الاپگادمیز
الاپگادمیز یک فرآوردهٔ تزریقیِ جایگزینکنندهٔ آنزیم آدنوزین دِآمیناز است و در گروه درمانهای ایمنی قرار میگیرد. این دارو برای کمک به بازسازی عملکرد سیستم ایمنی در کمبود شدید این آنزیم بهکار میرود.
برای درمان نقص ایمنی ترکیبی شدید ناشی از کمبود آدنوزین دِآمیناز در کودکان و بزرگسالان تجویز میشود. هدف آن کاهش تجمع مواد سمی و فراهمکردن شرایط بهتر برای رشد و کارکرد سلولهای ایمنی است.
در افراد دارای پلاکت پایین، تزریق عضلانی میتواند خطر خونریزی محل تزریق را بیشتر کند. تا زمانی که عملکرد ایمنی بهتر نشده، پیشگیری از عفونت اهمیت دارد؛ تورم صورت یا گلو، تنگی نفس یا کهیر گسترده نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
اگر پلاکت پایین، خونریزی یا کبودی غیرعادی، عفونت یا تب دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، واکنش قبلی به درمانهای آنزیمی یا هر داروی همزمان نیز باید با تیم درمان مطرح شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
الاپگادمیز یک داروی زیستی و درمان جایگزینی آنزیم برای کمبود ارثی آدنوزین دِآمیناز است و در ردهٔ داروهای درمانکنندهٔ اختلالات ایمنی قرار میگیرد. این فرآورده در ایران با نام تجاری روکاوی نیز عرضه میشود. دارو شکل پایدارشدهٔ این آنزیم را فراهم میکند تا آدنوزین و دئوکسیآدنوزین اضافی به مواد کمضررتر تبدیل شوند. با کاهش این مواد تجمعیافته، آسیب به لنفوسیتها کمتر میشود و تعداد و عملکرد سلولهای ایمنی میتواند بهتدریج بهبود یابد. اثر درمان با آزمایشهای فعالیت آنزیم، مواد تجمعیافته، شمارش لنفوسیتها و ارزیابی بالینی پیگیری میشود.
موارد مصرف
- درمان نقص ایمنی ترکیبی شدید ناشی از کمبود آدنوزین دِآمیناز
- جایگزینی آنزیم آدنوزین دِآمیناز در کودکان و بزرگسالان مبتلا
- کمک به کاهش تجمع مواد سمی و بازسازی تدریجی عملکرد ایمنی در این بیماری
روش مصرف
الاپگادمیز فقط بهصورت تزریق عضلانی و با روش استریل، توسط فرد آموزشدیده تزریق میشود؛ مقدار و فاصلهٔ تزریق را پزشک بر اساس وزن، درمان قبلی، آزمایشها و وضعیت ایمنی تعیین میکند. برنامهٔ تزریق را منظم نگه دارید و بدون هماهنگی آن را عقب نیندازید، جابهجا نکنید یا قطع نکنید؛ اگر نوبتی از دست رفت، برای زمان نوبت بعدی با مرکز درمانی هماهنگ کنید و مقدار اضافی تزریق نکنید. محل تزریق ممکن است در نوبتهای مختلف تغییر کند و ویال یکبارمصرف نباید دوباره استفاده شود. پایش منظم فعالیت آدنوزین دِآمیناز، مواد تجمعیافته، شمارش لنفوسیتها و وضعیت عفونتها بخشی از درمان است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به الاپگادمیز، فرآوردههای جایگزینی آنزیم یا واکنش شدید به داروهای پروتئینی
- پایین بودن پلاکت خون، اختلال خونریزی، کبودی آسان یا خونریزی فعال؛ تزریق عضلانی در پلاکت بسیار پایین مناسب نیست
- تب، عفونت فعال، عفونتهای مکرر یا تماس نزدیک با فرد مبتلا به عفونت؛ بهبود ایمنی ممکن است فوری نباشد
- درمان قبلی با جایگزینهای آنزیم، داروهای مربوط به نقص ایمنی، فرآوردههای خونی و همهٔ داروها و مکملها
- واکسیناسیون اخیر یا واکسن در پیشرو، بهویژه واکسنهای زنده
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی
عوارض احتمالی
- سرفه
- استفراغ
- درد، قرمزی، خارش یا ناراحتی محل تزریق
- تهوع، اسهال یا ناراحتی شکمی
- کهیر گسترده، خارش شدید، تورم لبها، صورت، زبان یا گلو، خسخس یا تنگی نفس پس از تزریق: تزریق را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی مداوم محل تزریق، خوندماغ مکرر، کبودیهای بیدلیل یا لکههای ریز قرمز روی پوست: همان روز ارزیابی شوید؛ در خونریزی شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب مداوم یا شدید، بیحالی غیرمعمول، تنگی نفس، سرفهٔ بدترشونده یا علائم عفونت: همان روز با پزشک تماس بگیرید؛ در بدترشدن سریع یا دشواری تنفس، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- رنگپریدگی، زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، تپش قلب یا ضعف شدید: میتواند نشانهٔ تخریب گلبولهای قرمز باشد؛ سریعاً ارزیابی پزشکی لازم است.
- ادامهٔ عفونتهای مکرر یا بدترشدن علائم با وجود تزریق منظم: سریعاً با تیم درمان تماس بگیرید، چون ممکن است پاسخ ایمنی کافی نباشد یا نیاز به بررسی پادتنهای ضددارو وجود داشته باشد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل دارویی مشخص و ثابتشدهای برای الاپگادمیز شناخته نشده، اما ظرفیت کامل تداخلها روشن نیست. چون دارو عضلانی تزریق میشود، تداخل غذایی مطرح نیست و تداخل اختصاصی با الکل گزارش نشده است. نوع و زمان واکسنها، بهویژه واکسنهای زنده، باید بر پایهٔ وضعیت ایمنی تعیین شود. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و فرآوردههای خونی، واکسنها و درمانهای مرتبط با نقص ایمنی را هم اطلاع دهید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ ایمنی الاپگادمیز در بارداری و شیردهی وجود ندارد و اثر آن بر جنین یا شیرخوار بهطور کامل مشخص نیست. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، قطع یا ادامهٔ درمان باید با ارزیابی سود و خطر و پایش دقیق مادر و کودک انجام شود.
نگهداری
الاپگادمیز را در یخچال، در دمای دو تا هشت درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگه دارید. آن را منجمد نکنید و تکان ندهید؛ اگر احتمال یخزدگی وجود داشته یا محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات شده است، استفاده نکنید. ویال یکبارمصرف است، باقیماندهٔ آن را دور بریزید و تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1.6 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱الاپگادمیز چه مدت طول میکشد تا اثر کند؟
۰۲اگر نوبت تزریق الاپگادمیز را از دست بدهم چه کنم؟
۰۳چرا هنگام مصرف الاپگادمیز باید آزمایش خون منظم بدهم؟
۰۴آیا هنگام دریافت الاپگادمیز میتوان واکسن زد؟
۰۵اگر بعد از تزریق محل تزریق دردناک یا قرمز شد چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.