انزالوتامید
انزالوتامید دارویی از گروهِ مهارکنندههای گیرندهٔ آندروژن است که با مسدودکردنِ اثرِ هورمونهای مردانه بر سلولهای سرطانیِ پروستات، از رشدِ آنها جلوگیری میکند.
این دارو برای درمانِ انواعِ پیشرفته یا مقاومِ سرطانِ پروستات در مردانی که هورموندرمانیِ پایه دریافت میکنند یا کردهاند، تجویز میشود.
مهمترین نکتهٔ ایمنیِ این دارو، افزایشِ احتمالِ بروزِ تشنج است؛ از اینرو باید هرگونه سابقهٔ تشنج یا بیماریِ زمینهایِ مرتبط، پیش از شروعِ درمان به پزشک گفته شود.
در صورتِ بروزِ تشنج، ضعفِ ناگهانیِ یکطرفهٔ بدن، سردردِ بسیار شدید یا هر علامتِ غیرمعمولِ دیگر، و نیز پیش از هرگونه تغییر در نحوهٔ مصرف، حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
انزالوتامید دارویی از ردهٔ ضدسرطانها و بهطورِ دقیقتر از گروهِ مهارکنندههای گیرندهٔ آندروژن (Androgen Receptor Inhibitor) است. سلولهای سرطانِ پروستات معمولاً برای رشد به هورمونهای مردانه وابستهاند؛ این دارو با اتصال به گیرندهٔ آندروژن، از پیوندِ این هورمونها به گیرنده و از ورودِ گیرنده به هستهٔ سلول جلوگیری میکند و به این ترتیب سیگنالِ محرکِ رشدِ سلولهای سرطانی مسدود میشود. با این مکانیسم، انزالوتامید رشد و پیشرفتِ سرطانِ پروستات را کند میکند. این دارو معمولاً در کنارِ درمانِ اصلیِ کاهندهٔ هورمونِ مردانه یا پس از جراحیِ کاهشِ این هورمون تجویز میشود، نه بهجای آنها. هدفِ اصلیِ درمان، بهتعویقانداختنِ پیشرفتِ بیماری و حفظِ کیفیتِ زندگیِ بیمار است.
موارد مصرف
- سرطانِ پیشرفته یا متاستاتیکِ پروستات که به هورموندرمانیِ اولیه دیگر پاسخ نمیدهد
- سرطانِ پروستاتِ مقاوم به هورموندرمانی، پیش از بروزِ متاستازِ آشکار
- سرطانِ پروستاتِ متاستاتیکِ حساس به هورموندرمانی، در ترکیب با آن
روش مصرف
انزالوتامید بهصورتِ خوراکی مصرف میشود و بهتر است هر روز در ساعتِ نسبتاً ثابتی خورده شود تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند؛ میتوان آن را همراه با غذا یا بدونِ غذا مصرف کرد، اما بهتر است هر بار به همان روشِ اول ادامه یابد. کپسول یا قرص باید کامل بلعیده شود، نه جویده یا خردشده. چون اثرِ این دارو به تداومِ مصرف وابسته است، قطعِ ناگهانی یا فراموشکردنِ مکررِ نوبتها بدونِ هماهنگی با پزشک توصیه نمیشود؛ در صورتِ فراموشکردنِ یک نوبت یا هر مشکلی در ادامهٔ مصرف، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید. مقدارِ دقیقِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ شرایطِ شما تعیین میکند.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ تشنج یا هر بیماریِ عصبی که خطرِ تشنج را افزایش میدهد
- بیماریِ قلبیعروقی، فشارِ خونِ بالا یا سابقهٔ سکتهٔ قلبی یا مغزی
- اختلال در کارکردِ کبد یا کلیه
- مصرفِ هر داروی دیگر، بهویژه رقیقکنندههای خون، ضدتشنجها یا داروهای متابولیزهشونده در کبد
- حساسیتِ شناختهشده به این دارو یا اجزای آن
- داشتنِ شریکِ جنسیِ دارای امکانِ باردار شدن، برای هماهنگیِ روشِ پیشگیری
عوارض احتمالی
- احساسِ خستگی یا ضعفِ عمومی
- گرگرفتگی
- دردِ مفاصل و عضلات
- سردرد
- کاهشِ اشتها و کاهشِ وزن
- اسهال
- تشنج: در صورتِ بروز، فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای احتمالیِ سکتهٔ مغزی یا قلبی مانندِ ضعفِ ناگهانیِ یکطرفهٔ بدن، اختلالِ گفتار یا دردِ شدیدِ قفسهٔ سینه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زمینخوردنِ مکرر یا سرگیجهٔ شدید که خطرِ شکستگیِ استخوان را بالا میبرد: در صورتِ تکرار، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- سردردِ بسیار شدید همراه با تشنج، اختلالِ بینایی یا گیجیِ ناگهانی: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- فشارِ خونِ بالا یا بدترشدنِ آن: در ویزیتهای بعدی حتماً اطلاع دهید و در صورتِ علائمِ شدید، سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
انزالوتامید بر آنزیمهای کبدیِ متابولیزهکنندهٔ بسیاری از داروهای دیگر تأثیر میگذارد و میتواند غلظتِ خونیِ آنها را بهطورِ چشمگیری کم یا زیاد کند؛ برای نمونه ممکن است اثرِ داروهای رقیقکنندهٔ خون، برخی داروهای قلبی، ضدتشنجها و برخی مسکنها را تغییر دهد. همزمانیِ آن با داروها یا شرایطی که خودشان خطرِ تشنج را بالا میبرند نیز باید با احتیاطِ ویژه بررسی شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفیات را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و در صورتِ نیاز، دوزها تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
انزالوتامید برای مردان تجویز میشود، بنابراین بارداری یا شیردهی دربارهٔ خودِ بیمار مطرح نیست؛ اما این دارو ممکن است در مایعِ منی وجود داشته باشد و در صورتِ بارداریِ شریکِ جنسی، برای جنین خطرآفرین باشد. به همین دلیل، در طولِ درمان و مدتی پس از آن، استفاده از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن (مانندِ کاندوم) در رابطهٔ جنسی با شریکی که امکانِ باردار شدن دارد توصیه میشود؛ مدتِ دقیق و روشِ مناسب را از پزشکِ خود بپرسید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید و درِ بستهٔ آن را همیشه محکم بسته نگه دارید. آن را دور از دیدِ کودکان و خارج از دسترسِ آنها نگهداری کنید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول نرم | 40 mg |
| قرص | 40 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا انزالوتامید درمانِ قطعیِ سرطانِ پروستات است؟
۰۲چرا معمولاً همراه با انزالوتامید، داروی دیگری برای کاهشِ هورمونِ مردانه هم تجویز میشود؟
۰۳اگر یک نوبتِ مصرفِ این دارو را فراموش کنم، چه کار کنم؟
۰۴آیا مصرفِ این دارو بر توانِ رانندگی یا کار با ماشینآلات اثر میگذارد؟
۰۵آیا در طولِ مصرفِ این دارو نیاز به آزمایش یا پیگیریِ دورهای هست؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۱۳ سازنده، در گروه L02BB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.