بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · قلب و عروق

دوبوتامین

Dobutamine
رده ATC C01CA07شکل‌ها تزریقی، تزریقی لیوفیلیزه برای محلولدوز 12.5 mg/1mL، 250 mgبرند در ایران ۱۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

دوبوتامین دارویی تزریقی از خانوادهٔ محرک‌هایِ قلبی (کاتکول‌آمین) است که با تحریکِ گیرنده‌هایِ بتا در قلب، نیرویِ انقباضِ عضلهٔ قلب را برایِ مدتی کوتاه افزایش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر در بیمارستان و بخشِ مراقبت‌هایِ ویژه برایِ حمایت از قلبی که موقتاً به‌خوبی خون پمپاژ نمی‌کند (مانندِ نارساییِ حادِ قلبی یا پس از جراحیِ قلب) و همچنین در تست‌هایِ تشخیصیِ قلب مانندِ اکوکاردیوگرافیِ استرسِ دارویی به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

دوبوتامین فقط به شکلِ تزریقِ وریدی و زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک، همراه با پایشِ پیوستهٔ ضربانِ قلب و فشارِ خون تجویز می‌شود و هیچ‌گاه دارویی برایِ مصرفِ خانگی یا خودسرانه نیست.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر در طول یا پس از تزریقِ دوبوتامین احساسِ تپشِ شدیدِ قلب، دردِ قفسهٔ سینه، تنگیِ نفسِ ناگهانی یا سرگیجهٔ شدید کردید، بلافاصله تیمِ درمانی را در جریان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Dobutamine
۰۲

معرفی دارو

دوبوتامین یک محرکِ قلبیِ مصنوعی از خانوادهٔ کاتکول‌آمین‌ها و به‌طور مشخص یک آگونیستِ گیرندهٔ بتا-یک (Beta-1 Agonist) است. این دارو با تحریکِ گیرنده‌هایِ بتا-یکِ عضلهٔ قلب، نیرویِ انقباض و تا حدی ضربانِ قلب را بالا می‌برد و در نتیجه برون‌دهِ قلبی را در کوتاه‌مدت افزایش می‌دهد. کاربردِ اصلیِ آن حمایت از قلبی است که به‌طور موقت و در شرایطِ حاد—مانندِ نارساییِ قلبی، شوک یا پس از جراحیِ قلب—توانِ پمپاژِ کافی ندارد. از آنجا که اثرِ آن سریع و کوتاه است و نیاز به پایشِ دقیقِ قلبی‌عروقی دارد، تزریقِ آن منحصراً در محیطِ بیمارستانی و توسطِ تیمِ درمانی انجام می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • حمایتِ کوتاه‌مدت از قلب در نارساییِ حادِ قلبی همراه با کاهشِ توانِ پمپاژ
  • بهبودِ موقتِ برون‌دهِ قلبی در شوکِ قلبی
  • پشتیبانی از عملکردِ قلب در دورهٔ کوتاهِ پس از جراحیِ قلب، هنگامی که عضلهٔ قلب موقتاً ضعیف عمل می‌کند
  • ایجادِ استرسِ داروییِ کنترل‌شده برایِ اکوکاردیوگرافیِ استرس در بیمارانی که قادر به تستِ ورزش نیستند
  • کمک به بهبودِ عملکردِ قلب در برخی مواردِ شوکِ سپتیک همراه با ضعفِ عضلهٔ قلب، در کنارِ سایرِ درمان‌ها
۰۴

روش مصرف

دوبوتامین را خودِ بیمار مصرف نمی‌کند؛ این دارو تنها به‌صورتِ تزریقِ وریدیِ پیوسته و در بیمارستان یا بخشِ مراقبتِ ویژه، توسطِ پزشک یا پرستار تجویز و تنظیم می‌شود. سرعتِ تزریق را پزشک بر اساسِ پاسخِ قلب و فشارِ خونِ بیمار، لحظه‌به‌لحظه تعیین و در صورتِ نیاز تغییر می‌دهد؛ به همین دلیل در سراسرِ مدتِ تزریق، ضربانِ قلب، فشارِ خون و گاهی نوارِ قلب پیوسته پایش می‌شوند. قطعِ تزریق نیز تنها به تشخیصِ تیمِ درمانی و معمولاً به‌تدریج انجام می‌شود تا فشارِ خون و ضربانِ قلب ناگهان افت نکند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

نارسایی حاد قلبی همراه با کاهش توان پمپاژ

بزرگسالانانفوزیون وریدی مداوم با پمپ، با سرعت کم آغاز و هر چند دقیقه بر پایه فشار خون، ضربان قلب، برون‌ده قلبی و ادرار به‌تدریج تنظیم می‌شود؛ درمان فقط تا بهبود همودینامیک و به‌صورت کوتاه‌مدت ادامه می‌یابد.
کودکانانفوزیون وریدی مداوم بر پایه وزن، با آغاز آهسته و تنظیم تدریجی در بخش مراقبت ویژه، تا بهبود برون‌ده قلبی و پرفیوژن.

فقط وریدی و با پایش مداوم نوار قلب و فشار خون؛ کمبود حجم باید پیش از شروع اصلاح شود.

شوک قلبی

بزرگسالانانفوزیون وریدی مداوم با پمپ، پس از ارزیابی و اصلاح کمبود حجم، با تنظیم تدریجی بر پایه فشار خون، برون‌ده قلبی و علائم پرفیوژن؛ تا پایدار شدن گردش خون.
کودکانانفوزیون وریدی مداوم بر پایه وزن در بخش مراقبت ویژه، با تنظیم فردی بر اساس برون‌ده قلبی، فشار خون و پرفیوژن؛ مدت مصرف کوتاه و وابسته به پاسخ.

در افت فشار ناشی از گشادشدن عروق، دوبوتامین به‌تنهایی کافی نیست و ممکن است وازوپرسور لازم باشد؛ خطر آریتمی و ایسکمی باید پایش شود.

کاهش موقت عملکرد قلب پس از جراحی قلب

بزرگسالانانفوزیون وریدی مداوم با پمپ در دوره پس از عمل، با افزایش یا کاهش تدریجی بر پایه برون‌ده قلبی و فشار خون؛ تا رفع ضعف موقت عضله قلب و پایدار شدن همودینامیک.
کودکانانفوزیون وریدی مداوم بر پایه وزن در بخش مراقبت ویژه، با تنظیم تدریجی بر اساس برون‌ده قلبی و فشار خون؛ تا رفع اختلال موقت عملکرد قلب.

در بیمارستان و با پایش مداوم نوار قلب، فشار خون و در صورت امکان برون‌ده قلبی؛ برای درمان نگهدارنده طولانی‌مدت مناسب نیست.

ایجاد استرس دارویی کنترل‌شده برای اکوکاردیوگرافی استرس

بزرگسالانانفوزیون وریدی مرحله‌ای با افزایش تدریجی تا رسیدن به ضربان هدف یا بروز معیار توقف؛ بلافاصله پس از پایان آزمون قطع می‌شود.

فقط در واحد مجهز به احیا و با پایش مداوم؛ در درد قفسه سینه، آریتمی، نوسان شدید فشار خون یا تغییرات ایسکمیک آزمون متوقف می‌شود.

شوک سپتیک همراه با ضعف عضله قلب

بزرگسالانپس از ارزیابی و اصلاح کمبود حجم و تأمین فشار پرفیوژن، انفوزیون وریدی مداوم با پمپ برای بهبود برون‌ده پایین؛ بر پایه پاسخ همودینامیک و همراه درمان ضدعفونت و وازوپرسور در صورت نیاز، فقط تا رفع اختلال قلبی.

برای شوک ناشی از گشادشدن عروق بدون اختلال قلبی، جایگزین درمان وازوپرسوری نیست؛ پایش مداوم نوار قلب، فشار خون و پرفیوژن ضروری است.

تنظیم دوز: دوبوتامین دارویی پرخطر و کوتاه‌اثر است و باید فقط با پمپ انفوزیون و پایش مداوم مصرف شود. برای اختلال عملکرد کلیه یا کبد، تعدیل عددی ثابت و حداکثر روزانه مشخصی وجود ندارد؛ در سالمندان و بیماران دارای بیماری قلبی یا اختلال عملکرد اندام‌ها، درمان باید محتاطانه و از مقدار کم آغاز شود. دوز دقیق بر پایه سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد را پزشک تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به دوبوتامین یا داروهایِ مشابهِ آن
  • ابتلا به تنگیِ شدیدِ دریچهٔ آئورت یا کاردیومیوپاتیِ هایپرتروفیکِ انسدادی
  • سابقهٔ آریتمیِ قلبی، حملهٔ اخیرِ قلبی یا فشارِ خونِ بالایِ کنترل‌نشده
  • حساسیت به سولفیت‌ها، به‌ویژه در افرادِ مبتلا به آسم، چرا که برخی فرآورده‌هایِ تزریقیِ دوبوتامین حاویِ نگه‌دارندهٔ سولفیتی هستند
  • مصرفِ سایر داروهایِ قلبی، فشارِخون یا هر داروی محرکِ سیستمِ عصبی
  • بارداری، احتمالِ بارداری یا شیردهی
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تپشِ قلب یا احساسِ تندتر زدنِ قلب
  • سردرد
  • حالتِ تهوع
  • لرزشِ خفیفِ دست‌ها یا احساسِ اضطراب
  • قرمزی یا حساسیتِ خفیف در محلِ تزریق
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • دردِ قفسهٔ سینه یا نشانه‌هایِ کمبودِ خون‌رسانی به قلب — فوراً به تیمِ درمانی اطلاع دهید.
  • ضربانِ نامنظم و شدیدِ قلب (آریتمی) — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک است.
  • افتِ ناگهانیِ فشارِ خون، سرگیجهٔ شدید یا غش — باید بلافاصله گزارش شود.
  • نشانه‌هایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تنگیِ نفسِ ناگهانی یا احساسِ فشارِ شدید در قفسهٔ سینه

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

دوبوتامین با برخی داروهایِ قلبی و بی‌هوشی تداخل دارد؛ برایِ نمونه، مصرفِ هم‌زمان با بتابلوکرها می‌تواند اثرِ تقویت‌کنندهٔ دوبوتامین بر قلب را کم کند یا اثرهایِ ناخواستهٔ آن بر عروق را برجسته‌تر کند، و برخی داروهایِ بی‌هوشیِ استنشاقی ممکن است حساسیتِ قلب به دوبوتامین و خطرِ آریتمی را بالا ببرند. ترکیب با سایرِ داروهایِ محرکِ قلبی‌عروقی نیز می‌تواند فشارِ خون و ضربانِ قلب را بیش‌ازحد افزایش دهد. چون این دارو همواره در بیمارستان و همراه با درمان‌هایِ دیگر تزریق می‌شود، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایی را که مصرف می‌کنید، پیش از شروعِ این درمان به پزشک و داروسازِ خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ اثرِ دوبوتامین بر بارداری و شیردهی در دست است و این دارو معمولاً تنها در شرایطِ حاد و جدیِ قلبیِ مادر، آن‌هم با تصمیمِ مستقیمِ پزشکِ متخصص، تزریق می‌شود. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید تا سودمندی و خطرِ درمان برایِ شما و جنین یا نوزاد به‌دقت سنجیده شود.

۱۰

نگهداری

دوبوتامین معمولاً در بخشِ داروییِ بیمارستان و توسطِ کادرِ درمانی نگهداری و آماده‌سازی می‌شود؛ این دارو باید دور از نورِ مستقیم و در دمایِ توصیه‌شده روی برچسبِ بسته نگهداری شود و پیش از تزریق، تاریخِ انقضا و ظاهرِ محلول (کدر یا تغییررنگ‌نیافتن) بررسی گردد. این دارو هرگز نباید در منزل نگهداری یا بدونِ نظارتِ پزشکی مصرف شود و باید همواره دور از دسترسِ کودکان بماند.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی12.5 mg / 1mL
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول250 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۴ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
دوبین DOBINE
5 AMPULE in 1 BOX
Baxter Pharmaceuticals India Private Limited(ex Claris Injectables Limited)
تزریقی
دوبوتامین مایلن DOBUTAMIN MYLAN
10 AMPULE in 1 BOX
Cenexi
تزریقی
دوبوتامین مایلن DOBUTAMINE MYLAN
250 MILLIGRAM in 1 AMPULE
Cenexi
تزریقی
دوبوتامین ویاتریس DOBUTAMINE VIATRIS
250 MILLIGRAM in 1 AMPULE
Cenexi
تزریقی
میوزاک MIOZAC
1 VIAL in 1 BOX
Fisiopharma
تزریقی
دوبوتامینا ژنریس DOBUTAMINA GENERIS
12.5 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Generis
تزریقی
دوبوتامین- هاملن DOBUTAMINE-HAMELN
250 MILLIGRAM in 1 AMPULE · 1 AMPULE in 1 BOX
Siegfried Hameln(ex Hameln)
تزریقی
کاردیجکت® 250م گ ویال لیوفیلیزه CARDIJECT® 250MG LYOPHILIZED VIAL
Sun Pharmaceutical
تزریقی
مکارد MEKARD
20 MILLILITER in 1 AMPULE
polifarma
تزریقی
دوبوتامکس DOBUTAMEX
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی
دوبوتامکس® 250م گ ویال DOBUTAMEX® 250MG VIAL
داروسازی اکسیر
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
دوبورون DOBURON
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی
دوبوتامین DOBUTAMINE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی
دو بوتامین - آرنگ DOBUTAMINE - ARANG
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا دوبوتامین فقط در بیمارستان تزریق می‌شود؟
چون اثرِ آن بر قلب سریع و قوی است و نیاز به تنظیمِ دقیقِ لحظه‌به‌لحظهٔ دوز و پایشِ پیوستهٔ ضربانِ قلب و فشارِ خون دارد؛ این کار تنها در محیطی مانندِ بخشِ مراقبتِ ویژه و با تجهیزاتِ پایش امکان‌پذیر است.
۰۲دوبوتامین با دوپامین چه فرقی دارد؟
هر دو محرکِ قلبی‌اند، اما دوبوتامین عمدتاً روی نیرویِ انقباضِ قلب اثر می‌گذارد و تأثیرِ کمتری بر عروق دارد، درحالی‌که دوپامین در دوزهایِ مختلف می‌تواند اثرهایِ متفاوتی بر عروق و کلیه هم داشته باشد. انتخاب بینِ این دو را پزشک بر اساسِ وضعیتِ بالینیِ بیمار تعیین می‌کند.
۰۳آیا تزریقِ دوبوتامین برایِ تستِ قلب خطرناک است؟
در تستِ اکوکاردیوگرافیِ استرس، دوبوتامین در دوزهایِ کنترل‌شده و زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک و با پایشِ کاملِ قلبی تزریق می‌شود؛ بروزِ عوارضِ جدی نادر است، اما به همین دلیل این تست همواره در مرکزی مجهز و با آمادگیِ کامل برایِ مدیریتِ هرگونه واکنش انجام می‌شود.
۰۴پس از قطعِ تزریقِ دوبوتامین چه اتفاقی می‌افتد؟
اثرِ دوبوتامین کوتاه‌مدت است و معمولاً طیِ چند دقیقه پس از قطعِ تزریق از بین می‌رود؛ به همین دلیل تیمِ درمانی وضعیتِ قلبیِ بیمار را در این دوره به‌دقت پایش می‌کند تا در صورتِ نیاز، درمانِ بعدی به‌موقع آغاز شود.
۰۵آیا دوبوتامین می‌تواند باعثِ آریتمیِ قلبی شود؟
بله، به‌ویژه در دوزهایِ بالاتر یا در افرادی که زمینهٔ آریتمی دارند، احتمالِ بروزِ ضربانِ نامنظمِ قلب وجود دارد؛ به همین دلیل نوارِ قلب و ضربانِ بیمار در تمامِ مدتِ تزریق پایش می‌شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۴ برند از ۹ سازنده، در گروه C01CA07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.