دورزولامید
دورزولامید قطرهٔ چشمی از دستهٔ مهارکنندههای موضعیِ کربنیک انیدراز (Carbonic Anhydrase Inhibitor) است که با کاهشِ تولیدِ مایعِ درونِ چشم، فشارِ داخلچشمی را پایین میآورد.
بیشتر برای درمانِ فشارِ بالای داخلِ چشم و گلوکومِ زاویهباز، معمولاً در کنارِ داروهای دیگرِ چشمی، به کار میرود.
این قطره ترکیبی از خانوادهٔ سولفونامیدهاست؛ کسانی که سابقهٔ حساسیت به سولفونامید دارند باید پیش از مصرف حتماً پزشک یا داروساز را در جریان بگذارند.
اگر پس از چکاندنِ قطره تاریِ دیدِ شدید و پایدار، قرمزی و تورمِ غیرعادیِ چشم، یا نشانههای حساسیتِ گسترده مانندِ تورمِ صورت و لب دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دورزولامید داروی چشمی از گروهِ مهارکنندههای کربنیک انیدراز است که بهصورتِ موضعی و به شکلِ قطره در چشم استفاده میشود. این دارو با مهارِ آنزیمِ کربنیک انیدراز در جسمِ مژگانیِ چشم، ساختِ مایعِ داخلِ چشم (زلالیه) را کم میکند و به همین دلیل فشارِ داخلچشمی کاهش مییابد. هدفِ اصلی از مصرفِ آن، پیشگیری از آسیبِ پیشرونده به عصبِ بینایی است که در اثرِ فشارِ بالای مزمنِ چشم رخ میدهد. برخلافِ قرصهای خوراکیِ همین گروه، دورزولامیدِ چشمی جذبِ سیستمیکِ کمتری دارد و عوارضِ عمومیِ بدن در آن کمتر دیده میشود، هرچند بهطورِ کامل حذف نمیشود.
موارد مصرف
- کاهشِ فشارِ بالای داخلِ چشم (فشار چشمیِ بالا بدونِ علامتِ آشکار)
- درمانِ گلوکومِ زاویهباز، رایجترین نوعِ گلوکوم
- کنترلِ فشارِ چشم در انواعِ دیگرِ گلوکوم که چشمپزشک تشخیص دهد
- درمانِ کمکی همراه با داروهای دیگرِ ضدِگلوکوم (مانندِ قطرههای بتابلاکر)، وقتی یک دارو بهتنهایی فشارِ چشم را کافی کنترل نمیکند
روش مصرف
دورزولامید طبقِ برنامهای که پزشک تعیین میکند، بهصورتِ قطره در چشمِ درگیر چکانده میشود؛ تعدادِ دفعات و مدتِ درمان را فقط پزشک یا داروساز بر اساسِ وضعیتِ چشمِ شما مشخص میکند. پیش از چکاندن، دستها را بشویید و نوکِ ظرفِ قطره را به چشم یا هر سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. اگر از قطرهٔ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بینِ چکاندنِ دو قطره چند دقیقه فاصله بگذارید تا اثرِ هر دو حفظ شود. گلوکوم بیماریای مزمن است و حتی اگر علامتِ محسوسی نداشته باشید، قطعِ خودسرانه یا نامنظمِ دارو میتواند به فشارِ چشم و عصبِ بینایی آسیب برساند؛ هرگونه تغییر در نحوهٔ مصرف را با پزشک یا داروسازِ خود در میان بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرفشاری چشمی بدون گلوکوم آشکار
اگر قطرهٔ چشمی دیگری هم مصرف میشود، بین آنها حداقل ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید؛ نوک قطرهچکان نباید با چشم تماس پیدا کند.
گلوکوم زاویهباز
قطع یا تغییر درمان بدون نظر چشمپزشک میتواند باعث افزایش دوبارهٔ فشار چشم شود.
سایر انواع گلوکوم همراه با افزایش فشار چشم
نوع گلوکوم و نیاز به درمانهای همزمان باید توسط چشمپزشک تعیین شود؛ در حملهٔ حاد گلوکوم زاویهبسته، این قطره بهتنهایی کافی نیست.
درمان کمکی همراه با داروهای دیگر ضدگلوکوم
بین دورزولامید و هر قطرهٔ چشمی دیگر حداقل ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید؛ فرآوردههای ترکیبی ممکن است برنامهٔ مصرف متفاوتی داشته باشند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حساسیت به سولفونامیدها یا هر یک از اجزای این قطره را دارید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر از قطرهٔ چشمیِ دیگر یا قرصِ مهارکنندهٔ کربنیک انیدراز (مانندِ استازولامید) استفاده میکنید، این موضوع را در میان بگذارید
- اگر نارساییِ کلیویِ شدید دارید، پزشک باید از آن مطلع باشد
- اگر لنزِ تماسیِ نرم استفاده میکنید، پیش از چکاندنِ قطره لنز را دربیاورید و طبقِ توصیهٔ پزشک، مدتی پس از آن دوباره بگذارید
- اگر سابقهٔ بیماریهای قرنیه یا جراحیِ چشم دارید، این سابقه را با چشمپزشک در میان بگذارید
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
عوارض احتمالی
- سوزش یا تیرکشیدنِ گذرا در چشم، بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- طعمِ تلخ یا نامطبوع در دهان پس از استفاده
- تاریِ دیدِ کوتاهمدت بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- قرمزی یا خارشِ خفیفِ چشم
- احساسِ خشکی یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ گسترده مانندِ تورمِ پلک، صورت یا لب، خارشِ شدید یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بثوراتِ پوستیِ گسترده، تاول یا لایهلایهشدنِ پوست — مصرف را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- قرمزیِ شدید، دردِ فزایندهٔ چشم یا کاهشِ ناگهانیِ دید — با چشمپزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید
- تاریِ دیدِ پایدار که برطرف نمیشود، یا تحریکِ مداومِ چشم — این موضوع را با پزشک در میان بگذارید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ دورزولامیدِ چشمی با قرصهای مهارکنندهٔ کربنیک انیدراز مانندِ استازولامید معمولاً توصیه نمیشود، چون احتمالِ افزایشِ عوارضِ سیستمیک را بالا میبرد. اگر از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر همزمان استفاده میکنید، باید فاصلهٔ زمانیِ مناسب بینِ آنها رعایت شود تا اثرِ هیچکدام کم نشود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و قطرههای چشمیِ دیگری که مصرف میکنید را به پزشک و داروسازِ خود بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ دورزولامید در دورانِ بارداری در دست است و باید فقط در صورتی که پزشک ضروری تشخیص دهد مصرف شود. مشخص نیست این دارو به مقدارِ قابلِتوجه در شیرِ مادر ترشح میشود یا نه؛ بنابراین مادرانِ شیرده پیش از مصرف حتماً باید با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ زیاد نگهداری کنید و از یخزدنِ آن جلوگیری کنید. درِ ظرف را همیشه محکم ببندید و آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ یا شفافیتِ محلول تغییر کرده بود، از آن استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۰ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بلافاصله بعد از چکاندنِ دورزولامید چشمم میسوزد؟
۰۲چرا بعد از استفاده از این قطره طعمِ عجیبی در دهانم حس میکنم؟
۰۳آیا میتوانم همراه با لنزِ تماسی از دورزولامید استفاده کنم؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ قطره را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا میتوانم مصرفِ این قطره را خودسرانه قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۰ برند از ۱۰ سازنده، در گروه S01EC03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.