کارفیلزومیب
کارفیلزومیب داروی ضدسرطان از گروه مهارکنندههای پروتئازوم است. با مختل کردن تجزیهٔ پروتئین در سلولهای میلوما، به مرگ یا کند شدن رشد آنها کمک میکند.
بیشتر برای کنترل مولتیپل میلوما در بزرگسالانی بهکار میرود که دستکم یک درمان قبلی گرفتهاند. معمولاً همراه با دگزامتازون و گاهی با لنالیدوماید یا داراتوموماب تجویز میشود.
این دارو فقط بهصورت تزریق وریدی در مرکز درمانی داده میشود و میتواند بر قلب، ریه، کلیه، فشارخون و شمارش سلولهای خون اثر جدی بگذارد. تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، ورم سریع، خونریزی غیرعادی یا تب و لرز شدید را فوری پیگیری کنید.
اگر بیماری قلبی، فشارخون بالا، بیماری کلیه یا کبد، سابقهٔ لخته یا هپاتیت ب دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، احتمال بارداری، شیردهی و شروع هر داروی جدید نیز نیاز به هماهنگی با پزشک یا داروساز دارد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کارفیلزومیب یک داروی ضدسرطان از گروه مهارکنندههای پروتئازوم است و بهصورت پودر برای تهیهٔ محلول تزریق وریدی، از جمله ویالهای ۳۰ و ۶۰ میلیگرمی، عرضه میشود. پروتئازوم بخشی از سلول است که پروتئینهای اضافی را تجزیه میکند؛ کارفیلزومیب این فرایند را مهار میکند و تجمع پروتئینها میتواند سلولهای میلوما را از بین ببرد. هدف اصلی، کنترل مولتیپل میلوما، یعنی سرطان سلولهای پلاسما در مغز استخوان، در بزرگسالانی است که پیشتر درمان شدهاند. این دارو معمولاً در یک رژیم ترکیبی و زیر نظر پزشک آشنا با درمانهای ضدسرطان استفاده میشود.
موارد مصرف
- کنترل مولتیپل میلوما عودکرده یا مقاوم به درمان در بزرگسالان، همراه با دگزامتازون
- کنترل مولتیپل میلوما عودکرده یا مقاوم به درمان، همراه با لنالیدوماید و دگزامتازون
- کنترل مولتیپل میلوما عودکرده یا مقاوم به درمان، همراه با داراتوموماب و دگزامتازون
- در برخی بیماران، درمان تکدارویی مولتیپل میلوما پس از دریافت درمان قبلی، طبق تصمیم متخصص
روش مصرف
کارفیلزومیب قرص نیست و پس از آمادهسازی توسط کادر درمان بهصورت تزریق وریدی آهسته داده میشود؛ مقدار، سرعت تزریق و فاصلهٔ جلسات بر اساس رژیم همراه، آزمایشها و وضعیت بدن تعیین میشود. چون تزریقی است، وابستگی مستقیمی به غذا ندارد؛ برنامهٔ جلسات را دقیق دنبال کنید و نوبتها را خودسرانه جابهجا یا درمان را قطع نکنید. معمولاً دگزامتازون پیش از تزریق برای کاهش واکنش تزریقی داده میشود و در آغاز درمان ممکن است مایعات خوراکی یا وریدی برای کاهش خطر آسیب کلیه و نشانگان تخریب تومور لازم باشد. بسته به رژیم، ممکن است برای پیشگیری از زونا یا لخته نیز داروی همراه تجویز شود. اگر نارسایی قلبی یا ورم دارید، مقدار مایعات باید توسط تیم درمان تنظیم شود؛ در صورت از دست رفتن یک جلسه، با مرکز درمانی هماهنگ کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به کارفیلزومیب یا مواد تشکیلدهندهٔ ویال حساسیت داشتهاید، پیش از درمان اطلاع دهید.
- سابقهٔ نارسایی قلبی، حملهٔ قلبی، درد قفسهٔ سینه، نامنظمی ضربان، بیماری عروقی، فشارخون بالا یا بیماری ریوی را گزارش کنید. سالمندان، بهویژه افراد ۷۵ ساله و بالاتر، ممکن است به پایش نزدیکتری نیاز داشته باشند.
- بیماری کلیه، دیالیز، کاهش حجم ادرار، بیماری کبد یا نتیجهٔ غیرطبیعی آزمایشهای کبد و کلیه را به پزشک بگویید.
- سابقهٔ لخته، خونریزی آسان، کاهش پلاکت یا سایر سلولهای خون، تب یا عفونت فعال را پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- اگر هپاتیت ب داشتهاید یا احتمال تماس با آن وجود دارد، اطلاع دهید؛ پیش از درمان ممکن است آزمایش و پیگیری ویژه لازم باشد.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و نیز فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را اعلام کنید؛ در افراد دارای امکان بارداری، آزمایش بارداری پیش از شروع درمان انجام میشود.
عوارض احتمالی
- خستگی، ضعف یا بیحالی
- تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست یا کاهش اشتها
- تب، لرز، سرفه یا عفونتهای راههای تنفسی
- کمخونی یا کاهش گلبولهای سفید و پلاکتها در آزمایش خون
- سردرد، سرگیجه یا درد عضلات و مفاصل
- تنگی نفس خفیف، ورم اندامها یا افزایش فشارخون
- واکنش حین تزریق یا تا ۲۴ ساعت بعد مانند ورم صورت یا گلو، خسخس، تنگی نفس، گرگرفتگی شدید، افت فشار یا غش: فوراً به پرستار اطلاع دهید؛ در تنگی نفس یا ورم گلو فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس ناگهانی یا رو به تشدید، درد یا فشار قفسهٔ سینه، تپش نامنظم، غش، سرفهٔ خونی یا درد و ورم یکطرفهٔ ساق: میتواند نشانهٔ عارضهٔ قلبی، ریوی یا لخته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب، لرز شدید، گلودرد، سرفهٔ جدید، ضعف شدید یا گیجی: همان روز با مرکز درمانی تماس بگیرید؛ اگر تنفس دشوار یا حال عمومی بد است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی فراوان، خونریزی بندنیامدنی، خون در ادرار، مدفوع سیاه یا استفراغ و سرفهٔ خونی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش واضح ادرار، ورم سریع، تشنگی شدید، تهوع و استفراغ مداوم، گرفتگی عضلات، تپش قلب یا ضعف شدید: میتواند نشانهٔ آسیب کلیه، نشانگان تخریب تومور یا بههمخوردن املاح باشد؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید.
- سردرد بسیار شدید یا ناگهانی، تاری دید، گیجی، تشنج، ضعف یکطرفه، زردی پوست یا چشم، یا ادرار تیره: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل غذایی مشخصی برای کارفیلزومیب شناخته نشده است، اما بهدلیل خطر کمآبی، افت فشار و آسیب کبدی، مصرف الکل در طول درمان مناسب نیست. رقیقکنندههای خون و داروهای ضدپلاکت، برخی مسکنهای ضدالتهاب، داروهای مؤثر بر قلب، فشارخون یا مایعات بدن، داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی، واکسنهای زنده و داروهای هورمونی باید پیش از مصرف بررسی شوند؛ این ترکیبها میتوانند خطر خونریزی، لخته، عفونت، آسیب کلیه یا اضافهبار مایعات را تغییر دهند. قرصهای ضدبارداری خوراکی ممکن است کماثر شوند و برخی روشهای هورمونی خطر لخته را بیشتر کنند. فهرست کامل همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را پیش از شروع درمان و هنگام افزودن هر داروی جدید به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
کارفیلزومیب میتواند به جنین آسیب برساند و در دوران بارداری نباید استفاده شود مگر اینکه متخصص پس از سنجش دقیق خطر و فایده تصمیم دیگری بگیرد. زنان دارای امکان بارداری باید در طول درمان و تا ۶ ماه پس از آخرین تزریق از پیشگیری مؤثر استفاده کنند؛ مردان دارای شریک جنسی با امکان بارداری نیز باید در طول درمان و تا ۳ ماه پس از آخرین تزریق پیشگیری مؤثر داشته باشند. شیردهی در طول درمان و تا ۲ هفته پس از آخرین تزریق نباید انجام شود. اگر بارداری رخ داد، فوراً تیم درمان را مطلع کنید.
نگهداری
ویال پودر را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگه دارند و هرگز منجمد نکنند. داروی آمادهشده برای تزریق باید در مرکز درمانی طبق شرایط همان فرآورده مصرف یا دور ریخته شود؛ آن را در خانه نگهداری نکنید. تاریخ انقضا و سالم بودن ویال را بررسی کنید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 60 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کارفیلزومیب قرص است و میتوانم آن را در خانه تزریق کنم؟
۰۲چرا در طول درمان آزمایش خون و بررسی قلب و کلیه انجام میشود؟
۰۳آیا هنگام درمان باید آب زیادی بنوشم؟
۰۴اگر هنگام تزریق لرز یا تنگی نفس پیدا کردم چه کنم؟
۰۵آیا بارداری یا شیردهی در زمان دریافت کارفیلزومیب مجاز است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۵ سازنده، در گروه L01XX45. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.