کنودیول
کنودیول یک اسیدِ صفراویِ خوراکی است که برای حلکردنِ تدریجیِ نوعِ خاصی از سنگهای صفراوی (کلسترولی) به کار میرود.
بیشتر برای بیمارانی تجویز میشود که سنگِ صفراویِ کلسترولی و کیسه صفرای فعال دارند اما کاندیدای مناسبی برای جراحی نیستند یا نمیخواهند جراحی شوند.
این دارو در بارداری کاملاً ممنوع است و میتواند آنزیمهای کبدی را بالا ببرد، به همین دلیل در طولِ درمان نیازمندِ پایشِ منظمِ پزشکی است.
اگر باردار هستید یا بیماریِ کبدی، کیسه صفرا یا زخمِ گوارشی دارید، و نیز اگر در طولِ درمان اسهالِ شدید یا نشانههایِ زردیِ پوست دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کنودیول در واقع نامِ دارویی یک اسیدِ صفراویِ طبیعی بهنامِ «اسیدِ کنودئوکسیکولیک» است و در زیرردهٔ داروهای اسیدِ صفراوی (Bile Acid) از گروهِ داروهای گوارش و کبد-صفرا جای میگیرد. این دارو با کاهشِ ساختِ کلسترول در کبد و کاهشِ ترشحِ آن به صفرا، ترکیبِ صفرا را تغییر میدهد و صفرا را نسبت به کلسترول کماشباعتر میکند. در نتیجه، کلسترولِ موجود در سنگهای صفراویِ کلسترولی بهتدریج در صفرا حل میشود و اندازهٔ سنگ کمکم کاهش مییابد. هدفِ اصلیِ این درمان، حلکردنِ سنگهای کوچکِ کلسترولی در کیسه صفرای هنوز فعال است، بهویژه در بیمارانی که جراحی برایشان مناسب یا ممکن نیست.
موارد مصرف
- حلکردنِ تدریجیِ سنگهای صفراویِ کلسترولی (قابلمشاهده با اشعه ایکس) در بیمارانی با کیسه صفرای فعال
- گزینهای دارویی برای بیمارانی که بهدلیلِ بیماریهای زمینهای کاندیدای جراحیِ کیسه صفرا نیستند
- گزینهای برای بیمارانی که، طبقِ نظرِ پزشک، ترجیح میدهند از جراحی اجتناب کنند
- کاهشِ اشباعِ کلسترولِ صفرا در مواردی که پزشک این هدفِ درمانی را مناسب تشخیص دهد
روش مصرف
این دارو معمولاً بهصورتِ خوراکی و در نوبتهای مشخصشده توسط پزشک مصرف میشود؛ بهتر است هر روز در ساعاتی نزدیک به هم و دقیقاً طبقِ همان الگویی که پزشک یا داروساز توضیح داده (از جمله نسبت با وعدههای غذایی) مصرف شود تا اثرش پایدار بماند. از آنجا که حلشدنِ سنگهای صفراوی فرایندی تدریجی و نسبتاً طولانی است، پایبندی به برنامهٔ درمانی و پرهیز از قطعِ خودسرانهٔ دارو پیش از موعدی که پزشک تعیین کرده اهمیت زیادی دارد، چون قطعِ زودهنگام میتواند روندِ حلشدنِ سنگ را ناتمام بگذارد. مقدارِ دقیقِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک، بر اساسِ اندازه و نوعِ سنگ و پاسخِ بدن، تعیین میکند؛ پیگیریِ دورهای با سونوگرافی و آزمایشهای کبدی هم بخشِ طبیعیِ این درمان است.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
حل تدریجی سنگهای صفراوی کلسترولیِ غیرکلسیفیه در کیسهصفرا با عملکرد مناسب، برای بیمارانی که جراحی برایشان پرخطر است یا ترجیح میدهند از جراحی اجتناب کنند
پایش منظم آنزیمهای کبدی و تصویربرداری ضروری است. در صورت بروز اسهال، کاهش موقت دوز ممکن است لازم شود؛ پس از حل کامل سنگ معمولاً درمان قطع میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا از روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده نمیکنید، حتماً پیش از شروع به پزشک بگویید؛ این دارو در بارداری مجاز نیست.
- اگر بیماریِ کبدی دارید یا در آزمایشهای کبدیِ قبلی اختلالی دیده شده است.
- اگر بیماریِ کیسه صفرا یا مجاریِ صفراوی (مانندِ التهابِ حادِ کیسه صفرا یا انسدادِ مجرا) یا زخمِ گوارشی دارید یا داشتهاید.
- فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت، بهویژه داروهای حاویِ استروژن یا قرصِ ضدبارداریِ خوراکی و داروهای کاهندهٔ چربیِ خون را به پزشک اطلاع بده.
- اگر شیر میدهید یا سابقهٔ حساسیت به این دارو یا داروهای صفراویِ مشابه دارید.
عوارض احتمالی
- اسهال (شایعترین عارضه، معمولاً وابسته به دوزِ دارو)
- دلدرد یا کرامپهای خفیفِ شکمی
- افزایشِ خفیفِ کلسترولِ خون در برخی افراد
- حالتِ تهوع یا ناراحتیِ خفیفِ گوارشی
- نشانههای آسیبِ کبدی مانندِ زردیِ پوست و سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید؛ چون این دارو میتواند آنزیمهای کبدی را بالا ببرد، در صورتِ بروز این نشانهها سریع به پزشک مراجعه کنید.
- دردِ ناگهانی و شدیدِ شکم همراه با تب یا استفراغِ مداوم که میتواند نشانهٔ حرکتِ سنگ یا التهابِ کیسه صفرا یا پانکراس باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهالِ شدید و پایدار که باعثِ کمآبیِ بدن میشود.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا گلو و تنگیِ نفس؛ با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کنودیول میتواند با چند دستهٔ دارویی تداخل داشته باشد. داروهای کاهندهٔ چربیِ خون مانندِ کلستیرامین یا کلستیپول و همچنین آنتیاسیدهای حاویِ آلومینیوم میتوانند جذبِ این دارو را در روده کم کنند، پس معمولاً باید فاصلهٔ زمانیِ مشخصی بینِ مصرفِ آنها و کنودیول رعایت شود. داروهای حاویِ استروژن (از جمله قرصهای ضدبارداریِ خوراکی) و برخی داروهای کاهندهٔ چربی مانندِ کلوفیبرات نیز میتوانند اشباعِ کلسترولِ صفرا را افزایش دهند و اثرِ درمانیِ کنودیول را خنثی کنند، به همین دلیل معمولاً از مصرفِ همزمانِ آنها پرهیز میشود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ کنودیول در دورانِ بارداری مجاز نیست، زیرا میتواند برای جنین آسیبزا باشد؛ به همین دلیل زنانی که امکانِ بارداری دارند باید پیش و در طولِ درمان از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده کنند و در صورتِ بارداری یا مشکوکبودن به آن، فوراً پزشک را مطلع کنند. اطلاعاتِ کافی دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر و بیخطر بودنِ آن برای نوزاد وجود ندارد، پس مصرف در دورانِ شیردهی باید فقط با نظرِ صریحِ پزشک انجام شود.
نگهداری
کنودیول را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود و همیشه دور از دسترسِ کودکان. پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضایِ دارو را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زباله یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 250 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کنودیول برای همهٔ سنگهای کیسه صفرا مؤثر است؟
۰۲حلشدنِ سنگها با این دارو چقدر طول میکشد؟
۰۳چرا در طولِ درمان باید مرتب آزمایشِ کبد بدهم؟
۰۴آیا بعد از حلشدنِ سنگها امکانِ بازگشتِ آنها هست؟
۰۵آیا خانمها در سنِ باروری بدونِ نگرانی میتوانند این دارو را مصرف کنند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A05AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.