داپاگلیفلوزین/متفورمین
این دارو ترکیبی خوراکی از داپاگلیفلوزین و متفورمین برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ است. داپاگلیفلوزین دفع قند از راه ادرار را بیشتر میکند و متفورمین تولید قند در کبد را کاهش میدهد.
بیشتر برای کنترل دیابت نوع ۲ همراه با رژیم غذایی و فعالیت بدنی استفاده میشود، بهویژه وقتی متفورمین بهتنهایی کافی نباشد. ممکن است همراه داروهای دیگر دیابت یا بهجای مصرف جداگانه دو جزء آن تجویز شود.
این دارو میتواند باعث کمآبی، عفونت ادراری یا تناسلی و بهندرت کتواسیدوز یا اسیدوز لاکتیک شود. در استفراغ شدید، درد شکم، تنفس غیرعادی، بیحالی شدید، کاهش واضح ادرار یا تنگی نفس، دارو را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
اگر بیماری کلیه یا کبد، نارسایی قلبی، فشارخون پایین، کمآبی، عفونت شدید، جراحی یا تصویربرداری با ماده حاجب دارید، پیش از مصرف یا ادامه درمان اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، روزهداری طولانی، رژیم بسیار کمکربوهیدرات و مصرف انسولین یا داروهای ادرارآور نیز باید مطرح شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
داپاگلیفلوزین/متفورمین یک داروی ترکیبی خوراکی از گروه داروهای کاهنده قند خون است. داپاگلیفلوزین با کاهش بازجذب قند در کلیه، دفع گلوکز از ادرار را افزایش میدهد. متفورمین تولید قند در کبد را کم میکند و حساسیت بدن به انسولین را بهبود میبخشد. هدف اصلی این ترکیب، کنترل دیابت نوع ۲ در کنار تغذیه مناسب و فعالیت بدنی است و برای دیابت نوع ۱ یا درمان کتواسیدوز کاربرد ندارد.
موارد مصرف
- کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، همراه با رژیم غذایی و فعالیت بدنی
- درمان دیابت نوع ۲ وقتی متفورمین بهتنهایی کنترل کافی ایجاد نکرده است
- افزودهشدن به برخی داروهای دیگر دیابت، وقتی کنترل قند کافی نیست
- جایگزینکردن مصرف همزمان داپاگلیفلوزین و متفورمین در دو فرآورده جداگانه
- در برخی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، کمک به کاهش خطر بستری بهعلت نارسایی قلبی یا پیشرفت بیماری مزمن کلیه؛ این کاربرد به شکل دارویی و تشخیص پزشک بستگی دارد
روش مصرف
مقدار، تعداد دفعات و زمان مصرف را دقیقاً طبق نسخه و شکل دارویی فرآورده رعایت کنید. قرص آهستهرهش را کامل ببلعید و آن را خرد، نصف یا نجوید؛ قرصهای حاوی متفورمین معمولاً همراه غذا بهتر تحمل میشوند. آب کافی بنوشید، مگر اینکه بهدلیل بیماری قلبی یا کلیوی محدودیت مایعات داشته باشید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، طبق دستور همان فرآورده عمل کنید و برای جبران، مقدار دوبرابر مصرف نکنید. در تب، عفونت شدید، اسهال یا استفراغ، کمخوری، جراحی، ناشتایی طولانی یا تصویربرداری با ماده حاجب، ممکن است توقف موقت دارو لازم شود؛ زمان قطع و شروع دوباره را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دیابت نوع ۲ با کنترل ناکافی با متفورمین تنها یا همراه داروهای دیگر
همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی مصرف شود؛ قرص آهستهرهش را کامل ببلعید و خرد یا جویده نکنید. همراه انسولین یا داروهای تحریککنندهٔ ترشح انسولین، ممکن است کاهش دوز آن دارو لازم شود.
جایگزینی مصرف همزمان داپاگلیفلوزین و متفورمین در دو فرآوردهٔ جداگانه
پس از جایگزینی، فرآوردههای جداگانهٔ همان دو جزء را همزمان ادامه ندهید؛ اگر قدرت یا تعداد مناسب برای مقدار متفورمین موردنیاز وجود نداشته باشد، استفاده از اجزای جداگانه لازم است.
کاهش خطر بستری بهعلت نارسایی قلبی یا پیشرفت بیماری مزمن کلیه در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲
این کاربرد در کودکان رژیم استاندارد تثبیتشدهای ندارد؛ اگر مقدار متفورمین موجود مناسب نباشد، ترکیب ثابت نباید جایگزین اجزای جداگانه شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به داپاگلیفلوزین، متفورمین یا هر یک از اجزای قرص حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- سابقه بیماری یا کاهش عملکرد کلیه، دیالیز یا کمآبی را بگویید؛ عملکرد کلیه باید پیش از شروع و در طول درمان در زمان مناسب بررسی شود.
- بیماری کبد، نارسایی قلبی، فشارخون پایین یا سن بالا میتواند خطر عوارض را بیشتر کند. برای کودکان و نوجوانان، کاربرد و شکل مناسب فرآورده باید جداگانه توسط متخصص تعیین شود.
- دیابت نوع ۱، سابقه کتواسیدوز یا اسیدوز متابولیک، عفونتهای مکرر ادراری یا تناسلی، کاهش مقدار انسولین، روزهداری طولانی یا رژیم بسیار کمکربوهیدرات را مطرح کنید.
- فهرست همه داروها و مکملها، بهویژه انسولین، داروهای کاهشدهنده قند، داروهای ادرارآور و مصرف الکل را ارائه دهید. اگر کمبود ویتامین ب۱۲، کمخونی، گزگز یا بیحسی دارید نیز اطلاع دهید.
- بارداری، تصمیم به بارداری، شیردهی، جراحی یا تصویربرداری با تزریق ماده حاجب یددار را پیشاپیش اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- تهوع، اسهال، دلپیچه یا نفخ، بهویژه در شروع درمان
- سردرد یا سرگیجه خفیف
- افزایش دفعات ادرار و تشنگی
- عفونت قارچی ناحیه تناسلی همراه با خارش، قرمزی یا ترشح
- عفونت ادراری یا سوزش هنگام ادرار
- تهوع یا استفراغ، درد شکم، بیحالی شدید، تنفس سریع یا عمیق، گیجی یا بوی غیرعادی دهان میتواند نشانه کتواسیدوز باشد؛ حتی اگر قند خون بسیار بالا نباشد، دارو را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- ضعف شدید، خوابآلودگی، احساس سرما، درد عضلانی، سرگیجه، ضربان نامنظم قلب، تنگی نفس یا درد شکم میتواند نشانه اسیدوز لاکتیک باشد؛ مصرف دارو را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشنگی شدید، خشکی دهان، کاهش واضح ادرار، غش، گیجی یا ضعف شدید میتواند نشاندهنده کمآبی یا افت فشار باشد؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- تب، لرز، درد پهلو یا کمر، سوزش شدید ادرار یا حال عمومی بد میتواند نشانه عفونت شدید ادراری باشد؛ سریعاً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- درد، حساسیت، قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی یا بین اندام تناسلی و مقعد، بهویژه همراه با تب یا بیحالی، نیازمند تماس فوری با اورژانس است.
- کهیر گسترده، تورم صورت یا زبان، تنگی نفس یا دشواری بلع نشانه حساسیت شدید است؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
همراهی با انسولین یا داروهایی مانند گلیکلازید میتواند خطر افت قند خون را بیشتر کند. داروهای ادرارآور، مصرف زیاد الکل و برخی داروهایی که عملکرد کلیه، تعادل اسید و باز یا دفع متفورمین را تغییر میدهند، ممکن است خطر کمآبی یا اسیدوز لاکتیک را افزایش دهند. داروهای حاوی ماده حاجب یددار در بعضی تصویربرداریها نیازمند توقف موقت متفورمین هستند. همزمانی با فرآورده جداگانه داپاگلیفلوزین یا متفورمین را بدون دستور انجام ندهید؛ فهرست کامل داروها، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف این ترکیب در بارداری، بهویژه از سهماهه دوم به بعد، معمولاً توصیه نمیشود؛ داپاگلیفلوزین ممکن است بر رشد کلیه جنین اثر بگذارد. اگر باردار شدهاید یا قصد بارداری دارید، برای انتخاب درمان مناسب کنترل قند با پزشک تماس بگیرید. شیردهی هنگام مصرف این ترکیب معمولاً توصیه نمیشود، زیرا درباره عبور داپاگلیفلوزین به شیر و اثر احتمالی آن بر کلیه نوزاد اطلاعات کافی وجود ندارد.
نگهداری
قرص را در بسته اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما و رطوبت نگه دارید. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از پایان تاریخ انقضا یا آسیبدیدن بستهبندی مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 5 mg / 1000 mg |
| قرص | 10 mg / 1000 mg |
| قرص | 5 mg / 850 mg |
| قرص آهستهرهش | 10 mg / 1000 mg |
| قرص آهستهرهش | 5 mg / 850 mg |
| قرص آهستهرهش | 5 mg / 500 mg |
| قرص آهستهرهش | 5 mg / 1000 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو برای دیابت نوع ۱ مناسب است؟
۰۲چرا بعد از شروع این دارو بیشتر ادرار میکنم؟
۰۳در اسهال، استفراغ یا روزهداری چه کنم؟
۰۴آیا داپاگلیفلوزین/متفورمین باعث افت قند خون میشود؟
۰۵آیا قرص آهستهرهش را میتوان نصف یا خرد کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۵ سازنده، در گروه A10BD15. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.