کلسیتریول

کلسیتریول همان شکلِ فعالِ ویتامینِ D است که کلیهٔ سالم آن را از ویتامینِ D خام می‌سازد. این دارو با اتصال به گیرندهٔ ویتامینِ D در رودهٔ باریک، جذبِ کلسیم و فسفر از غذا را افزایش می‌دهد و در کنارِ غددِ پاراتیروئید، تعادلِ کلسیمِ خون و استخوان‌سازی را تنظیم می‌کند. برخلافِ قرص‌های معمولِ ویتامینِ D (کوله‌کلسیفرول) که باید ابتدا در کبد و سپس در کلیه فعال شوند، کلسیتریول از ابتدا فعال است؛ به همین دلیل در بیمارانی که کلیه‌شان توانِ این فعال‌سازی را ندارد، کاربردِ اصلی پیدا می‌کند. هدفِ اصلیِ درمان، رساندنِ کلسیمِ خون به محدودهٔ طبیعی و پیشگیری از عوارضِ کمبودِ آن بر استخوان و غددِ پاراتیروئید است.

کلسیتریول به شکلِ کپسولِ نرمِ خوراکی عرضه می‌شود. این دارو را می‌توان با یا بدون غذا میل کرد، اما بهتر است هر روز در یک زمانِ مشخص مصرف شود تا سطحِ آن در بدن یکنواخت بماند. دوزِ این دارو کاملاً بر اساسِ نتیجهٔ آزمایشِ خون (کلسیم، فسفر و گاهی هورمونِ پاراتیروئید) توسطِ پزشک تنظیم و در طولِ درمان تغییر داده می‌شود؛ بنابراین هرگز خودسرانه دوز را زیاد، کم یا قطع نکنید، حتی اگر حالتان خوب باشد. مصرفِ هم‌زمانِ مکمل‌های کلسیم یا ویتامینِ D دیگر فقط با هماهنگیِ پزشک مجاز است، چون خطرِ بالا رفتنِ بیش‌ازحدِ کلسیم را افزایش می‌دهد. سرِ قرارهای آزمایش و ویزیتِ دوره‌ای حتماً حاضر شوید تا دوز به‌درستی تنظیم شود.

کلسیتریول با چند دستهٔ دارویی تداخلِ مهم دارد: مصرفِ هم‌زمان با دیگوکسین می‌تواند با بالا رفتنِ کلسیمِ خون خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را افزایش دهد؛ دیورتیک‌های تیازیدی و داروها یا مکمل‌های حاویِ کلسیم یا منیزیم (مثلِ برخی آنتی‌اسیدها) می‌توانند خطرِ کلسیم یا منیزیمِ بالا را بیشتر کنند؛ کلستیرامین و برخی روغن‌های معدنی ممکن است جذبِ دارو را کم کنند؛ و کورتیکواستروئیدها می‌توانند اثرِ آن را کاهش دهند. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و ویتامین‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی و دوز به‌درستی تنظیم شود.