بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

آسناپین

Asenapine
رده ATC N05AH05شکل قرصدوز 5 mgبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آسناپین یک داروی ضدروان‌پریشی نسل دوم (آتیپیک) است که با اثرگذاری بر گیرنده‌های دوپامین و سروتونین در مغز، به تنظیم افکار، خلق و رفتار کمک می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای درمان اسکیزوفرنی و دوره‌های حاد شیدایی یا مختلط در اختلال دوقطبی نوع یک در بزرگسالان تجویز می‌شود، گاهی به‌تنهایی و گاهی همراه داروهای دیگر.

نکتهٔ ایمنی مهم

این قرص باید زیر زبان گذاشته شود تا کاملاً حل شود، نه قورت داده شود؛ قورت‌دادن آن اثربخشی دارو را به‌شدت کم می‌کند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تب بالا، سفتی شدید عضلات، حرکات غیرارادی جدید یا نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید دیدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ برای هر تغییر نگران‌کننده در خلق یا رفتار هم با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Asenapine
۰۲

معرفی دارو

آسناپین از خانوادهٔ داروهای ضدروان‌پریشی نسل دوم (آتیپیک) است و در گروه درمانی داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی مرکزی قرار می‌گیرد. این دارو با تعدیل فعالیت گیرنده‌های دوپامین و سروتونین در مغز، به کاهش علائمی مانند توهم، هذیان، بی‌نظمی فکر و نوسان شدید خلق کمک می‌کند. ویژگی متمایز آسناپین این است که به‌صورت قرص زیرزبانی مصرف می‌شود، نه قرص خوراکی معمولی، چون در صورت قورت‌دادن، جذب آن از دستگاه گوارش بسیار ضعیف خواهد بود. هدف اصلی درمان، کنترل علائم حاد روانی و پیشگیری از بازگشت آن‌ها در درازمدت است، آن هم با کمترین آسیب به زندگی روزمرهٔ فرد. مصرف این دارو همیشه باید زیر نظر مستقیم روان‌پزشک انجام شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان اسکیزوفرنی در بزرگسالان
  • درمان دوره‌های حاد شیدایی یا مختلط در اختلال دوقطبی نوع یک
  • درمان کمکی همراه با لیتیوم یا والپروات در اختلال دوقطبی
  • درمان نگهدارنده برای پیشگیری از عود اختلال دوقطبی نوع یک
  • کنترل علائم روان‌پریشی مانند توهم و هذیان
۰۴

روش مصرف

آسناپین را دقیقاً طبق دستور پزشک و بر روی برنامه‌ای منظم مصرف کنید. قرص را زیر زبان بگذارید و اجازه دهید بدون جویدن یا قورت‌دادن، به‌طور کامل حل شود؛ تا حدود ده دقیقه پس از آن از خوردن و آشامیدن خودداری کنید تا جذب دارو دچار اختلال نشود. بهتر است زمان مصرف در هر روز ثابت باشد تا اثر دارو یکنواخت‌تر بماند. حتی اگر حالتان بهتر شد، بدون هماهنگی با پزشک، مصرف را قطع یا مقدار آن را تغییر ندهید، چون قطع ناگهانی می‌تواند به بازگشت علائم یا بروز عوارض دیگر بینجامد. مقدار دقیق و مدت درمان شما را فقط پزشک معالج، متناسب با شرایط خودتان، تعیین می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اسکیزوفرنی در بزرگسالان و علائم روان‌پریشی همراه آن مانند توهم و هذیان

بزرگسالان۵ میلی‌گرم زیرزبانی هر ۱۲ ساعت؛ در صورت تحمل، پس از ۱ هفته می‌توان دوز را تا ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت افزایش داد.

دوز ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت معمولاً سود بیشتری از ۵ میلی‌گرم ندارد و ممکن است عوارض بیشتری ایجاد کند.

دورهٔ حاد شیدایی یا مختلط در اختلال دوقطبی نوع ۱

بزرگسالان۵ تا ۱۰ میلی‌گرم زیرزبانی هر ۱۲ ساعت تا کنترل دورهٔ حاد؛ در صورت پاسخ، ادامهٔ درمان طبق ارزیابی پزشک انجام می‌شود.
کودکاندر ۱۰ تا ۱۷ سال: شروع با ۲٫۵ میلی‌گرم زیرزبانی هر ۱۲ ساعت؛ پس از ۳ روز، ۵ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت و پس از ۳ روز دیگر، در صورت نیاز ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ قرص ۵ میلی‌گرمی را برای رسیدن به ۲٫۵ میلی‌گرم نصف نکنید.

افزایش دوز در کودکان باید مرحله‌ای و دقیق باشد.

درمان کمکی اختلال دوقطبی نوع ۱ همراه با لیتیوم یا والپروات

بزرگسالان۵ میلی‌گرم زیرزبانی هر ۱۲ ساعت؛ بر اساس پاسخ و تحمل، می‌توان تا ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت افزایش داد.

دوز لیتیوم یا والپروات و پایش آزمایش‌های مربوط به آن‌ها جداگانه تنظیم می‌شود؛ در صورت پاسخ، ادامهٔ درمان پس از دورهٔ حاد ممکن است لازم باشد.

درمان نگهدارندهٔ اختلال دوقطبی نوع ۱ برای پیشگیری از عود

بزرگسالانپس از تثبیت علائم، همان دوز مؤثر ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم زیرزبانی هر ۱۲ ساعت ادامه می‌یابد؛ دوز ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت در صورت نیاز و تحمل می‌تواند به ۵ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت کاهش یابد.

نیاز به ادامهٔ درمان و عوارض باید به‌صورت دوره‌ای ارزیابی شود و قطع دارو بدون نظر پزشک انجام نشود.

تنظیم دوز: دوز دقیق با توجه به سن، وزن، شدت بیماری، پاسخ و تحمل بیمار و عملکرد کبد و کلیه توسط پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی کلیه و نارسایی خفیف تا متوسط کبدی معمولاً تنظیم دوز لازم نیست، اما مصرف در نارسایی شدید کبدی ممنوع است؛ در سالمندان بر اساس سن به‌تنهایی کاهش دوز لازم نیست، ولی پایش افت فشار و خواب‌آلودگی ضروری است. بیشینهٔ معمول مصرف ۲۰ میلی‌گرم در روز است. قرص باید در همهٔ موارد زیر زبان کاملاً حل شود، نباید جویده، بلعیده یا نصف شود و تا ۱۰ دقیقه پس از مصرف نباید چیزی خورد یا نوشید؛ این دارو برای روان‌پریشی مرتبط با زوال عقل در سالمندان تأیید نشده است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به آسناپین یا هر یک از اجزای آن حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی‌تان، به‌ویژه داروهای آرام‌بخش یا قلبی، را به پزشک نشان دهید.
  • سابقهٔ بیماری قلبی، فشار خون پایین یا اختلال ریتم قلب را بازگو کنید.
  • ابتلا به دیابت، اختلال چربی خون یا اضافه‌وزن را با پزشک در میان بگذارید، چون این دارو می‌تواند بر آن‌ها اثر بگذارد.
  • اگر بیماری کبدی شدید دارید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید؛ ممکن است این دارو برای شما مناسب نباشد.
  • در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، و نیز سابقهٔ تشنج یا زوال شناخت، پیش از شروع دارو با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و احساس خستگی
  • بی‌حسی یا کرختی موقت دهان و زبان پس از مصرف
  • سرگیجه
  • افزایش اشتها و افزایش وزن
  • بی‌قراری یا لرزش خفیف دست‌ها
  • خشکی دهان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب بالا، سفتی شدید عضلات، تعریق زیاد و گیجی ناگهانی: این علائم می‌توانند نشانهٔ یک واکنش نادر اما خطرناک باشند؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم صورت، لب یا گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس و بلع: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ بی‌درنگ با اورژانس تماس بگیرید.
  • غش، تپش نامنظم قلب یا سرگیجهٔ شدید هنگام بلندشدن: می‌تواند نشانهٔ افت فشار یا اختلال ریتم قلب باشد؛ به پزشک اطلاع دهید و در صورت شدت، به اورژانس مراجعه کنید.
  • حرکات غیرارادی و تکرارشوندهٔ صورت، زبان یا اندام‌ها: می‌تواند نشانهٔ یک عارضهٔ دیرپا در سیستم عصبی باشد؛ هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید.
  • بدترشدن ناگهانی خلق، افکار آسیب به خود یا رفتار غیرمعمول: بی‌درنگ با خانواده، پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
  • تشنگی زیاد، ادرار زیاد یا خستگی غیرعادی که ممکن است نشانهٔ بالارفتن قند خون باشد: در اسرع‌وقت به پزشک مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

آسناپین می‌تواند با داروهای آرام‌بخش، الکل، بنزودیازپین‌ها و مسکن‌های مخدر تداخل کند و خواب‌آلودگی را تشدید کند. مصرف همزمان با سایر داروهای ضدروان‌پریشی یا داروهایی که ریتم قلب را تحت تأثیر قرار می‌دهند نیز باید با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود. برخی داروها مانند فلووکسامین می‌توانند سطح خونی آسناپین را بالا ببرند، و آسناپین نیز ممکن است اثر برخی داروهای دیگر مانند پاروکستین را تقویت کند. داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون نیز در ترکیب با آسناپین می‌توانند خطر افت فشار و سرگیجه را بیشتر کنند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی‌تان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات کافی دربارهٔ بی‌خطربودن کامل آسناپین در بارداری در دست نیست و مصرف داروهای این خانواده در سه‌ماههٔ پایانی بارداری می‌تواند در نوزاد علائم گذرا مانند بی‌قراری یا لرزش ایجاد کند. تصمیم مصرف در دوران بارداری باید با سنجش دقیق سود و خطر و تنها زیر نظر پزشک گرفته شود؛ بدون هماهنگی با پزشک، خودسرانه مصرف را قطع نکنید، چون بازگشت ناگهانی علائم نیز می‌تواند خطرناک باشد. مقدار کمی از این دارو ممکن است در شیر مادر ترشح شود، بنابراین شیردهی در دوران مصرف آسناپین باید با نظر پزشک باشد.

۱۰

نگهداری

آسناپین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرص را تا لحظهٔ مصرف در بلیستر اصلی خود نگه دارید و هنگام بازکردن، فویل روی آن را با احتیاط جدا کنید تا قرص نشکند. این دارو، مانند همهٔ داروها، باید دور از دید و دسترس کودکان نگهداری شود. پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا استفاده‌نشده را طبق راهنمایی داروخانه دفع کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص5 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
قرص سایکرست 5 میلی گرم SYCREST 5MG TABLET
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Lundbeck
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا باید قرص آسناپین را زیر زبان بگذارم و آن را قورت ندهم؟
چون اگر آسناپین قورت داده شود، بخش بزرگی از آن در دستگاه گوارش و کبد از بین می‌رود و جذب مؤثری به بدن نمی‌رسد. مصرف زیرزبانی این مشکل را دور می‌زند و اجازه می‌دهد دارو مستقیماً از مخاط دهان جذب شود.
۰۲چرا بعد از مصرف این قرص، دهانم برای مدتی بی‌حس می‌شود؟
بی‌حسی موقت زبان یا دهان یکی از عوارض شناخته‌شده و معمولاً بی‌خطر آسناپین است که معمولاً طی چند دقیقه برطرف می‌شود. اگر این حالت طولانی یا آزاردهنده بود، آن را با پزشک در میان بگذارید.
۰۳آیا بلافاصله بعد از مصرف قرص می‌توانم چیزی بخورم یا بنوشم؟
بهتر است تا حدود ده دقیقه پس از حل‌شدن کامل قرص چیزی نخورید و ننوشید تا جذب دارو از مخاط دهان به‌طور کامل انجام شود.
۰۴آیا آسناپین باعث افزایش وزن می‌شود؟
در برخی افرادی که این دارو را مصرف می‌کنند، افزایش اشتها و وزن دیده شده است. پزشک معمولاً وزن، قند خون و چربی خون شما را در طول درمان پایش می‌کند.
۰۵اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کنم، چه باید بکنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبت بعدی نمانده باشد، نوبت فراموش‌شده را نادیده بگیرید و هرگز دو نوبت را با هم مصرف نکنید. برای برنامه‌ریزی دقیق مصرف در شرایط خودتان، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه N05AH05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.