فسفات کرومیک پی-۳۲
فسفات کرومیک پی-۳۲ یک رادیوداروی درمانیِ کلوئیدی و تزریقی است. ذرات آن با ایجاد تابش بتا، اثر درمانی موضعی ایجاد میکنند.
بیشتر برای کنترل تجمع مایع ناشی از گسترش سرطان در فضای اطراف ریه یا داخل شکم بهکار میرود. در برخی بیماران برای درمان موضعی تومور نیز استفاده میشود.
این فرآورده فقط برای تزریق تخصصی در مرکز مجهز پزشکی هستهای است و نباید داخل رگ تزریق شود. بارداری، احتمال بارداری و شیردهی را پیش از درمان اعلام کنید.
اگر عفونت یا التهاب در محل درمان، تومور زخمی، تجمع مایع محصور، اختلال خونریزی، کاهش سلولهای خونی یا درمان ضدسرطان اخیر دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. درد شدید، تنگی نفس، تب یا خونریزی غیرعادی پس از درمان نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فسفات کرومیک پی-۳۲ یک رادیوداروی درمانی از نوع کلوئیدی است که در محل هدف تزریق میشود. ذرات کلوئیدی در صورت پخششدن درست در فضای درمان باقی میمانند و تابش بتا را به بافتهای نزدیک میرسانند؛ این تابش میتواند به سلولهای سرطانی آسیب بزند و تولید مایع را کاهش دهد. کاربرد اصلی آن درمان موضعی برخی تجمعهای مایع مرتبط با سرطان است. مسیر تزریق، محل درمان و مقدار فرآورده باید بر اساس وضعیت بیمار توسط تیم پزشکی هستهای تعیین شود.
موارد مصرف
- کنترل تجمع مایع در فضای صفاقی شکم ناشی از گسترش سرطان
- کنترل تجمع مایع در فضای جنب اطراف ریه ناشی از گسترش سرطان
- درمان موضعی برخی تومورهای سرطانی با تزریق داخلبافتی، در موارد منتخب
روش مصرف
این دارو فقط در بیمارستان یا مرکز پزشکی هستهای و توسط پزشک یا تیم آموزشدیده تزریق میشود. معمولاً با کاتتر به فضای جنب یا صفاق، یا با تزریق داخلبافتی به محل تومور داده میشود و برای تزریق داخلرگی نیست. چون فرآورده تزریقی است، غذا معمولاً بر جذب آن اثر ندارد؛ دربارهٔ ناشتا بودن یا رژیم پیش از اقدام طبق دستور مرکز عمل کنید. زمانبندی، مقدار و احتمال تکرار درمان را خودسرانه تغییر ندهید و دستورهای مرکز دربارهٔ مراقبت پس از تزریق، تماس با دیگران و دفع ترشحات را دقیق رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تجمع مایع بدخیم در صفاق شکم (آسیت بدخیم)
تجویز باید با دقت و فقط در حفرهٔ صفاقی انجام شود؛ از ورود دارو به نواحی محصور یا لوکوله، لومن روده یا دیوارهٔ بدن جلوگیری شود.
تجمع مایع بدخیم در فضای جنب اطراف ریه
تجویز باید فقط در حفرهٔ جنب و توسط تیم تخصصی انجام شود؛ از ورود دارو به نواحی لوکوله یا دیوارهٔ قفسهٔ سینه جلوگیری شود.
درمان موضعی تومورهای سرطانی منتخب با تزریق داخلبافتی
فقط در موارد منتخب و در مرکز تخصصی؛ در تومورهای زخمی استفاده نشود و دارو بههیچوجه داخل عروق تزریق نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق اطلاع دهید؛ این موضوع باید قبل از تصمیمگیری دربارهٔ درمان بررسی شود.
- سابقهٔ حساسیت به رادیوداروها، داروهای تزریقی یا هر جزء فرآورده را اعلام کنید.
- اگر در ناحیهٔ درمان عفونت یا التهاب فعال، تب، تومور زخمی، حفرهٔ باز یا تجمع مایعِ محصور و چندقسمتی وجود دارد، به تیم درمان بگویید؛ محل و پخش شدن فرآورده باید دقیق ارزیابی شود.
- اگر اختلال خونریزی، کاهش پلاکت یا سایر سلولهای خونی، یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون دارید، آن را پیش از اقدام اعلام کنید.
- سابقهٔ بیماری مغز استخوان، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا دریافت رادیوداروی درمانی دیگر را با تیم درمان در میان بگذارید.
- ایمنی و اثربخشی این درمان در کودکان بهخوبی تثبیت نشده است. تزریق داخل مفصل، بهویژه برای درمان خونریزی مفصل در کودکان، کاربرد معمول این فرآورده نیست و باید با دقت ویژه بررسی شود.
عوارض احتمالی
- تهوع و گاهی استفراغ
- دلپیچه یا گرفتگی شکم
- اسهال
- بیاشتهایی
- احساس ناخوشی، ضعف یا خستگی گذرا
- کهیر گسترده، تورم صورت یا گلو، خسخس، تنگی نفس، سرگیجه یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ اینها میتوانند نشانهٔ واکنش حساسیتی شدید باشند.
- درد شدید یا مداوم شکم، سفتی یا تورم شکم، استفراغ مداوم یا اسهال خونی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ التهاب صفاق یا آسیب پرتویی روده باید بررسی شود.
- تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه که با نفس عمیق بدتر میشود، سرفهٔ خشک، تب یا لرز: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ التهاب پردهٔ اطراف ریه یا عارضهٔ شدید درمان ممکن است مطرح باشد.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، گلودرد همراه تب، رنگپریدگی یا ضعف شدید: همان روز به مرکز درمانی مراجعه کنید؛ این نشانهها میتوانند با کاهش سلولهای خونی همراه باشند.
- خون در ادرار، کاهش واضح ادرار یا درد پهلو پس از درمان داخل صفاقی: فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید تا آسیب احتمالی مثانه بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مستقیم شناختهشدهای با غذا یا الکل مطرح نیست، اما دستور مرکز درمانی دربارهٔ ناشتا بودن، آرامبخشها یا اقدامات همراه مقدم است. برخی داروهای ضدسرطان، درمانهای پرتوی و رادیوداروهای درمانی دیگر ممکن است از نظر همزمانی درمان، آسیب پرتویی یا کاهش سلولهای خونی اهمیت داشته باشند. داروهای رقیقکنندهٔ خون نیز ممکن است برای خودِ اقدام تهاجمی و ورود کاتتر نیاز به هماهنگی داشته باشند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بهدلیل پرتوزا بودن، فسفات کرومیک پی-۳۲ در بارداری معمولاً نباید استفاده شود؛ تنها در شرایط استثنایی و پس از سنجش دقیق سود و خطر ممکن است دربارهٔ آن تصمیمگیری شود. اگر احتمال بارداری دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. در شیردهی نیز درمان معمولاً مناسب نیست و در صورت انجام آن، شیردهی باید تا زمان اعلامشده از سوی تیم پزشکی هستهای متوقف شود؛ تا دریافت دستور روشن، شیردهی را از سر نگیرید.
نگهداری
این فرآورده باید در مرکز درمانی، در بستهبندی حفاظتی مخصوص مواد پرتوزا و در دمای اتاق کنترلشده نگهداری شود؛ برای فرآوردههای مشابه معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد است و برچسب همان محصول ملاک نهایی است. آن را در منزل نگه ندارید یا جابهجا نکنید. تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی باید توسط مرکز بررسی شود و دارو همیشه دور از دسترس کودکان باشد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱فسفات کرومیک پی-۳۲ دقیقاً برای چه چیزی استفاده میشود؟
۰۲آیا این دارو داخل رگ تزریق میشود؟
۰۳بعد از تزریق، آیا برای اعضای خانواده خطر پرتویی دارم؟
۰۴آیا درد شکم یا تهوع بعد از درمان طبیعی است؟
۰۵آیا در بارداری یا شیردهی میتوان این دارو را دریافت کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V10AX01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.