فروسوفریک اکساید ۱۳ درصد/دکستران ۴۰ ۸۷ درصد
این فرآورده یک مادهٔ حاجب تزریقی سوپرپارامغناطیسی بر پایهٔ نانوذرات اکسید آهن و دکستران است که برای افزایش کنتراست تصاویر امآرآی بهکار میرود.
بیشتر برای کمک به شناسایی و ارزیابی برخی ضایعات کبدی در امآرآی استفاده میشود. این فرآورده برای درمان کمخونی یا جبران کمبود آهن نیست.
تزریق باید آهسته و تحت نظارت کادر درمان در مرکز مجهز انجام شود، زیرا واکنش حساسیتی شدید، افت فشار و درد شدید ممکن است رخ دهد.
پیش از تزریق، حساسیت به آهن یا دکستران، واکنش قبلی به مواد حاجب، اختلال ذخیرهٔ آهن، بیماری کبدی، بارداری یا شیردهی را اطلاع دهید. در صورت تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، غش یا درد قفسهٔ سینه، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این فرآورده با نام تجاری نانومگ-دی-اسپیو، یک مادهٔ حاجب سوپرپارامغناطیسی از گروه مواد حاجب تصویربرداری تشدید مغناطیسی است. نانوذرات اکسید آهنِ پوششدادهشده با دکستران پس از ورود به خون، عمدتاً بهوسیلهٔ سلولهای بیگانهخوار کبد و دیگر اندامها برداشت میشوند. این ذرات میدان مغناطیسی موضعی و شدت سیگنال بافتها را تغییر میدهند و تفاوت میان بافت طبیعی و برخی ضایعات را بیشتر میکنند. این فرآورده نقش درمانی برای کمخونی یا تأمین آهن بدن ندارد.
موارد مصرف
- افزایش کنتراست در تصویربرداری امآرآی
- کمک به شناسایی و ارزیابی برخی ضایعات کبدی
- کمک به افتراق بافت طبیعی کبد از بعضی تودهها و نواحی غیرطبیعی
- کمک به بررسی ضایعاتی که جذب نانوذرات آنها با بافت طبیعی کبد تفاوت دارد
روش مصرف
این فرآورده فقط بهصورت تزریق وریدی و توسط پزشک یا پرستار آموزشدیده، طبق نسخه و پروتکل مرکز تصویربرداری استفاده میشود؛ مقدار، آمادهسازی، سرعت تزریق و زمان انجام امآرآی را رادیولوژیست تعیین میکند. تزریق سریع، رقیقسازی یا مخلوطکردن خودسرانهٔ آن مجاز نیست. معمولاً به غذا وابستگی مستقیمی ندارد، اما دستور مرکز دربارهٔ ناشتا بودن، مصرف مایعات و آمادگی برای امآرآی را رعایت کنید. هنگام تزریق و مدتی پس از آن، هرگونه درد شدید، خارش، سرگیجه یا تنگی نفس را همان لحظه به کادر درمان بگویید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به فرآوردههای حاوی آهن، دکستران یا مواد حاجب قبلی حساسیت داشتهاید، نوع و شدت واکنش را اعلام کنید.
- سابقهٔ آسم، حساسیتهای متعدد، بیماری خودایمنی یا نقص ایمنی را به پزشک بگویید؛ این شرایط میتوانند احتمال واکنش حساسیتی را بیشتر کنند.
- در صورت اضافهبار آهن، هموکروماتوز، بیماریهای خونی همراه با انتقال خون مکرر یا کمخونی همولیتیک، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- بیماری کبدی، سیروز، اختلالات خونی یا بزرگشدن طحال را مطرح کنید؛ این بیماریها میتوانند بر ایمنی یا ارزش تشخیصی تصویر اثر بگذارند.
- فهرست کامل داروها، مکملها، فرآوردههای آهن و مواد حاجب یا تزریقی اخیر خود را به پزشک و داروساز بدهید.
- بارداری، احتمال بارداری، شیردهی یا سن کمتر از بزرگسالی را پیش از انجام تصویربرداری اطلاع دهید؛ ایمنی این فرآورده در برخی از این گروهها بهطور کامل مشخص نیست.
عوارض احتمالی
- درد گذرای کمر یا پشت
- سردرد
- تهوع یا گاهی استفراغ
- گرگرفتگی یا احساس گرما
- درد، قرمزی یا ناراحتی خفیف در محل تزریق
- تنگی نفس، خسخس سینه، تورم لبها، زبان، صورت یا گلو، کهیر گسترده یا احساس خفگی: تزریق باید متوقف شود؛ اگر علائم پس از ترک مرکز ایجاد شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افت فشار شدید، غش، تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه یا کاهش سطح هوشیاری: همان لحظه به کادر درمان اطلاع دهید و در صورت ادامهٔ علائم فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا ناگهانی در کمر، پشت، قفسهٔ سینه، کشالهٔ ران یا پا هنگام تزریق: فوراً به تیم تصویربرداری اطلاع دهید تا تزریق بررسی یا متوقف شود.
- تورم، سوزش، درد، قرمزی شدید یا تیرهشدن پوست اطراف محل تزریق: احتمال نشت فرآورده به بافت اطراف باید بررسی شود؛ همان لحظه به کادر درمان اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل دارویی مستقیم و ثابت برای این فرآورده بهخوبی مشخص نشده است، اما چون حاوی آهن است، مصرف همزمان مکملهای آهن یا فرآوردههای تزریقی آهن باید اعلام شود؛ ممکن است آزمایشهای آهن و فریتین را برای مدتی تغییر دهد. آن را با دارو یا مادهٔ حاجب دیگری در یک سرنگ یا مسیر تزریق مخلوط نمیکنند، مگر طبق دستور مرکز درمانی. تداخل مستقیمی با غذا یا الکل شناخته نشده است، ولی دستور مرکز دربارهٔ ناشتا بودن یا مصرف مایعات مقدم است. اگر اخیراً مادهٔ حاجب دیگری گرفتهاید یا قرار است امآرآی و آزمایش آهن انجام دهید، اطلاع دهید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی کافی دربارهٔ ایمنی این فرآورده در بارداری وجود ندارد؛ بنابراین در بارداری یا احتمال آن، تزریق فقط در صورت ضرورت پزشکی و پس از سنجش فایده و خطر انجام میشود. مشخص نیست چه مقدار از آن وارد شیر مادر میشود؛ در دوران شیردهی، دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا نیاز به توقف موقت آن با پزشک و تیم تصویربرداری هماهنگ کنید.
نگهداری
فرآورده باید طبق دمای درجشده روی بستهبندی و در مرکز درمانی نگهداری شود؛ از یخزدگی، گرمای زیاد و نور مستقیم محافظت شود و دور از دسترس کودکان باشد. ویال آسیبدیده، تغییررنگداده یا تاریخگذشته نباید استفاده شود و فرآوردهٔ بازشده یا رقیقشده معمولاً برای مصرف بعدی نگهداری نمیشود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 13 % / 87 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا نانومگ-دی-اسپیو برای درمان کمخونی استفاده میشود؟
۰۲آیا نانومگ-دی-اسپیو همان مادهٔ حاجب گادولینیومی است؟
۰۳اگر قبلاً به مادهٔ حاجب حساسیت داشته باشم، میتوانم این فرآورده را دریافت کنم؟
۰۴آیا این فرآورده روی آزمایش آهن یا امآرآی بعدی اثر میگذارد؟
۰۵آیا برای تزریق نانومگ-دی-اسپیو باید ناشتا باشم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V08CB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.