سیپروهپتادین
سیپروهپتادین یک آنتیهیستامینِ نسلِ اول با اثرِ ضدسروتونین است که با مسدودکردنِ گیرندههای هیستامین در بدن، نشانههای آلرژی را کاهش میدهد.
بیشتر برای کاهشِ علائمِ آلرژی مانندِ خارش، کهیر و آبریزشِ بینی، و همچنین گاهی برای تحریکِ اشتها تجویز میشود.
این دارو معمولاً خوابآلودگیِ قابلتوجه ایجاد میکند؛ بنابراین رانندگی یا کار با ابزارِ خطرناک پس از مصرفِ آن باید با احتیاطِ کامل انجام شود.
اگر گلوکوم، مشکلِ پروستات، دشواری در دفعِ ادرار دارید یا دارویی از گروهِ مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز مصرف میکنید، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیپروهپتادین دارویی از خانوادهٔ آنتیهیستامینهای نسلِ اول است که علاوه بر مسدودکردنِ گیرندههای هیستامین، اثرِ ضدسروتونین و اندکی اثرِ ضدکولینرژیک نیز دارد. به همین دلیل، هم در کاهشِ نشانههای آلرژیک مانندِ خارش و کهیر کاربرد دارد و هم بهعنوانِ محرکِ اشتها در برخی افرادِ کماشتها یا با کاهشِ وزنِ نامطلوب بهکار میرود. اثرِ آرامبخشیِ نسبتاً قویِ این دارو، تفاوتِ اصلیِ آن با آنتیهیستامینهای نسلِ جدیدتر است. سیپروهپتادین بهصورتِ قرص و محلولِ خوراکی در دسترس است و مصرفِ آن باید طبقِ نسخهٔ پزشک و برای مدتِ مشخصشده انجام شود.
موارد مصرف
- کاهشِ علائمِ آلرژیک مانندِ خارش، کهیر و آبریزشِ بینی
- کنترلِ کهیرِ سرمایی (کهیرِ ناشی از سرما)
- کمک به افزایشِ اشتها و وزن در بیاشتهایی یا کاهشِ وزنِ نامطلوب
- پیشگیریِ برخی از حملاتِ میگرن، بهویژه در کودکان (به تشخیصِ پزشک)
روش مصرف
سیپروهپتادین را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک و در زمانهایی که تعیین شده مصرف کنید. مصرفِ همزمان با غذا میتواند از ناراحتیِ احتمالیِ معده بکاهد. از آنجا که این دارو ممکن است خوابآلودگی ایجاد کند، در روزهای نخستِ مصرف بهتر است از رانندگی یا انجامِ کارهایی که نیازمندِ هوشیاریِ کاملاند پرهیز کنید تا واکنشِ بدنتان به دارو مشخص شود. دارو را سرِ وقت و بهطورِ منظم مصرف کنید و بدونِ مشورت با پزشک، آن را قطع نکنید یا مقدارِ مصرف را تغییر ندهید، بهویژه اگر مدتی طولانی از آن استفاده کردهاید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاهش علائم آلرژیک مانند خارش، کهیر و آبریزش بینی
با یا بدون غذا مصرف میشود. در کودکان ۲ تا ۶ سال از ۱۲ میلیگرم و در ۷ تا ۱۴ سال از ۱۶ میلیگرم در روز بیشتر نشود؛ برای زیر ۲ سال توصیه نمیشود.
کهیر سرمایی (کهیر ناشی از سرما)
برای کنترل پایدار، مصرف منظم لازم است. خوابآلودگی و خشکی دهان ممکن است رخ دهد؛ هنگام مصرف از رانندگی و الکل پرهیز شود.
کمک به افزایش اشتها و وزن در بیاشتهایی یا کاهش وزن نامطلوب
ادامه مصرف باید با پایش اشتها و روند وزن و بررسی علت زمینهای بیاشتهایی همراه باشد؛ مصرف طولانیمدت بدون ارزیابی پزشک مناسب نیست.
پیشگیری از حملات میگرن، بهویژه در کودکان
برای پیشگیری است و حمله حاد میگرن را درمان نمیکند؛ بهعلت خوابآلودگی معمولاً شبها مصرف میشود و پاسخ درمانی پس از چند هفته ارزیابی میگردد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به سیپروهپتادین، سایرِ آنتیهیستامینها یا هر مادهٔ دیگری حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- سابقهٔ گلوکوم (بهویژه گلوکومِ زاویهبسته)، بزرگیِ پروستات یا دشواری در دفعِ ادرار را با پزشک در میان بگذارید.
- ابتلا به آسم یا بیماریهای تنفسیِ مزمن، زخمِ معده یا انسدادِ گوارشی را حتماً یادآوری کنید.
- اگر اخیراً داروهای گروهِ مهارکنندهٔ مونوآمیناکسیداز مصرف کردهاید، حتماً پزشک را مطلع کنید.
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی و کاهشِ هوشیاری
- خشکیِ دهان
- افزایشِ اشتها و وزن
- سرگیجه
- یبوست
- تاریِ دید
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو و دشواری در تنفس — در این صورت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دشواری یا ناتوانی در دفعِ ادرار — در صورتِ بروز، هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید.
- گیجیِ شدید، بیقراری یا توهم، بهویژه در سالمندان — نیازمندِ ارزیابیِ فوریِ پزشک است.
- تپشِ قلبِ نامنظم یا سریع — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- تشنج یا بیقراریِ شدیدِ عصبی، بهویژه در کودکان — با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سیپروهپتادین میتواند با داروهای آرامبخش، خوابآور، ضداضطراب و مسکنهای مخدر اثرِ خوابآلودگی را تشدید کند؛ مصرفِ همزمان با الکل نیز همین اثر را تشدید میکند و بهتر است پرهیز شود. ترکیب با داروهای گروهِ مهارکنندهٔ مونوآمیناکسیداز معمولاً توصیه نمیشود، زیرا میتواند اثراتِ ضدکولینرژیکِ این دارو را تشدید کند. مصرفِ همزمان با سایرِ داروهای دارای اثرِ ضدکولینرژیک نیز ممکن است خشکیِ دهان، یبوست یا دشواریِ ادرار را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ سیپروهپتادین در بارداری در دست نیست، بنابراین مصرفِ آن در این دوران تنها با تشخیص و زیرِ نظرِ پزشک انجام میشود. این دارو به میزانِ کمی وارد شیرِ مادر میشود و ممکن است در نوزاد باعثِ خوابآلودگی شود یا در برخی مادران بر میزانِ شیر تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل مصرف در دورانِ شیردهی باید حتماً با هماهنگیِ پزشک باشد.
نگهداری
سیپروهپتادین را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و دسترسِ کودکان نگهداری کنید. محلولِ خوراکی را طبقِ راهنمای رویِ بستهبندی نگهداری کنید و در صورتِ نیاز پیش از هر بار مصرف آن را تکان دهید. همیشه پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 4 mg |
| محلول | 2 mg / 5mL |
| محلول | 4 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۷ برند از ۱۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سیپروهپتادین باعثِ چاقی میشود؟
۰۲چرا سیپروهپتادین بیشتر از آنتیهیستامینهای جدیدتر خوابآور است؟
۰۳آیا مصرفِ سیپروهپتادین همراه با الکل بیخطر است؟
۰۴آیا سیپروهپتادین برای کودکان مصرف میشود؟
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ سیپروهپتادین را فراموش کنم چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۷ برند از ۱۷ سازنده، در گروه R06AX02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.