دیفنهیدرامین/آمونیوم کلراید
این شربت ترکیبی از دیفنهیدرامین، یک آنتیهیستامین خوابآور، و آمونیوم کلراید، یک خلطآور، است. برای کاهش سرفه و ترشحات راههای تنفسی بهکار میرود.
بیشتر برای تسکین علامتی سرفههای مرتبط با سرماخوردگی یا حساسیت، کاهش آبریزش و عطسه، و کمک به رقیق شدن و خروج خلط استفاده میشود. علت سرفه تعیین میکند که این ترکیب مناسب باشد یا نه.
دیفنهیدرامین میتواند خوابآلودگی، گیجی و کاهش تمرکز ایجاد کند؛ رانندگی نکنید و الکل یا داروهای خوابآور را همزمان مصرف نکنید. برای خواباندن کودک از این شربت استفاده نکنید.
تنگی نفس، خسخس شدید، تب ماندگار، درد قفسه سینه، خلط خونی یا سرفهٔ طولانی نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. در بیماریهای کبد یا کلیه، گلوکوم، دشواری ادرار، بارداری یا شیردهی نیز پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
دیفنهیدرامین/آمونیوم کلراید یک شربت ترکیبی از گروه داروهای علامتی دستگاه تنفس است. دیفنهیدرامین با مهار اثر هیستامین، آبریزش، عطسه و تحریک ناشی از حساسیت را کاهش میدهد و با اثر مرکزی میتواند سرفهٔ خشک را آرام کند؛ همچنین بهدلیل اثر آنتیکولینرژیک خوابآور است. آمونیوم کلراید خلطآور است و به شلتر شدن و خروج ترشحات کمک میکند. این فرآورده علائم را کاهش میدهد و علتهایی مانند آسم، ذاتالریه یا عفونت باکتریایی را درمان نمیکند.
موارد مصرف
- تسکین سرفههای خشک، قلقلکی یا آزاردهنده در سرماخوردگی
- کاهش سرفه و ترشحات بینی در حساسیتهای همراه با سرفه
- کمک به رقیق شدن و دفع خلط در سرفههای همراه با ترشحات
- تسکین علامتی سرفههای همراه با التهاب یا عفونت راههای تنفسی فوقانی
روش مصرف
مقدار، فاصلهٔ نوبتها و مدت مصرف را طبق نسخه، بروشور همان فرآورده یا توصیهٔ داروساز رعایت کنید. بطری را پیش از مصرف تکان دهید و شربت را با پیمانهٔ مدرج اندازه بگیرید، نه با قاشق معمولی. معمولاً میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ اگر معدهتان ناراحت شد، مصرف پس از غذا کمککننده است. در صورت نداشتن محدودیت مصرف مایعات، نوشیدن آب کافی به خروج خلط کمک میکند. تا زمانی که اثر دارو را نمیدانید رانندگی و کارهای نیازمند تمرکز انجام ندهید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، نوبت بعدی را دو برابر نکنید و این شربت را برای خواباندن کودک بهکار نبرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تسکین سرفههای خشک، قلقلکی یا آزاردهنده در سرماخوردگی
با پیمانهٔ مدرج مصرف شود؛ دیفنهیدرامین میتواند خوابآلودگی و کاهش هوشیاری ایجاد کند.
کاهش سرفه و ترشحات بینی در حساسیتهای همراه با سرفه
همزمانی با الکل، داروهای خوابآور، آرامبخش یا سایر فرآوردههای حاوی دیفنهیدرامین میتواند خوابآلودگی و عوارض را افزایش دهد.
کمک به رقیق شدن و دفع خلط در سرفههای همراه با ترشحات
در سرفهٔ مزمن، آسم، بیماری مزمن تنفسی یا خلط فراوان، مصرف فقط پس از ارزیابی پزشک باشد و برای خوددرمانی انجام نشود.
تسکین علامتی سرفههای همراه با التهاب یا عفونت راههای تنفسی فوقانی
در صورت تداوم یا تشدید سرفه، تب، خسخس، درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس، ارزیابی پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به دیفنهیدرامین، آمونیوم کلراید، آنتیهیستامینها یا مواد جانبی فرآورده را اطلاع دهید.
- اگر آسم، حملهٔ حاد آسم، بیماری مزمن تنفسی، سرفهٔ طولانی یا خلط فراوان دارید، پیش از مصرف علت علائم باید بررسی شود.
- گلوکوم، بهویژه نوع زاویه بسته، بزرگی پروستات، دشواری یا احتباس ادرار، زخم یا انسداد معده و دوازدهه را به پزشک بگویید.
- بیماری کبد یا کلیه، صرع، بیماری قلبی یا فشارخون بالا را پیش از مصرف مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروها، شربتهای سرماخوردگی و سرفه، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را در اختیار پزشک یا داروساز بگذارید.
- در نوزادان و نوزادان نارس مصرف نمیشود؛ در کودکان کمسن و سالمندان نیز سنجش خطر خوابآلودگی، گیجی و عوارض دیگر اهمیت دارد.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی، گیجی یا کاهش تمرکز
- خشکی دهان، بینی یا گلو
- تاری دید
- تهوع، دلدرد، ناراحتی معده یا یبوست
- سردرد یا سرگیجه
- بیقراری یا تحریکپذیری، بهویژه در کودکان، و گاهی غلیظتر شدن ترشحات تنفسی
- تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده، تاول یا غش؛ مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- خسخس شدید، احساس فشار در قفسه سینه یا بدتر شدن ناگهانی تنفس؛ فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- گیجی شدید، توهم، تشنج، بیهوشی یا خوابآلودگیای که بیدار کردن فرد را دشوار کند؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید، بهویژه اگر احتمال مصرف بیش از مقدار تجویزشده وجود دارد.
- تپش قلب شدید، ضربان نامنظم، درد قفسه سینه یا غش؛ به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد.
- ناتوانی در ادرار کردن، درد شدید چشم یا کاهش ناگهانی دید؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- استفراغ مداوم، تنفس تند، ضعف شدید، تشنگی غیرعادی یا تغییر سطح هوشیاری، بهخصوص در بیماری کبد یا کلیه؛ فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
الکل، داروهای خوابآور و آرامبخش، داروهای ضداضطراب، برخی مسکنهای مخدر، داروهای ضدروانپریشی و سایر آنتیهیستامینهای خوابآور میتوانند کاهش هوشیاری را بیشتر کنند. بعضی داروهای ضدافسردگی، بهویژه ضدافسردگیهای سهحلقهای و مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز، و داروهای ضداسپاسم، مثانه یا پارکینسون ممکن است خشکی دهان، تاری دید و احتباس ادرار را افزایش دهند؛ مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز ممکن است تا دو هفته پس از قطع نیز مهم باشند. آمونیوم کلراید در بیماری کبد یا کلیه و همراه داروهای مؤثر بر تعادل اسید و املاح بدن نیازمند احتیاط بیشتری است. تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است، اما فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ ایمنی کامل این ترکیب در بارداری و شیردهی وجود ندارد. دیفنهیدرامین از جفت عبور میکند و وارد شیر میشود و ممکن است در شیرخوار خوابآلودگی یا تحریکپذیری ایجاد کند. در بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، مصرف این شربت باید پس از سنجش پزشک انجام شود و برای خواباندن کودک بهکار نرود.
نگهداری
شربت را در دمای اتاق، ترجیحاً زیر ۳۰ درجه، دور از نور مستقیم، گرما و یخزدگی نگه دارید و در ظرف اصلیِ دربسته قرار دهید. آن را دور از دسترس کودکان بگذارید. تاریخ انقضا و هر محدودیت زمانی پس از باز شدن را روی جعبه یا بطری بررسی کنید و فرآوردهٔ تغییررنگداده، رسوبکرده یا بدبو را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شربت | 12.5 mg / 125 mg / 5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۱ برند از ۲۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱این شربت بیشتر برای سرفهٔ خشک است یا خلطدار؟
۰۲آیا دیفنهیدرامین/آمونیوم کلراید خوابآور است؟
۰۳آیا میتوانم این شربت را همراه شربت سرماخوردگی یا ضدسرفه مصرف کنم؟
۰۴آیا این شربت برای کودک مناسب است؟
۰۵آیا در بارداری یا شیردهی میتوان از این شربت استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۱ برند از ۲۵ سازنده، در گروه R06AA52. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.