کلوفیبرات
کلوفیبرات دارویی از دستهٔ فیبراتها (Fibrate) است که با تأثیر بر متابولیسمِ چربی در کبد، سطحِ تریگلیسیریدِ خون را کاهش میدهد.
این دارو عمدتاً برای کاهشِ تریگلیسیریدِ بالا و برخی اختلالهای چربی خون که با رژیمِ غذایی و ورزش کنترل نشدهاند، تجویز میشود.
کلوفیبرات میتواند خطرِ سنگِ کیسهٔ صفرا و آسیبِ عضلانی را افزایش دهد، بهویژه اگر همراه با برخی داروهای دیگر مصرف شود؛ به همین دلیل باید کاملاً زیرِنظرِ پزشک مصرف شود.
اگر درد یا ضعفِ غیرمعمولِ عضلانی، دردِ شدیدِ شکم، زردیِ پوست یا چشم، یا نشانههای خونریزیِ غیرعادی دیدید، حتماً و بدونِ تأخیر با پزشکِ خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کلوفیبرات دارویی از گروهِ فیبراتها (Fibrate) و ردهٔ داروهای قلب و عروق است که برای اصلاحِ چربی خون بهکار میرود. این دارو با تأثیر بر آنزیمها و گیرندههای دخیل در متابولیسمِ چربی در کبد، سرعتِ تجزیهٔ تریگلیسیریدها را افزایش و تولیدِ آنها را کاهش میدهد. نتیجهٔ این اثر، افتِ محسوسِ تریگلیسیریدِ خون و تغییرِ خفیفِ کلسترولِ بد (LDL) و خوب (HDL) است. کلوفیبرات معمولاً زمانی تجویز میشود که رژیمِ غذایی، کاهشِ وزن و ورزش بهتنهایی برای کنترلِ چربی خون کافی نبوده باشد. مصرفِ آن همیشه باید با تجویز و پیگیریِ پزشک همراه باشد.
موارد مصرف
- کاهشِ تریگلیسیریدِ بالای خون (هیپرتریگلیسیریدمی)
- درمانِ برخی اختلالهای چربی خون، مانندِ هیپرلیپوپروتئینمیِ نوعِ سه، که با رژیمِ غذایی کنترل نشدهاند
- کمک به کاهشِ خطرِ التهابِ لوزالمعده در مواردِ تریگلیسیریدِ بسیار بالا
- تنظیمِ چربی خون در کنارِ اصلاحِ سبکِ زندگی، وقتی رژیم و ورزش بهتنهایی کافی نبودهاند
روش مصرف
کلوفیبرات را طبقِ برنامهای که پزشک برایتان مشخص کرده مصرف کنید؛ کپسول را معمولاً همراه با غذا میبلعند تا احتمالِ ناراحتیِ گوارشی کمتر شود، مگر اینکه پزشک یا داروساز روشِ دیگری را توصیه کرده باشد. کپسول را کامل و همراه با آب بلعید و از جویدن یا شکستنِ آن خودداری کنید. برای اثربخشیِ بهتر، دارو را در ساعتهای مشخصی از روز و بهطورِ منظم مصرف کنید و دوزِ فراموششده را طبقِ راهنماییِ داروساز جبران کنید، نه با دوزِ دوبرابر. حتی اگر نتیجهٔ آزمایشِ چربی خون بهتر شد، دارو را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا کنترلِ چربی خون معمولاً نیازمندِ مصرفِ مستمر و پیگیریِ دورهای است.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
هیپرتریگلیسیریدمی
همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی مصرف شود و پاسخ درمان با آزمایش چربی خون پیگیری شود.
هیپرلیپوپروتئینمی نوع ۳ و سایر اختلالهای چربی خون مقاوم به رژیم غذایی
کپسول را همراه غذا یا بلافاصله پس از غذا مصرف کنید تا ناراحتی معده کمتر شود.
تریگلیسیرید بسیار بالا برای کمک به کاهش خطر التهاب لوزالمعده
برای درمان التهاب حاد لوزالمعده نیست؛ درد شدید شکم، تهوع یا استفراغ نیازمند ارزیابی فوری است.
اختلال چربی خون در کنار اصلاح سبک زندگی
رژیم غذایی و ورزش باید در طول درمان ادامه یابد؛ مدت مصرف بر پایه پاسخ آزمایشها تعیین میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به کلوفیبرات یا هر یک از اجزای آن حساسیت دارید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماریِ کبدی، کلیوی یا کیسهٔ صفرا (بهویژه سنگِ صفرا) را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر داروی رقیقکنندهٔ خون (مانندِ وارفارین)، داروهای کاهندهٔ چربی از گروهِ استاتین، یا داروهای دیابت مصرف میکنید، حتماً اطلاع دهید.
- در صورتِ بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر سابقهٔ ضعف یا بیماریِ عضلانی دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- تهوع، سوءهاضمه یا ناراحتیِ گوارشی
- نفخ یا دلِدردِ خفیف
- سردرد
- سرگیجهٔ خفیف یا احساسِ خستگی
- دردِ غیرمعمول، حساسیت یا ضعفِ عضلانی: میتواند نشانهٔ آسیبِ عضلانی باشد؛ در صورتِ بروز، به پزشک اطلاع دهید تا در صورتِ نیاز آزمایش انجام شود.
- دردِ شدید یا مداومِ بالای شکم، بهویژه سمتِ راست: ممکن است نشانهٔ سنگِ کیسهٔ صفرا باشد؛ در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید و غیرمعمول: این نشانهها میتوانند به آسیبِ کبدی مربوط باشند؛ در این حالت هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، بهویژه در کسانی که همزمان داروی ضدانعقاد مصرف میکنند: این موضوع را هرچه زودتر با پزشک در میان بگذارید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، تنگیِ نفس یا کهیرِ گسترده: در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کلوفیبرات اثرِ داروهای رقیقکنندهٔ خون از گروهِ وارفارین را تقویت میکند و میتواند خطرِ خونریزی را بالا ببرد؛ در این موارد پزشک معمولاً دوزِ داروی ضدانعقاد را تنظیم و آزمایشهای انعقادی را پیگیری میکند. مصرفِ همزمان با داروهای کاهندهٔ چربی از گروهِ استاتینها خطرِ آسیب و دردِ عضلانی را افزایش میدهد. این دارو ممکن است اثرِ داروهای پایینآورندهٔ قندِ خون، مانندِ سولفونیلاورهها، را نیز تشدید کند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ کلوفیبرات در بارداری توصیه نمیشود، زیرا اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بیخطر بودنِ آن برای جنین در دست نیست و افزایشِ طبیعیِ چربی خون در بارداری معمولاً نیازی به درمانِ دارویی ندارد. دربارهٔ دورانِ شیردهی نیز اطلاعاتِ مطمئنی وجود ندارد؛ بنابراین بهتر است مادرانِ شیرده پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند تا در صورتِ لزوم، گزینهٔ مناسبتری بررسی شود.
نگهداری
کلوفیبرات را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید. ظرفِ دارو را دربسته نگه دارید و آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ کلوفیبرات باید همراه با رژیمِ غذایی باشد؟
۰۲چرا پزشک برایم آزمایشِ خونِ منظم درخواست میکند؟
۰۳اگر یک نوبتِ دارو را فراموش کردم، چه کار کنم؟
۰۴آیا کلوفیبرات باعثِ لاغری یا کاهشِ وزن میشود؟
۰۵آیا مصرفِ الکل در کنارِ کلوفیبرات مشکلساز است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه C10AB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.