آپومورفین هیدروکلراید

آپومورفین هیدروکلراید از نظر ساختار شیمیایی با مورفین خویشاوند است، اما بر خلاف نامش هیچ اثر مسکن یا شبه‌افیونی ندارد و به گیرنده‌های افیونی بدن متصل نمی‌شود. این دارو در گروه آگونیست‌های دوپامین، از دستهٔ داروهای ضدپارکینسون قرار می‌گیرد و با تحریک مستقیم گیرنده‌های دوپامین در مغز، اثری شبیه به دوپامینِ طبیعی بدن ایجاد می‌کند. در بیماری پارکینسون پیشرفته که کنترل حرکتی با لوودوپا به‌طور نوسانی و غیرقابل‌پیش‌بینی دچار افت می‌شود، تزریق زیرجلدی آپومورفین می‌تواند در عرض چند دقیقه دورهٔ «خاموشی» (کندی و سفتی حرکتی) را به دورهٔ «روشنی» (حرکت نسبتاً طبیعی) برگرداند. این دارو جایگزین لوودوپا نیست، بلکه درمانی مکمل و نجات‌بخش برای همان بیمارانی است که پیش‌تر به لوودوپا پاسخ داده‌اند.

آپومورفین فقط به‌صورت تزریق زیر پوست (نه وریدی) تجویز می‌شود؛ معمولاً پس از آموزش کامل توسط تیم درمانی، خودِ بیمار یا یکی از اعضای خانواده تزریق را انجام می‌دهد. محل تزریق باید هر بار در ناحیه‌ای تازه از شکم، ران یا بازو انتخاب شود تا از ایجاد گره و سفتی زیرپوستی جلوگیری شود. پیش از نخستین تزریق، پزشک معمولاً چند روز داروی ضدتهوعِ دومپریدون تجویز می‌کند تا بدن با اثرات آپومورفین سازگار شود. بسته به شرایط بیمار، این دارو یا به‌صورت دوزهای مقطعی و «نجات‌بخش» در همان لحظهٔ بروز علائم خاموشی، یا به‌صورت تزریق پیوستهٔ زیرجلدی با پمپ مخصوص در طول روز استفاده می‌شود؛ تعیین دوز، فاصلهٔ تزریق‌ها و طول دورهٔ درمان کاملاً بر عهدهٔ پزشک متخصص مغز و اعصاب است. دوز یا برنامهٔ تزریق را بدون هماهنگی با پزشک تغییر ندهید یا ناگهان قطع نکنید، چون قطع بی‌برنامه می‌تواند نوسانات پارکینسون را بدتر کند. اگر محلول داخل ویال یا کارتریج رنگش به سبز یا تیره تغییر کرد، آن را دور بریزید و از بستهٔ سالم استفاده کنید.

مصرف هم‌زمان آپومورفین با اندانسترون و سایر داروهای ضدتهوع از خانوادهٔ آنتاگونیست‌های سروتونین به‌شدت ممنوع است، زیرا گزارش شده این ترکیب می‌تواند افت فشار خون شدید و از دست دادن ناگهانی هوشیاری ایجاد کند. داروهای ضدروان‌پریشیِ معمول که گیرندهٔ دوپامین را مسدود می‌کنند نیز اثر آپومورفین را خنثی می‌کنند؛ به همین دلیل پزشک برای کنترل توهم یا تهوعِ ناشی از پارکینسون فقط داروهای خاصی را در کنار آپومورفین تجویز می‌کند. مصرف هم‌زمان با سایر داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون، داروهای آرام‌بخش، مشروبات الکلی، یا داروهایی که فاصلهٔ QT قلب را طولانی می‌کنند نیز خطر افت فشار، سرگیجه و خواب‌آلودگی را بیشتر می‌کند. فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت — از جمله داروهای بدون‌نسخه و گیاهی — را به پزشک و داروساز بگو.