آلومینیوم هیدروکساید
آلومینیوم هیدروکساید داروی ضداسید (آنتیاسید) است که با خنثیکردنِ اسیدِ معده، احساسِ سوزش و ترشی را کاهش میدهد.
بیشتر برای تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل، ترشکردن و سوءهاضمه بهکار میرود و گاهی برای کنترلِ فسفاتِ خون در بیمارانِ کلیوی نیز تجویز میشود.
این دارو میتواند جذبِ بسیاری از داروهای دیگر را کم کند، پس باید با فاصلهٔ زمانیِ مناسب از سایر داروها مصرف شود.
اگر دچارِ یبوستِ شدید یا دردِ مداومِ شکم شدید، نیاز به مصرفِ طولانیمدت دارید، یا بیماریِ کلیوی دارید، پیش از ادامهٔ مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آلومینیوم هیدروکساید ترکیبی معدنی از ردهٔ داروهای ضداسید (آنتیاسید) است که در ناراحتیهای گوارشی بهکار میرود. این دارو با واکنشِ شیمیاییِ مستقیم، اسیدِ معده را خنثی میکند و از این راه سوزشِ سردل و ترشکردن را تسکین میدهد. اثرِ آن نسبتاً کوتاهمدت و علامتی است، نه درمانِ ریشهایِ بیماریِ زمینهای. در بیمارانِ دچار نارساییِ کلیه، این دارو کاربردِ دیگری هم دارد: در روده به فسفاتِ غذا متصل میشود و از جذبِ آن جلوگیری میکند، به همین دلیل برای کنترلِ فسفاتِ بالای خون نیز تجویز میشود.
موارد مصرف
- تسکینِ سوزشِ سردل (ترشکردن)
- کاهشِ علائمِ سوءهاضمهٔ اسیدی
- تسکینِ علائمِ زخمِ معده و اثنیعشر
- کمک به کنترلِ علائمِ ریفلاکسِ معده به مری
- کاهشِ سطحِ فسفاتِ خون در بیمارانِ نارساییِ کلیه
روش مصرف
این دارو بهصورتِ سوسپانسیون است و باید پیش از هر بار مصرف کاملاً تکان داده شود تا یکدست شود. بهتر است طبقِ توصیهٔ پزشک یا داروساز، مدتی پس از غذا و پیش از خواب مصرف شود، زیرا در این زمانها اثرِ خنثیکنندگیِ اسید بیشتر و پایدارتر است. نکتهٔ مهم این است که فاصلهٔ زمانیِ کافی را با سایر داروهای خوراکی رعایت کنید، چون آلومینیوم هیدروکساید میتواند جذبِ آنها را کم کند؛ پزشک یا داروساز دربارهٔ این فاصله راهنمایی میکند. مقدارِ مصرف و مدتِ درمان را پزشک تعیین میکند و نباید بدونِ مشورت، مصرف را طولانیتر از توصیه ادامه داد یا آن را جایگزینِ بررسیِ علتِ اصلیِ ناراحتیِ گوارشی کرد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تسکین سوزش سردل (ترشکردن)
سوسپانسیون را پیش از مصرف خوب تکان دهید و قرص جویدنی را کاملاً بجوید.
کاهش علائم سوءهاضمهٔ اسیدی
برای تسکین موقت است؛ تداوم یا عود علائم نیازمند ارزیابی پزشکی است.
تسکین علائم زخم معده و اثنیعشر
در صورت مدفوع سیاه، استفراغ خونی یا درد شدید، فوراً مراجعه کنید.
کمک به کنترل علائم ریفلاکس معده به مری
برای کنترل کوتاهمدت علائم است؛ مصرف خودسرانهٔ مداوم بیش از ۲ هفته توصیه نمیشود.
کاهش سطح فسفات خون در نارسایی کلیه
همراه غذا یا میانوعدهٔ حاوی فسفر مصرف شود؛ معمولاً فقط برای دورهٔ کوتاه، حداکثر حدود ۴ هفته، و با پایش فسفات خون استفاده میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به آلومینیوم هیدروکساید یا سایر آنتیاسیدها حساسیت نشان دادهاید.
- اگر بیماریِ کلیوی دارید، زیرا در این حالت خطرِ تجمعِ آلومینیوم در بدن بیشتر است.
- اگر دچارِ یبوستِ مزمن یا انسدادِ روده هستید یا سابقهٔ آن را دارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و ویتامینهایی که مصرف میکنید، بهویژه آنتیبیوتیکها، داروهای قلبی یا داروهای تیروئید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید.
عوارض احتمالی
- یبوست
- نفخ یا ناراحتیِ خفیفِ شکم
- حالتِ تهوعِ خفیف
- تغییرِ رنگِ مدفوع به سفیدِ روشن
- یبوستِ شدید یا عدمِ دفعِ مدفوع برای چند روز؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید.
- دردِ شدید و مداومِ شکم یا نفخِ شدید؛ نیازمندِ بررسیِ پزشکی است.
- نشانههای کاهشِ فسفاتِ خون مانندِ ضعفِ عضلانی، بیاشتهایی یا دردِ استخوان در مصرفِ طولانیمدت؛ به پزشک مراجعه کنید.
- علائمِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در بیمارانِ کلیوی، نشانههای تجمعِ آلومینیوم مانندِ گیجی یا ضعفِ غیرِعادی؛ حتماً با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آلومینیوم هیدروکساید میتواند در دستگاهِ گوارش به بسیاری از داروهای دیگر متصل شود و جذبِ آنها را بهطورِ چشمگیری کم کند؛ از جمله برخی آنتیبیوتیکها (مانندِ تتراسایکلینها و فلوروکینولونها)، قرصهای آهن، دیگوکسین، داروهای تیروئید و برخی داروهای ضدصرع و داروهای پوکیِ استخوان. به همین دلیل بهتر است این داروها با فاصلهٔ زمانیِ کافی از آلومینیوم هیدروکساید مصرف شوند. مصرفِ همزمان با سایر داروهای حاویِ آلومینیوم یا منیزیم نیز باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک باشد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا بتوانند زمانبندیِ مناسب را برایت تعیین کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ کوتاهمدت و در حدِ معمول برای تسکینِ سوزشِ سردل در دورانِ بارداری، رایج و عموماً کمخطر در نظر گرفته میشود، اما تصمیمِ نهایی و مدتِ مصرف باید با نظرِ پزشک باشد. بخشِ ناچیزی از این دارو ممکن است به شیرِ مادر منتقل شود و در حدِ معمول معمولاً بیخطر تلقی میشود، با این حال بهتر است پیش از مصرف در دورانِ شیردهی، بهویژه در صورتِ نیاز به مصرفِ طولانیمدت، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبت نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را پس از هر بار مصرف کاملاً ببندید. از یخزدگیِ سوسپانسیون خودداری کنید. دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و از مصرفِ داروی تاریخگذشته یا داروی با ظاهر و رنگِ غیرِعادی خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| سوسپانسیون | 320 mg / 5mL |
| قرص جویدنی | 300 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم آلومینیوم هیدروکساید را همزمان با سایر داروهایم مصرف کنم؟
۰۲چرا این دارو باعثِ یبوست میشود؟
۰۳آیا مصرفِ طولانیمدتِ این دارو مشکلی دارد؟
۰۴آیا آلومینیوم هیدروکساید برای زخمِ معده هم مؤثر است؟
۰۵چرا باید پیش از مصرف، سوسپانسیون را تکان بدهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه A02AB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.