بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · دستگاه تنفس

سیپروهپتادین

Cyproheptadine Hydrochloride
رده ATC R06AX02شکل‌ها قرص، محلولدوز 4 mg، 2 mg/5mLبرند در ایران ۱۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سیپروهپتادین یک آنتی‌هیستامینِ نسلِ اول با اثرِ ضدسروتونین است که با مسدودکردنِ گیرنده‌های هیستامین در بدن، نشانه‌های آلرژی را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کاهشِ علائمِ آلرژی مانندِ خارش، کهیر و آبریزشِ بینی، و همچنین گاهی برای تحریکِ اشتها تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو معمولاً خواب‌آلودگیِ قابل‌توجه ایجاد می‌کند؛ بنابراین رانندگی یا کار با ابزارِ خطرناک پس از مصرفِ آن باید با احتیاطِ کامل انجام شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر گلوکوم، مشکلِ پروستات، دشواری در دفعِ ادرار دارید یا دارویی از گروهِ مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز مصرف می‌کنید، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cyproheptadine
۰۲

معرفی دارو

سیپروهپتادین دارویی از خانوادهٔ آنتی‌هیستامین‌های نسلِ اول است که علاوه بر مسدودکردنِ گیرنده‌های هیستامین، اثرِ ضدسروتونین و اندکی اثرِ ضدکولینرژیک نیز دارد. به همین دلیل، هم در کاهشِ نشانه‌های آلرژیک مانندِ خارش و کهیر کاربرد دارد و هم به‌عنوانِ محرکِ اشتها در برخی افرادِ کم‌اشتها یا با کاهشِ وزنِ نامطلوب به‌کار می‌رود. اثرِ آرام‌بخشیِ نسبتاً قویِ این دارو، تفاوتِ اصلیِ آن با آنتی‌هیستامین‌های نسلِ جدیدتر است. سیپروهپتادین به‌صورتِ قرص و محلولِ خوراکی در دسترس است و مصرفِ آن باید طبقِ نسخهٔ پزشک و برای مدتِ مشخص‌شده انجام شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ علائمِ آلرژیک مانندِ خارش، کهیر و آبریزشِ بینی
  • کنترلِ کهیرِ سرمایی (کهیرِ ناشی از سرما)
  • کمک به افزایشِ اشتها و وزن در بی‌اشتهایی یا کاهشِ وزنِ نامطلوب
  • پیشگیریِ برخی از حملاتِ میگرن، به‌ویژه در کودکان (به تشخیصِ پزشک)
۰۴

روش مصرف

سیپروهپتادین را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک و در زمان‌هایی که تعیین شده مصرف کنید. مصرفِ هم‌زمان با غذا می‌تواند از ناراحتیِ احتمالیِ معده بکاهد. از آنجا که این دارو ممکن است خواب‌آلودگی ایجاد کند، در روزهای نخستِ مصرف بهتر است از رانندگی یا انجامِ کارهایی که نیازمندِ هوشیاریِ کامل‌اند پرهیز کنید تا واکنشِ بدن‌تان به دارو مشخص شود. دارو را سرِ وقت و به‌طورِ منظم مصرف کنید و بدونِ مشورت با پزشک، آن را قطع نکنید یا مقدارِ مصرف را تغییر ندهید، به‌ویژه اگر مدتی طولانی از آن استفاده کرده‌اید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کاهش علائم آلرژیک مانند خارش، کهیر و آبریزش بینی

بزرگسالان۴ میلی‌گرم هر ۶ تا ۸ ساعت؛ محدوده معمول روزانه ۴ تا ۲۰ میلی‌گرم است.
کودکان۲ تا ۶ سال: ۲ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ ۷ تا ۱۴ سال: ۴ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ مقدار کلی روزانه حدود ۰٫۲۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن.

با یا بدون غذا مصرف می‌شود. در کودکان ۲ تا ۶ سال از ۱۲ میلی‌گرم و در ۷ تا ۱۴ سال از ۱۶ میلی‌گرم در روز بیشتر نشود؛ برای زیر ۲ سال توصیه نمی‌شود.

کهیر سرمایی (کهیر ناشی از سرما)

بزرگسالان۴ میلی‌گرم هر ۶ تا ۸ ساعت؛ بر پایه شدت علائم و پاسخ بیمار تنظیم می‌شود.
کودکان۲ تا ۶ سال: ۲ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ ۷ تا ۱۴ سال: ۴ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت.

برای کنترل پایدار، مصرف منظم لازم است. خواب‌آلودگی و خشکی دهان ممکن است رخ دهد؛ هنگام مصرف از رانندگی و الکل پرهیز شود.

کمک به افزایش اشتها و وزن در بی‌اشتهایی یا کاهش وزن نامطلوب

بزرگسالان۴ میلی‌گرم سه بار در روز، همراه وعده‌های غذایی.
کودکاناز ۲ سالگی: حدود ۰٫۲۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، در ۲ نوبت منقسم؛ حداکثر ۱۲ میلی‌گرم در روز در ۲ تا ۶ سال و ۱۶ میلی‌گرم در روز در ۷ تا ۱۴ سال.

ادامه مصرف باید با پایش اشتها و روند وزن و بررسی علت زمینه‌ای بی‌اشتهایی همراه باشد؛ مصرف طولانی‌مدت بدون ارزیابی پزشک مناسب نیست.

پیشگیری از حملات میگرن، به‌ویژه در کودکان

بزرگسالان۴ میلی‌گرم روزانه، معمولاً هنگام خواب؛ در صورت نیاز، افزایش تدریجی تا ۸ تا ۱۲ میلی‌گرم در روز در یک یا دو نوبت.
کودکان۰٫۲ تا ۰٫۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، معمولاً هنگام خواب یا در ۲ نوبت؛ حداکثر ۱۲ میلی‌گرم در روز در ۲ تا ۶ سال و ۱۶ میلی‌گرم در روز در ۷ تا ۱۴ سال.

برای پیشگیری است و حمله حاد میگرن را درمان نمی‌کند؛ به‌علت خواب‌آلودگی معمولاً شب‌ها مصرف می‌شود و پاسخ درمانی پس از چند هفته ارزیابی می‌گردد.

تنظیم دوز: در سالمندان و بیماران مبتلا به اختلال کلیه یا کبد، به‌دلیل احتمال افزایش حساسیت به عوارض و کاهش پاک‌سازی دارو، معمولاً شروع با مقدار کمتر یا فاصله بیشتر لازم است. دوز دقیق را پزشک بر پایه سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. حداکثر روزانه بزرگسالان نباید از مقدار کمترِ ۰٫۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن یا ۳۲ میلی‌گرم بیشتر شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به سیپروهپتادین، سایرِ آنتی‌هیستامین‌ها یا هر مادهٔ دیگری حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ گلوکوم (به‌ویژه گلوکومِ زاویه‌بسته)، بزرگیِ پروستات یا دشواری در دفعِ ادرار را با پزشک در میان بگذارید.
  • ابتلا به آسم یا بیماری‌های تنفسیِ مزمن، زخمِ معده یا انسدادِ گوارشی را حتماً یادآوری کنید.
  • اگر اخیراً داروهای گروهِ مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز مصرف کرده‌اید، حتماً پزشک را مطلع کنید.
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌تان را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و کاهشِ هوشیاری
  • خشکیِ دهان
  • افزایشِ اشتها و وزن
  • سرگیجه
  • یبوست
  • تاریِ دید
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو و دشواری در تنفس — در این صورت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • دشواری یا ناتوانی در دفعِ ادرار — در صورتِ بروز، هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید.
  • گیجیِ شدید، بی‌قراری یا توهم، به‌ویژه در سالمندان — نیازمندِ ارزیابیِ فوریِ پزشک است.
  • تپشِ قلبِ نامنظم یا سریع — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
  • تشنج یا بی‌قراریِ شدیدِ عصبی، به‌ویژه در کودکان — با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سیپروهپتادین می‌تواند با داروهای آرام‌بخش، خواب‌آور، ضداضطراب و مسکن‌های مخدر اثرِ خواب‌آلودگی را تشدید کند؛ مصرفِ هم‌زمان با الکل نیز همین اثر را تشدید می‌کند و بهتر است پرهیز شود. ترکیب با داروهای گروهِ مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز معمولاً توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند اثراتِ ضدکولینرژیکِ این دارو را تشدید کند. مصرفِ هم‌زمان با سایرِ داروهای دارای اثرِ ضدکولینرژیک نیز ممکن است خشکیِ دهان، یبوست یا دشواریِ ادرار را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ کاملِ سیپروهپتادین در بارداری در دست نیست، بنابراین مصرفِ آن در این دوران تنها با تشخیص و زیرِ نظرِ پزشک انجام می‌شود. این دارو به میزانِ کمی وارد شیرِ مادر می‌شود و ممکن است در نوزاد باعثِ خواب‌آلودگی شود یا در برخی مادران بر میزانِ شیر تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل مصرف در دورانِ شیردهی باید حتماً با هماهنگیِ پزشک باشد.

۱۰

نگهداری

سیپروهپتادین را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و دسترسِ کودکان نگهداری کنید. محلولِ خوراکی را طبقِ راهنمای رویِ بسته‌بندی نگهداری کنید و در صورتِ نیاز پیش از هر بار مصرف آن را تکان دهید. همیشه پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص4 mg
محلول2 mg / 5mL
محلول4 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۷ برند از ۱۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پریتول PERITOL
20 TABLET in 2 BLISTER PACK in 1 BOX
Medphano Arzneimittel GmbH
قرص
بکواکتین BECOACTIN
1 BOTTLE in 1 BOX
البرز دارو
محلول
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
1 BOTTLE in 1 BOX
البرز دارو
محلول
سیپروهپتادین-الحاوی CYPROHEPTADIN-ALHAVI
100 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
الحاوی
قرص
سیپروهپتادین 4م گ قرص CYPROHEPTADINE HCL 4MG TAB
الحاوی
قرص
تراستوریکس TRUSTORIX
1 BOTTLE in 1 BOX
الحاوی
محلول
بکواکتین BECOACTIN
200 MILLILITER in 1 BOTTLE
بهامین فرابر پارس
محلول
سيپروهپتادين بی - دی - پی CYPROHEPTADINE B.D.P
10 in 1 BLISTER PACK
بهداشت و درمان پاسارگاد جابر
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی تهران دارو
قرص
سیپروهپتادین 4م گ قرص CYPROHEPTADINE HCL 4MG TAB
دارو سازی تهران دارو
قرص
آنی هپتادین ANIHEPTADIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آنی درمان
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آنی درمان
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
100 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 20 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی امین
قرص
سیپروهپتادین 4م گ قرص CYPROHEPTADINE HCL 4MG TAB
داروسازی امین
قرص
ترز امین TREZ AMIN
1 BOTTLE in 1 BOX · 60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی امین
محلول
سیپروهپتادین-جالینوس CYPROHEPTADINE-JALINOUS
100 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی جالینوس
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی خوارزمی
محلول
پرافیل خوارزمی PRAPHIL KHARAZMI
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی خوارزمی
محلول
راسیپ RACIP
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
محلول
وانا سیپروهپتادین VANA CYPROHEPTADINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی فاتک شیمی پارس
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
محلول
سیپوتا CYPOTA
1 BOTTLE in 1 BOX
سیمرغ داروی عطار
محلول
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
1 BOTTLE in 1 BOX
سیمرغ داروی عطار
محلول
سیپروهپتادین-شفا 4 CYPROHEPTADINE-SHAFA® 4MG TAB
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
قرص
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
120 MILLILITER in 1 BOTTLE
لابراتوارهای رازک
محلول
سیپراکتین CYPRACTIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرصمحلول
سیپروهپتادین CYPROHEPTADINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرص
سیپروهپتادین 4 میلی گرم CYPROHEPTADINE 4MG
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا سیپروهپتادین باعثِ چاقی می‌شود؟
سیپروهپتادین می‌تواند اشتها را افزایش دهد و در برخی افراد به افزایشِ وزن منجر شود؛ به همین دلیل گاهی برای کمک به افزایشِ وزنِ افرادِ کم‌اشتها تجویز می‌شود. اگر افزایشِ وزنِ ناخواسته‌ای را تجربه می‌کنید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
۰۲چرا سیپروهپتادین بیشتر از آنتی‌هیستامین‌های جدیدتر خواب‌آور است؟
سیپروهپتادین از آنتی‌هیستامین‌های نسلِ اول است و برخلافِ آنتی‌هیستامین‌های جدیدتر، به‌راحتی وارد سیستمِ عصبیِ مرکزی می‌شود؛ همین ویژگی اثرِ آرام‌بخش و خواب‌آورِ آن را قوی‌تر می‌کند.
۰۳آیا مصرفِ سیپروهپتادین همراه با الکل بی‌خطر است؟
خیر. الکل اثرِ خواب‌آلودگیِ سیپروهپتادین را تشدید می‌کند و می‌تواند هوشیاری و هماهنگیِ حرکتی را به‌طورِ خطرناکی کاهش دهد. بهتر است در دورانِ مصرفِ این دارو از نوشیدنیِ الکلی پرهیز کنید.
۰۴آیا سیپروهپتادین برای کودکان مصرف می‌شود؟
بله، در برخی موارد از جمله آلرژی یا کمک به افزایشِ اشتها، سیپروهپتادین برای کودکان نیز تجویز می‌شود، اما تصمیم‌گیری و تعیینِ نحوهٔ مصرف کاملاً بر عهدهٔ پزشکِ کودک و متناسب با سن و شرایطِ او است.
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ سیپروهپتادین را فراموش کنم چه باید بکنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبتِ بعدی نمانده، بهتر است همان نوبتِ فراموش‌شده را نادیده بگیرید و طبقِ برنامهٔ معمول ادامه دهید. برای تصمیمِ دقیق‌تر و متناسب با وضعیتِ خودتان، بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶۰ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۷ برند از ۱۷ سازنده، در گروه R06AX02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.