بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · پوست

دزونید

Desonide 0.05 %
رده ATC D07AB08شکل پمادبرند در ایران ۲
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

دزونید یک کورتیکواستروئیدِ موضعی با قدرتِ نسبتاً پایین است که فقط روی پوست استعمال می‌شود و التهاب، خارش و قرمزیِ پوستی را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمانِ اگزما (درماتیتِ آتوپیک)، درماتیتِ تماسی و دیگر التهاب‌های پوستیِ پاسخ‌ده به کورتیکواستروئید، به‌ویژه در نواحیِ حساس مانندِ صورت و پوستِ کودکان، تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مصرفِ طولانی‌مدت یا روی سطحِ وسیعی از پوست، به‌خصوص زیرِ پانسمانِ بسته، خطرِ نازک‌شدنِ پوست و جذبِ سیستمیکِ دارو را بالا می‌برد؛ فقط به مقدار و مدتی که پزشک تعیین کرده مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از چند روز بهبودی ندیدید، ناحیهٔ موردنظر نشانه‌های عفونت (قرمزیِ فزاینده یا چرک) نشان داد، یا علائمِ حساسیت مانندِ تورم و کهیر ظاهر شد، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Desonide
۰۲

معرفی دارو

دزونید یک کورتیکواستروئیدِ موضعیِ غیرفلورینه و نسبتاً کم‌قدرت است که فقط روی پوست استعمال می‌شود، نه به‌صورتِ خوراکی. این دارو با اثر بر گیرنده‌های گلوکوکورتیکوئیدیِ سلول‌های پوستی، تولیدِ موادِ التهابی را کاهش می‌دهد و در نتیجه، قرمزی، خارش، تورم و التهابِ پوستی فروکش می‌کند. به دلیلِ قدرتِ نسبتاً پایین در مقایسه با بسیاری از کورتیکواستروئیدهای موضعیِ دیگر، دزونید اغلب برای نواحیِ حساسِ پوستی مانندِ صورت و همچنین برای کودکان انتخاب می‌شود. در ایران با نام‌های تجاریِ دزوکوئل و ژانوناید، به شکلِ ژل و پماد و با غلظتِ ۰٫۰۵ درصد در دسترس است.

۰۳

موارد مصرف

  • اگزما (درماتیتِ آتوپیک)، به‌ویژه در کودکان و نواحیِ حساسِ پوستی مانندِ صورت
  • درماتیتِ تماسی (واکنشِ پوستی به مادهٔ محرک یا حساسیت‌زا)
  • درماتیتِ سبورئیک
  • خارش، قرمزی و التهابِ پوستیِ ناشی از سایر بیماری‌های پوستیِ پاسخ‌ده به کورتیکواستروئید، به تشخیصِ پزشک
  • کاهشِ التهاب در نواحیِ حساسِ پوستی که تحملِ کورتیکواستروئیدهای قوی‌تر را ندارند، مانندِ صورت یا چین‌های پوستی
۰۴

روش مصرف

دزونید را دقیقاً طبقِ نسخه و دستورِ پزشک، به‌صورتِ لایه‌ای نازک روی ناحیهٔ آسیب‌دیدهٔ پوست بمالید و به‌آرامی روی پوست ماساژ دهید تا جذب شود. مگر پزشک دستورِ دیگری داده باشد، محلِ مصرف را با پانسمانِ بسته، پلاستیک یا پوشکِ محکم نپوشانید، چون این کار جذبِ دارو را افزایش می‌دهد. دارو را فقط روی ناحیهٔ تجویزشده بمالید و از استعمالِ آن روی پوستِ سالم یا نواحیِ بیشتر خودداری کنید. حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، بدونِ هماهنگی با پزشک مدتِ درمان را تغییر ندهید، زیرا در مصرفِ طولانی‌مدت، قطعِ ناگهانی می‌تواند به بازگشتِ علائمِ پوستی منجر شود. اگر محلِ درمان دست نیست، پس از هر بار استعمال دست‌های خود را بشویید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اگزما (درماتیت آتوپیک)

بزرگسالانیک لایهٔ نازک روی ناحیهٔ مبتلا؛ پماد روزی ۲ تا ۴ بار و ژل روزی ۲ بار.
کودکاناز ۳ ماهگی به بالا: ژل، یک لایهٔ نازک روزی ۲ بار؛ مصرف پماد یا استفاده در سن کمتر فقط با تجویز پزشک.

پس از کنترل علائم قطع شود؛ ژل بیش از ۴ هفتهٔ پیوسته و پماد بیش از ۲ هفته بدون ارزیابی پزشک استفاده نشود. روی ناحیهٔ پوشک یا زیر پانسمان بسته نزنید.

درماتیت تماسی

بزرگسالانیک لایهٔ نازک روی پوست مبتلا، روزی ۲ تا ۳ بار؛ تا کنترل التهاب و خارش، معمولاً حداکثر ۲ هفته.

مادهٔ محرک یا حساسیت‌زا باید شناسایی و حذف شود؛ در صورت عدم بهبود طی ۲ هفته، تشخیص باید بازبینی شود.

درماتیت سبوره‌ای

بزرگسالانیک لایهٔ نازک روی ناحیهٔ مبتلا، روزی ۲ بار؛ مصرف کوتاه‌مدت تا فروکش‌کردن التهاب.

در صورت وجود مؤلفهٔ قارچی، درمان ضدقارچ نیز لازم است؛ پس از کنترل علائم، مصرف را قطع کنید.

خارش، قرمزی و التهاب ناشی از سایر بیماری‌های پوستیِ پاسخ‌ده به کورتیکواستروئید

بزرگسالانیک لایهٔ نازک روی ناحیهٔ مبتلا؛ پماد روزی ۲ تا ۴ بار و ژل روزی ۲ بار، تا کنترل علائم.

فقط برای بیماریِ تشخیص‌داده‌شده توسط پزشک استفاده شود؛ در صورت عدم بهبود طی ۲ هفته، تشخیص و درمان باید بازبینی شود.

التهاب در نواحی حساس پوست مانند صورت و چین‌های پوستی

بزرگسالانیک لایهٔ بسیار نازک، معمولاً روزی ۲ بار و برای کوتاه‌ترین مدت لازم.

از تماس با چشم و استفاده زیر پانسمان بسته پرهیز کنید؛ در این نواحی خطر نازک‌شدن پوست با مصرف طولانی بیشتر است.

تنظیم دوز: مقادیر بالا کلی هستند و جایگزین نسخه نیستند؛ پزشک مقدار و مدت دقیق را بر اساس سن، وسعت و شدت ضایعه و وضعیت کبد و کلیه تعیین می‌کند. در نارسایی کلیه معمولاً تنظیم دوز لازم نیست و حداکثر روزانهٔ ثابتی بر حسب گرم تعریف نشده است؛ در نارسایی کبدی، سالمندان، کودکان یا مصرف روی سطح وسیع و پوست آسیب‌دیده، جذب و عوارض سیستمیک بیشتر می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر ناحیهٔ موردنظر نشانهٔ عفونتِ باکتریایی، ویروسی (مانندِ تبِ خالِ پوستی) یا قارچی دارد، پیش از مصرف حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ حساسیت به دزونید یا سایر کورتیکواستروئیدهای موضعی را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
  • اگر قصدِ مصرف روی صورت، نواحیِ تناسلی، زیرِ بغل، پوستِ کودک، یا پوستِ نازک و آسیب‌دیدهٔ سالمندان را دارید، به پزشک اطلاع دهید، چون این نواحی جذبِ دارو را بیشتر می‌کنند.
  • در صورتِ داشتنِ روزاسه (Rosacea)، آکنه یا التهابِ پوستیِ دورِ دهان، بدونِ نظرِ پزشک از این دارو استفاده نکنید.
  • بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ موضعیِ دیگری که همزمان مصرف می‌کنید را به پزشک یا داروساز بگویید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سوزش یا خارشِ خفیف در محلِ مصرف
  • خشکیِ پوست
  • قرمزیِ خفیفِ موضعی
  • احساسِ گزگز یا تحریکِ خفیفِ پوستی
  • التهابِ خفیفِ فولیکولِ مو (فولیکولیت)
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نازک‌شدنِ پوست، ترک‌های پوستی (استریا) یا رگه‌های قرمز/بنفشِ پوستی پس از مصرفِ طولانی: به پزشک اطلاع دهید تا درمان بازبینی شود.
  • نشانه‌های عفونتِ جدید یا تشدیدشده در محلِ مصرف مانندِ افزایشِ قرمزی، تورم، گرمی، ترشح یا چرک: مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید.
  • علائمِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تاریِ دید یا دردِ چشم در صورتِ مصرفِ نزدیکِ چشم: به پزشک اطلاع دهید.
  • در کودکان یا مصرفِ گسترده و طولانی‌مدت، بروزِ خستگیِ غیرمعمول، کندیِ رشد یا تغییراتِ وزن: به پزشک اطلاع دهید تا جذبِ سیستمیکِ دارو بررسی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

دزونید روی پوست مصرف می‌شود و جذبِ آن به جریانِ خون معمولاً محدود است، بنابراین تداخلِ دارویی یا غذاییِ قابل‌توجهی با داروهای خوراکی یا تزریقی برای آن شناخته‌نشده است. بااین‌حال، مصرفِ همزمان با سایر فرآورده‌های موضعیِ محرک، مانندِ رتینوئیدها یا کورتیکواستروئیدهای دیگر، می‌تواند تحریکِ پوستی را افزایش دهد و پوشاندنِ محلِ مصرف با پانسمانِ بسته نیز جذبِ سیستمیکِ دارو را بالا می‌برد. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ موضعی‌ای که مصرف می‌کنی را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوند.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ بالینیِ کافی دربارهٔ مصرفِ دزونید در بارداریِ انسان محدود است؛ کورتیکواستروئیدهای موضعیِ کم‌قدرت به‌طورِکلی نسبت به اَشکالِ خوراکی خطرِ کمتری دارند، اما بازهم باید مصرف زیرِ نظرِ پزشک، در کوتاه‌ترین مدتِ لازم و روی کوچک‌ترین سطحِ ممکنِ پوست انجام شود. در دورانِ شیردهی، از استعمالِ دارو روی یا نزدیکِ ناحیهٔ سینه خودداری کنید تا از تماسِ دهانِ نوزاد با دارو جلوگیری شود. پیش از مصرف در بارداری یا شیردهی حتماً با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

دزونید را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، گرما و رطوبت نگهداری کنید و پس از هر بار استفاده، درِ آن را کاملاً ببندید. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا استفاده‌نشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگیِ معمولی.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
پماد0.05 %
ژل0.05 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
دزوکوئل DESOQUEL
1 TUBE in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
پماد
ژانوناید JANUNIDE
1 TUBE in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
پمادژل
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا دزونید برای صورت و پوستِ حساسِ کودکان مناسب است؟
بله، دزونید به دلیلِ قدرتِ نسبتاً پایین، یکی از کورتیکواستروئیدهایی است که پزشکان اغلب برای نواحیِ حساس مانندِ صورت یا پوستِ کودکان انتخاب می‌کنند. بااین‌حال، حتی این دارو هم باید دقیقاً طبقِ نسخه و برای مدتِ محدودی مصرف شود، نه بیشتر.
۰۲تفاوتِ ژل و پمادِ دزونید در چیست؟
ژل معمولاً سبک‌تر و سریع‌جذب‌تر است و برای نواحیِ موییِ سر یا پوستِ چرب مناسب‌تر است، درحالی‌که پماد چرب‌تر و مرطوب‌کننده‌تر است و برای پوستِ خشک یا ضخیم‌شده کاربردِ بیشتری دارد. پزشک بر اساسِ نوع و محلِ ضایعهٔ پوستیِ شما، شکلِ مناسب را انتخاب می‌کند.
۰۳تا چه مدت می‌توان دزونید را بدونِ وقفه مصرف کرد؟
مدتِ درمان را پزشک بر اساسِ شدت و محلِ ضایعهٔ پوستی تعیین می‌کند و معمولاً دوره‌های کوتاه توصیه می‌شود. مصرفِ پیوسته و طولانی‌مدت، به‌ویژه روی سطحِ وسیعی از پوست، خطرِ نازک‌شدنِ پوست را افزایش می‌دهد. اگر پس از چند روزِ مصرف بهبودی مشاهده نکردید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
۰۴آیا دزونید همان خطرِ کورتیزونِ خوراکی را دارد؟
خیر؛ دزونید یک فرآوردهٔ موضعی است که عمدتاً روی همان ناحیه از پوست اثر می‌کند و جذبِ آن به جریانِ خون در مقایسه با کورتیکواستروئیدهای خوراکی بسیار کمتر است. بااین‌حال، مصرفِ نادرست یا طولانی‌مدتِ آن روی سطحِ وسیعِ پوست، به‌ویژه در کودکان، همچنان می‌تواند به جذبِ سیستمیکِ ناخواسته منجر شود.
۰۵اگر یک نوبت مصرفِ دزونید را فراموش کردم چه کار کنم؟
به‌محضِ یادآوری، همان نوبتِ فراموش‌شده را انجام دهید. اما اگر تقریباً زمانِ نوبتِ بعدی رسیده، آن نوبت را نادیده بگیرید و طبقِ برنامهٔ معمولِ نسخه ادامه دهید؛ برای جبران، دو نوبت را همزمان مصرف نکنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه D07AB08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.