بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

کلیستیمتات سدیم

Colistimethate Sodium 4500000 [iU]
رده ATC J01XB01شکل تزریقی برای محلولبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کلیستیمتات سدیم یک آنتی‌بیوتیکِ تزریقی از خانوادهٔ پلی‌میکسین‌هاست که غشای سلولیِ باکتری‌های گرم‌منفی را از بین می‌برد و آن‌ها را نابود می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو معمولاً برای درمانِ عفونت‌های شدید و بیمارستانی ناشی از باکتری‌های گرم‌منفیِ مقاوم به بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌های دیگر، مانند عفونتِ خون یا ذات‌الریه، به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نگرانی دربارهٔ این دارو، احتمالِ آسیب به کلیه و سیستمِ عصبی است؛ به همین دلیل همیشه در بیمارستان و با پایشِ دقیقِ پزشک تزریق می‌شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر میزانِ ادرار به‌طور غیرعادی کم شود، بی‌حسی یا گزگزِ ناآشنا احساس کنید یا تنفس دشوار شود، باید بی‌درنگ پزشک یا پرستارِ مسئولِ درمان را در جریان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

کلیستیمتات سدیم یک آنتی‌بیوتیکِ تزریقی از گروهِ پلی‌میکسین‌هاست که در بدن به مادهٔ فعالِ «کلیستین» تبدیل می‌شود. این دارو به غشای بیرونیِ باکتری‌های گرم‌منفی متصل می‌شود، ساختارِ آن را مختل می‌کند و باعثِ نشتِ محتویاتِ سلول و از بین رفتنِ باکتری می‌شود. از آنجا که بسیاری از باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌های رایج همچنان به این دارو حساس‌اند، کلیستیمتات معمولاً به‌عنوانِ یک گزینهٔ خطِ آخر برای عفونت‌های شدید و مقاومِ بیمارستانی به‌کار می‌رود. این دارو فقط به‌صورتِ تزریقی و در محیطِ بیمارستان، توسط تیمِ درمانی تجویز و تزریق می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • عفونت‌های شدید ناشی از باکتری‌های گرم‌منفیِ مقاوم به چند آنتی‌بیوتیک
  • ذات‌الریهٔ بیمارستانی، از جمله ذات‌الریهٔ مرتبط با دستگاهِ تنفسِ مصنوعی
  • عفونتِ خون (سپسیس) ناشی از باکتری‌های حساس به کلیستین
  • عفونت‌های شدید و مقاومِ دستگاهِ ادراری
  • عفونت‌هایی که به آنتی‌بیوتیک‌های خطِ اول یا دوم پاسخ نداده‌اند
۰۴

روش مصرف

این دارو را کادرِ درمانی معمولاً به‌صورتِ تزریقِ وریدی، و پس از حل‌کردنِ پودر در حلالِ مخصوص، طبقِ دستورِ پزشک تهیه و تزریق می‌کند؛ به همین دلیل بیمار معمولاً خودش آن را در منزل تزریق نمی‌کند. زمان‌بندی، فاصلهٔ تزریق‌ها و طولِ کلِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ نوعِ عفونت و عملکردِ کلیهٔ بیمار تعیین می‌کند و پیرویِ دقیق از همان برنامه اهمیتِ زیادی دارد. حتی اگر حالِ عمومی زودتر بهتر شود، دوره را نباید پیش از موعدی که پزشک گفته قطع کرد، چون ممکن است عفونت به‌طورِ کامل از بین نرفته باشد. نوشیدنِ مایعاتِ کافی، در صورتِ تأییدِ پزشک، می‌تواند به محافظت از کلیه در طولِ درمان کمک کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

عفونت‌های شدید ناشی از باکتری‌های گرم‌منفیِ مقاوم به چند آنتی‌بیوتیک

بزرگسالاندر بیمار بدحال، ابتدا دوز بارگیری و سپس دوز نگهدارندهٔ وریدیِ تقسیم‌شده در نوبت‌های منظم؛ انفوزیون باید آهسته انجام شود.
کودکاندر کودکان و نوزادان، دوز بر پایهٔ وزن بدن و عملکرد کلیه محاسبه و در نوبت‌های تقسیم‌شده تجویز می‌شود.

تنها بر پایهٔ کشت و حساسیت میکروبی؛ درمان ترکیبی با آنتی‌بیوتیک مؤثر دیگر معمولاً بررسی می‌شود.

ذات‌الریهٔ بیمارستانی، از جمله ذات‌الریهٔ مرتبط با دستگاه تنفس مصنوعی

بزرگسالاندرمان وریدی با دوز بارگیری در بیمار بدحال، سپس دوز نگهدارندهٔ تقسیم‌شده در فواصل منظم؛ انفوزیون به‌صورت آهسته انجام می‌شود.
کودکاندر کودکان، دوز بر پایهٔ وزن و عملکرد کلیه تعیین و در نوبت‌های تقسیم‌شده تجویز می‌شود.

در بیمارستان و با پایش دقیق عملکرد کلیه؛ مدت درمان بر اساس کشت، پاسخ بالینی و نظر تیم درمان تعیین می‌شود.

عفونت خون یا سپسیس ناشی از باکتری‌های حساس به کلیستین

بزرگسالاندرمان وریدی با دوز بارگیری در شروع درمان، سپس دوز نگهدارندهٔ تقسیم‌شده در فواصل منظم؛ انفوزیون باید آهسته باشد.
کودکاندر کودکان و نوزادان، دوز بر پایهٔ وزن بدن و بلوغ عملکرد کلیه محاسبه و در چند نوبت تقسیم می‌شود.

در سپسیس شدید، شروع درمان نباید به تأخیر بیفتد؛ علائم آسیب کلیوی و عصبی باید به‌طور مستمر بررسی شود.

عفونت‌های شدید و مقاوم دستگاه ادراری

بزرگسالاندرمان وریدی با دوز نگهدارندهٔ تقسیم‌شده در فواصل منظم؛ در بیمار بدحال، دوز بارگیری در آغاز درمان در نظر گرفته می‌شود.
کودکاندر کودکان، دوز بر پایهٔ وزن و عملکرد کلیه تعیین و در نوبت‌های تقسیم‌شده تجویز می‌شود.

تنظیم دوز با توجه به عملکرد کلیه ضروری است؛ درمان بر اساس کشت ادرار و پاسخ بیمار بازبینی می‌شود.

عفونت‌هایی که به آنتی‌بیوتیک‌های خط اول یا دوم پاسخ نداده‌اند

بزرگسالاندرمان وریدی با دوز بارگیری در بیمار بدحال و سپس دوز نگهدارندهٔ تقسیم‌شده در فواصل منظم؛ انفوزیون باید آهسته انجام شود.
کودکاندر کودکان، دوز بر پایهٔ وزن بدن و عملکرد کلیه محاسبه و در نوبت‌های تقسیم‌شده تجویز می‌شود.

فقط پس از تأیید حساسیت باکتری و محدود بودن گزینه‌های مناسب؛ از مصرف خودسرانه یا ادامهٔ درمان بدون پایش پرهیز شود.

تنظیم دوز: این دارو پنجرهٔ درمانی باریکی دارد؛ دوز دقیق و مدت درمان را پزشک بر اساس واحد بین‌المللی فرآورده، وزن، شدت عفونت، پاک‌سازی کراتینین و نیاز به دیالیز تعیین می‌کند. عملکرد کلیه باید پیش از درمان و به‌طور منظم در طول آن پایش شود؛ در سالمندان و اختلال کبدی احتیاط و پایش بیشتر لازم است و مصرف هم‌زمان داروهای آسیب‌رسان به کلیه یا اعصاب باید تا حد امکان پرهیز شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ قبلی به کلیستین، پلی‌میکسین‌ها یا داروهای دیگر را حتماً به پزشک بگویید
  • بیماری‌های کلیوی یا هر گونه اختلالِ شناخته‌شده در عملکردِ کلیه را مطرح کنید
  • بیماری‌های عصبی‌عضلانی، به‌ویژه میاستنی گراویس، را به پزشک اطلاع دهید
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری را در جریان بگذارید
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و آنتی‌بیوتیک‌های مصرفی‌تان را به‌طورِ کامل ارائه دهید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • دردی یا تحریکِ خفیف در محلِ تزریق
  • سرگیجهٔ خفیف
  • تهوع یا ناراحتیِ خفیفِ گوارشی
  • بی‌حسی یا گزگزِ خفیف و گذرا دورِ دهان یا نوکِ انگشتان
  • بثوراتِ خفیفِ پوستی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • کاهشِ چشمگیرِ حجمِ ادرار، تورمِ پا و صورت یا خستگیِ غیرعادی: می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کلیوی باشد؛ سریعاً به پزشک اطلاع دهید
  • گزگزِ شدید، سردرگمی یا ضعفِ غیرعادیِ عضلانی، به‌ویژه احساسِ سنگینی هنگامِ نفس‌کشیدن: نشانهٔ احتمالیِ درگیریِ سیستمِ عصبی است و نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشکی است
  • دشواریِ تنفس، تنگیِ نفسِ ناگهانی یا احساسِ خفگی: در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • تورمِ صورت و لب‌ها، کهیرِ گسترده یا افتِ ناگهانیِ فشارِ خون: نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ با اورژانس تماس بگیرید
  • اسهالِ شدید یا خونی که در طول یا پس از مصرفِ دارو ایجاد شود: باید به پزشک اطلاع داده شود

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرفِ هم‌زمانِ کلیستیمتات با سایر داروهای بالقوه آسیب‌رسان به کلیه، مانند برخی آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی یا وانکومایسین، می‌تواند خطرِ آسیبِ کلیوی را افزایش دهد. هم‌زمانی با داروهای شل‌کنندهٔ عضلانی که در بیهوشی به‌کار می‌روند نیز ممکن است ضعفِ عضلاتِ تنفسی را تشدید کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و آنتی‌بیوتیک‌های دیگری را که مصرف می‌کنید یا اخیراً مصرف کرده‌اید، حتماً به پزشک و داروسازتان بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

داده‌های محدودی دربارهٔ مصرفِ کلیستیمتات در بارداری وجود دارد و این دارو معمولاً فقط زمانی در دورانِ بارداری تجویز می‌شود که عفونت جدی باشد و منفعتِ درمان از خطرِ احتمالی بیشتر باشد؛ این تصمیم‌گیری بر عهدهٔ پزشکِ متخصص است. مقدارِ کمی از این دارو ممکن است وارد شیرِ مادر شود، بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی باید تنها با نظرِ پزشک و با توجه به وضعیتِ نوزاد انجام شود.

۱۰

نگهداری

ویال‌های این دارو معمولاً در بیمارستان یا داروخانه نگهداری و تهیه می‌شوند و بیمار به‌ندرت خودش آن را در منزل نگه می‌دارد. در صورتِ نیاز به نگهداریِ موقت در منزل، ویال را در دمای معمولیِ اتاق، دور از نور و رطوبت و کاملاً دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار استفاده، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و از مصرفِ محلولی که مدتِ زیادی از آماده‌سازی‌اش گذشته یا ظاهرش تغییر کرده، خودداری کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی برای محلول
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
بی دی کولیست BDCOLIST
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
BDR Pharmaceuticals International PVT. LTD
تزریقی برای محلول
کولیس COLIS
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
Ildong Pharmaceutical
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات COLISTIMETHATE
150 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Samchun
تزریقی برای محلول
آفاکولیست AFACOLIST
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
کلوونت CLOVENT
10 VIAL, GLASS in 1 BOX · 12 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات-اکسیر COLISTIMETHATE-EXIR
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات COLISTIMETHATE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات سدیم COLISTIMETHATE SODIUM
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
کولیمیت COLY-MATE
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات COLISTIMETHATE
2 VIAL, GLASS in 1 BOX · 10 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی برای محلول
کلیتکس COLYTEX
2 VIAL in 1 BOX
روناک
تزریقی برای محلول
کلیستیمتات سدیم COLISTIMETHATE SODIUM
1 VIAL in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
تزریقی برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا کلیستیمتات سدیم را می‌توان به‌صورتِ قرص یا در منزل مصرف کرد؟
خیر، این فرآورده فقط به‌صورتِ تزریقی است و باید توسط تیمِ درمانی و معمولاً در بیمارستان تزریق شود. جذبِ این دارو از راهِ خوراکی بسیار ناچیز است، به همین دلیل برای درمانِ عفونت‌های عمومیِ بدن هرگز به شکلِ قرص یا شربت ساخته نمی‌شود.
۰۲چرا در طولِ درمان با این دارو آزمایشِ کلیه می‌گیرند؟
چون کلیستیمتات می‌تواند روی عملکردِ کلیه اثر بگذارد، پزشک معمولاً پیش و در حینِ درمان عملکردِ کلیوی را با آزمایشِ خون پیگیری می‌کند تا در صورتِ نیاز، برنامهٔ درمان را تنظیم کند.
۰۳چرا این دارو برای همهٔ عفونت‌های باکتریایی تجویز نمی‌شود؟
چون کلیستیمتات به دلیلِ خطرِ آسیبِ کلیوی و عصبی، معمولاً برای عفونت‌های جدی و مقاوم به سایرِ آنتی‌بیوتیک‌ها نگه‌داشته می‌شود، نه برای عفونت‌های سادهٔ روزمره.
۰۴اگر حین یا بعد از تزریق احساسِ گزگز یا بی‌حسی کنم چه باید بکنم؟
این احساس در برخی افراد ممکن است خفیف باشد، اما چون می‌تواند نشانهٔ اثرِ دارو روی اعصاب باشد، بهتر است بی‌درنگ به پرستار یا پزشکِ مسئولِ درمان اطلاع دهید تا وضعیت بررسی شود.
۰۵آیا قطعِ زودهنگامِ این دارو مشکلی ایجاد می‌کند؟
بله؛ قطعِ زودهنگام می‌تواند باعث شود عفونت به‌طورِ کامل از بین نرود و باکتری نسبت به این دارو مقاوم‌تر شود. طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک تعیین می‌کند و نباید بدونِ نظرِ او تغییر کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۸ سازنده، در گروه J01XB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.