تولترودین
تولترودین دارویی از گروه آنتیموسکارینیها (ضدموسکارینی) است که با آرامکردن انقباضهای غیرارادیِ مثانه اثر میکند.
بیشترین کاربرد آن کنترل نشانههای مثانهٔ بیشفعال از جمله فوریت، تکرر و بیاختیاریِ ادراری است.
مهمترین نکتهٔ ایمنی این است که در احتباس ادراری، انسداد گوارشی یا آبسیاهِ زاویهبستهٔ کنترلنشده نباید مصرف شود.
اگر پس از مصرف نتوانستید ادرار کنید، دچار تاریِ دیدِ ناگهانی یا تپش نامنظم قلب شدید، یا نشانههای آلرژیِ شدید دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید یا به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تولترودین یک داروی آنتیموسکارینی (ضدموسکارینی) است که در ردهٔ داروهای ادراری-تناسلی برای درمان مثانهٔ بیشفعال به کار میرود. این دارو با مسدودکردن گیرندههای موسکارینی (Muscarinic Receptors) روی عضلهٔ دیوارهٔ مثانه، انقباضهای غیرارادی و ناخواستهٔ آن را کاهش میدهد و در نتیجه ظرفیت نگهداشتن ادرار افزایش مییابد. هدف اصلی آن کاستن از احساس فوریت ناگهانی برای دستشوییرفتن، تکرر ادرار و نشت غیرارادیِ ادرار است. تولترودین به دو شکل قرص معمولی و کپسول آهستهرهش (پیوستهرهش) در دسترس است که اثرش را در طول روز گستردهتر و یکنواختتر میکنند.
موارد مصرف
- کنترل نشانههای مثانهٔ بیشفعال
- کاهش فوریتِ ادراری (احساس ناگهانی و شدیدِ نیاز به دستشویی)
- کاهش تکرر ادرار (دفعات زیادِ ادرارکردن در طول روز و شب)
- کاهش بیاختیاریِ ادراریِ ناشی از فوریت (نشت غیرارادیِ ادرار همراه با احساس فوریت)
روش مصرف
تولترودین را میتوانید با غذا یا بدون غذا مصرف کنید. کپسول آهستهرهش (پیوستهرهش) را باید کامل و بدون خردکردن یا جویدن قورت داد تا رهاشدن تدریجیِ دارو در طول روز حفظ شود؛ قرص معمولی اما الگوی مصرف متفاوتی دارد. پزشک بر اساس نوع علائم و شرایط شما، شکل دارویی و برنامهٔ دقیق مصرف را تعیین میکند و بهتر است دارو را هر روز سرِ ساعت مشخصی مصرف کنید تا اثرش یکنواخت بماند. اگر نوبتی از یاد رفت، بدون مشورت با پزشک یا داروساز دو دوز را همزمان مصرف نکنید. نوشیدن مایعات کافی در طول روز نیز میتواند به کاهش برخی ناراحتیها کمک کند و هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید تنها با نظر پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل نشانههای مثانهٔ بیشفعال
با یا بدون غذا مصرف شود؛ کپسول آهستهرهش را کامل ببلعید و نجوید یا خرد نکنید. مدت درمان ثابت نیست و بر اساس پاسخ و تحمل تعیین میشود.
فوریت ادراری
با یا بدون غذا مصرف شود؛ کپسول آهستهرهش را کامل ببلعید و نجوید یا خرد نکنید.
تکرر ادرار
با یا بدون غذا مصرف شود؛ کپسول آهستهرهش را کامل ببلعید و نجوید یا خرد نکنید.
بیاختیاری ادراریِ ناشی از فوریت
با یا بدون غذا مصرف شود؛ کپسول آهستهرهش را کامل ببلعید و نجوید یا خرد نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ احتباس ادراری یا مشکل در دفع کامل ادرار
- سابقهٔ انسداد یا کندیِ حرکت دستگاه گوارش، مانند یبوست شدید یا انسداد روده
- ابتلا به آبسیاه (گلوکوم) زاویهبستهٔ کنترلنشده
- بیماری کبدی یا کلیوی که ممکن است نیاز به تنظیم دوز داشته باشد
- مشکلات قلبی، بهویژه سابقهٔ اختلال ریتم قلب
- بارداری، شیردهی، یا مصرف هر داروی دیگر از جمله داروهای بدوننسخه، گیاهی و مکملها
عوارض احتمالی
- خشکی دهان
- خشکی چشم
- یبوست
- سردرد
- سرگیجه
- ناراحتی گوارشی یا سوءهاضمه
- ناتوانی در دفع ادرار یا احساس پُریِ دردناک مثانه (احتباس ادراری) — در این حالت با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای واکنش آلرژیکِ شدید مانند تورم صورت، لب، زبان یا گلو و دشواریِ تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش نامنظم قلب، غش یا احساس ضربان بسیار سریع قلب — با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- تاریِ دیدِ ناگهانی، درد چشم یا دیدنِ هالهٔ رنگی دور نور که میتوانند نشانهٔ حملهٔ آبسیاه (گلوکوم) باشند — سریع به چشمپزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- گیجی، بیقراریِ ذهنی یا توهم، بهویژه در سالمندان — با پزشک مشورت کنید.
- کاهش چشمگیر عرقکردن در هوای گرم یا هنگام فعالیت بدنیِ سنگین که میتواند به گرمازدگی بینجامد — در روزهای گرم احتیاط کنید و در صورت احساس گرمای شدید یا ضعف، به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تولترودین در کبد و با کمک آنزیمهای خاصی متابولیزه (تجزیه) میشود؛ برخی داروها این مسیر را کُند میکنند و میتوانند غلظت خونیِ تولترودین را بالا ببرند — از جمله برخی ضدقارچهای قوی و برخی آنتیبیوتیکهای خاص — که در این موارد پزشک ممکن است دوز را تنظیم کند. همزمانیِ آن با سایر داروهای آنتیکولینرژیک (ضدموسکارینی، مانند برخی داروهای سرماخوردگی یا افسردگی) میتواند خشکی دهان، یبوست و احتباس ادراری را تشدید کند، و مصرف همزمان با داروهایی که بر ریتم قلب اثر میگذارند نیز باید با احتیاط انجام شود. الکل ممکن است خوابآلودگی یا سرگیجهٔ ناشی از این دارو را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان داروییِ مصرفیات را همیشه به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ بیخطربودنِ کامل تولترودین در دوران بارداری در دسترس نیست؛ به همین دلیل مصرف آن در بارداری تنها در صورتی توصیه میشود که پزشک آن را ضروری تشخیص دهد. مشخص نیست این دارو تا چه اندازه از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل میشود؛ بنابراین مادران شیرده باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند و بدون نظر او مصرف را شروع نکنند.
نگهداری
تولترودین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرمای مستقیم و نور آفتاب نگهدارید، مگر آنکه برچسب دارو دستور دیگری داده باشد. آن را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترس کودکان نگهدارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای روی جعبه یا بلیسترِ دارو را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنماییِ داروخانه دور بریزید و از ریختن آنها در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
| قرص | 2 mg |
| کپسول آهستهرهش | 2 mg |
| کپسول آهستهرهش | 4 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۴ برند از ۱۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱تولترودین برای چه مشکلی تجویز میشود؟
۰۲چرا دهانم بعد از مصرف تولترودین اینقدر خشک میشود؟
۰۳آیا مصرف تولترودین با الکل مشکلی ایجاد میکند؟
۰۴فرق کپسول آهستهرهش تولترودین با قرص معمولی آن چیست؟
۰۵اگر بعد از مصرف تولترودین نتوانم ادرار کنم، چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۴ برند از ۱۹ سازنده، در گروه G04BD07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.