اثر بر کبد، بهتر است مصرفِ منظمِ الکل در دورانِ درمان محدود شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیات را به پزشک و داروساز بگو تا هر تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
فزولینتانت برای زنانِ یائسه ساخته شده و مصرف آن در دورانِ بارداری بررسی نشده است، بنابراین برای بارداری یا کسی که قصدِ بارداری دارد توصیه نمیشود. زنانی که هنوز بهطورِ کامل یائسه نشدهاند و احتمالِ بارداری دارند، باید پیش از شروعِ دارو این موضوع را با پزشک در میان بگذارند. اطلاعاتِ کافی دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر در دست نیست، پس در دورانِ شیردهی نیز مصرفِ آن تنها با نظرِ صریحِ پزشک انجام شود.
نگهداری
قرصهای فزولینتانت را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور و گرمای مستقیم، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود نگهداری کنید. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بیندازید، نه در سطلِ زبالهٔ عادی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 45 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فزولینتانت نوعی هورمون است؟
۰۲اثرِ این دارو چهمدت طول میکشد تا دیده شود؟
۰۳چرا باید در طولِ درمان آزمایشِ خون بدهم؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید کرد؟
۰۵آیا میتوان فزولینتانت را همراه با هورموندرمانیِ یائسگی مصرف کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه G02CX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.