بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

تترابنازین

Tetrabenazine
رده ATC N07XX06شکل قرصدوز 25 mgبرند در ایران ۱۲
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تترابنازین دارویی است که در گروهِ داروهای اثرگذار بر دستگاهِ عصبی قرار می‌گیرد و با کاهشِ موقتِ برخی پیام‌رسان‌هایِ عصبی، به‌ویژه دوپامین، حرکاتِ غیرارادی را کم می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای کاهشِ حرکاتِ غیرارادی و بی‌قاعدهٔ ناشی از بیماریِ هانتینگتون (کره) تجویز می‌شود و گاهی در برخی اختلال‌هایِ حرکتیِ دیگر نیز به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته این است که تترابنازین می‌تواند خلق‌وخو را تحتِ تأثیر قرار دهد و زمینهٔ افسردگی را در برخی افراد تشدید کند، به همین دلیل پایشِ روانیِ منظم در طولِ درمان ضروری است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر در طولِ مصرف احساسِ غمِ شدید، ناامیدی یا افکارِ آسیب به خود پیدا کردید، یا حرکاتِ غیرمعمولِ تازه، لرزشِ شدید یا مشکل در بلع رخ داد، هرچه زودتر با پزشکِ خود تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Tetrabenazine
۰۲

معرفی دارو

تترابنازین دارویی است که بر دستگاهِ عصبیِ مرکزی اثر می‌گذارد و در گروهِ داروهایِ موسوم به مهارکننده‌هایِ ناقلِ وزیکولیِ مونوآمین قرار می‌گیرد. این دارو با کاهشِ موقتِ ذخیرهٔ برخی پیام‌رسان‌هایِ عصبی، به‌ویژه دوپامین، در انتهایِ سلول‌هایِ عصبی، شدتِ حرکاتِ غیرارادی، ناگهانی و بی‌هدف (کره) را کم می‌کند. کاربردِ اصلی و شناخته‌شدهٔ آن، کنترلِ همین حرکات در بیماریِ هانتینگتون است. هدفِ درمان با تترابنازین، کاهشِ نشانه‌هاست، نه درمانِ قطعیِ بیماریِ زمینه‌ای. از آنجا که این دارو می‌تواند بر خلق‌وخو نیز اثر بگذارد، مصرفِ آن باید همواره زیرِ نظرِ دقیقِ پزشکِ متخصصِ مغز و اعصاب یا روان‌پزشک باشد.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ کره (حرکاتِ غیرارادی، ناگهانی و بی‌هدف) در بیماریِ هانتینگتون
  • کنترلِ دیسکینزیِ دیررس (حرکاتِ غیرارادی و مزمنِ دهان، زبان یا اندام‌ها که گاه در پیِ مصرفِ طولانی‌مدتِ برخی داروهایِ روانی پدید می‌آید)
  • کاهشِ تیک‌هایِ حرکتی و صوتی در مواردِ شدید و مقاومِ سندرمِ توره
  • کنترلِ برخی دیگر از اختلال‌هایِ حرکتیِ غیرارادی، به تشخیصِ متخصصِ مغز و اعصاب
۰۴

روش مصرف

این دارو معمولاً به‌صورتِ قرصِ خوراکی مصرف می‌شود و می‌توان آن را همراه با غذا یا بدونِ غذا خورد؛ بهتر است هر بار در شرایطِ مشابهی مصرف شود تا اثرِ آن یکنواخت‌تر بماند. پزشک برایِ رسیدن به بهترین اثر و کمترینِ عارضه، معمولاً مقدارِ دارو را به‌تدریج و طیِ چند هفته تنظیم می‌کند، به همین دلیل نباید خودسرانه مقدار یا دفعاتِ مصرف را تغییر داد. تصمیم دربارهٔ قطعِ دارو نیز باید با پزشک باشد، چون حرکاتِ غیرارادی می‌توانند پس از قطعِ ناگهانی بازگردند یا موقتاً تشدید شوند. اگر یک نوبتِ مصرف فراموش شد، به‌جایِ تصمیمِ شخصی، طبقِ راهنماییِ پزشک یا داروسازِ خود عمل کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کرهٔ مرتبط با بیماری هانتینگتون

بزرگسالانشروع با ۱۲٫۵ میلی‌گرم ۱ بار در روز؛ پس از ۱ هفته، ۱۲٫۵ میلی‌گرم ۲ بار در روز؛ سپس هر هفته ۱۲٫۵ میلی‌گرم به مقدار کل روزانه افزوده شود تا کمترین دوز مؤثر و قابل‌تحمل به دست آید.

اگر مقدار روزانه به ۳۷٫۵ میلی‌گرم یا بیشتر برسد، آن را در ۳ نوبت تقسیم کنید؛ دارو با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است. در صورت افسردگی، افکار خودکشی، خواب‌آلودگی شدید یا علائم پارکینسونی، افزایش دوز متوقف و فوراً با پزشک تماس بگیرید.

دیسکینزی دیررس

بزرگسالانشروع با ۱۲٫۵ میلی‌گرم ۱ بار در روز؛ سپس معمولاً هر ۱ هفته ۱۲٫۵ میلی‌گرم به مقدار روزانه افزوده شود و مقدار کل در ۲ تا ۳ نوبت تقسیم شود؛ ادامهٔ درمان باید بر پایهٔ فایدهٔ واضح و تحمل مناسب بازبینی شود.

پیش از درمان، کاهش یا قطع داروی ضدروان‌پریشیِ مسبب، در صورت امکان، باید بررسی شود. در صورت نبود بهبود واضح یا بروز عوارض غیرقابل‌تحمل، درمان بازبینی یا قطع شود؛ حداکثر روزانه ۲۰۰ میلی‌گرم است.

سندرم توره با تیک‌های حرکتی و صوتی شدید و مقاوم

بزرگسالانشروع با ۱۲٫۵ میلی‌گرم ۲ بار در روز؛ سپس هر ۱ هفته ۱۲٫۵ میلی‌گرم به مقدار کل روزانه افزوده شود تا کمترین دوز مؤثر و قابل‌تحمل حاصل شود؛ معمولاً مقدار نهایی در ۳ نوبت تقسیم می‌شود.

فقط در موارد شدید و مقاوم و زیر نظر متخصص مصرف شود. حداکثر معمول قابل‌تحمل ۲۵ میلی‌گرم ۳ بار در روز است؛ خواب‌آلودگی، بی‌قراری، علائم پارکینسونی و افسردگی می‌توانند محدودکنندهٔ دوز باشند.

برخی اختلال‌های حرکتی غیرارادی دیگر، با تشخیص متخصص مغز و اعصاب

بزرگسالانشروع با ۱۲٫۵ میلی‌گرم ۲ تا ۳ بار در روز؛ سپس هر ۱ هفته ۱۲٫۵ میلی‌گرم به مقدار کل روزانه افزوده شود تا پاسخ کافی یا عارضهٔ محدودکننده حاصل شود.

برای این گروه برنامهٔ ثابت یا مدت درمان یکسانی وجود ندارد؛ تشخیص، افزایش دوز و ارزیابی ادامهٔ درمان باید توسط متخصص مغز و اعصاب انجام شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق تترابنازین را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری، پاسخ و تحمل، عملکرد کلیه و کبد و داروهای هم‌زمان تعیین می‌کند. در سالمندان و بیماران دچار نارسایی کلیه معمولاً دوز آغازین و افزایش دوز باید کمتر و آهسته‌تر باشد؛ در نارسایی کبدی مصرف دارو ممنوع است و در صورت نیاز به دوزهای بالاتر از ۵۰ میلی‌گرم در روز، بررسی متابولیسم دارو و بازبینی سقف دوز باید زیر نظر پزشک انجام شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ افسردگی، افکارِ خودآزاری یا هر بیماریِ روانیِ درمان‌نشده یا کنترل‌نشده را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر داروهایِ مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) مصرف می‌کنید یا به‌تازگی قطع کرده‌اید، پزشک را مطلع کنید.
  • سابقهٔ بیماریِ کبدی، اختلالِ ریتمِ قلب یا نوارِ قلبِ غیرطبیعی را با پزشک در میان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌تان را همراه ببرید.
  • اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از شروعِ دارو حتماً به پزشک بگویید.
  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به این دارو یا داروهایِ مشابه را اطلاع دهید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و احساسِ خستگی
  • سرگیجه، به‌ویژه هنگامِ برخاستنِ ناگهانی
  • بی‌قراری یا آشفتگیِ خفیف
  • یبوست، تهوع یا خشکیِ دهان
  • سردرد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تغییرِ ناگهانیِ خلق‌وخو، افسردگیِ شدید، ناامیدی یا افکارِ آسیب به خود — بدونِ فوتِ وقت به پزشک اطلاع دهید یا با اورژانس تماس بگیرید.
  • لرزش، سفتیِ عضلانی، کند شدنِ حرکات یا افتادن‌هایِ مکرر — این نشانه‌ها را هرچه زودتر با پزشک در میان بگذارید تا دوز بازبینی شود.
  • تبِ بالا همراه با سفتیِ شدیدِ عضلانی، تعریقِ فراوان و گیجیِ ناگهانی — نشانهٔ یک واکنشِ نادر و جدی است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • ضربانِ نامنظمِ قلب، تپشِ شدید یا غش‌کردن — این نشانه‌ها را به پزشک اطلاع دهید یا در صورتِ شدت به اورژانس مراجعه کنید.
  • مشکلِ فزایندهٔ بلعِ غذا یا مایعات، یا احساسِ گیرکردنِ غذا در گلو — این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تترابنازین با چند گروهِ دارویی تداخل‌هایِ مهمی دارد. مصرفِ هم‌زمانِ آن با داروهایِ مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) به‌دلیلِ خطرِ واکنش‌هایِ شدید بر خلق و فشارِ خون، معمولاً ممنوع است و باید فاصلهٔ زمانیِ کافی بینِ قطعِ یکی و شروعِ دیگری رعایت شود. برخی داروهایِ دیگر که آنزیمِ کبدیِ مسئولِ تجزیهٔ تترابنازین را مهار می‌کنند، از جمله بعضی داروهایِ ضدافسردگی، می‌توانند سطحِ خونیِ این دارو را بالا ببرند و نیاز به بازبینیِ مقدارِ مصرف داشته باشند. مصرفِ هم‌زمان با داروهایِ ضدتهوع یا ضدروان‌پریشیِ مسدودکنندهٔ دوپامین می‌تواند خطرِ لرزش و دیگر علائمِ شبه‌پارکینسون را افزایش دهد، و همراهی با الکل، آرام‌بخش‌ها یا خواب‌آورها خواب‌آلودگی را تشدید می‌کند. داروهایی که ریتمِ قلب را تحتِ تأثیر قرار می‌دهند نیز باید با احتیاطِ بیشتری در کنارِ این دارو مصرف شوند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ موجود دربارهٔ مصرفِ تترابنازین در بارداری محدود است و در مطالعاتِ حیوانی نگرانی‌هایی گزارش شده، به همین دلیل این دارو معمولاً تنها زمانی تجویز می‌شود که پزشک منافعِ آن را از خطرهایِ احتمالی بیشتر بداند. دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر نیز اطلاعاتِ کافی در دست نیست، بنابراین تصمیم دربارهٔ مصرف در دورانِ شیردهی باید با مشورتِ پزشک و سنجشِ دقیقِ سود و خطر انجام شود. هر کسی که باردار است، قصدِ بارداری دارد یا شیر می‌دهد، باید پیش از شروع یا ادامهٔ این دارو با پزشکِ خود مشورت کند.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمایِ زیاد نگه دارید و از یخ‌زدگیِ آن جلوگیری کنید. آن را در بسته‌بندیِ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان و حیواناتِ خانگی نگه دارید. پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهایِ تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه از طریقِ سطلِ زباله یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص25 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۲ برند از ۱۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
تترابنازین- نوراکسفارم TETRABENAZINE-NEURAXPHARM
112 TABLET in 8 BLISTER PACK in 1 BOX
Neuraxpharm Arzneimittel GmbH
قرص
رووکان REVOCON
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
Sun Pharmaceuticals Industries Ltd
قرص
تتمودیس TETMODIS
112 TABLET in 1 BLISTER PACK in 1 BOX
Trommsdorff GmbH & Co. KG
قرص
تترابنازین TETRABENAZINE
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
البرز دارو
قرص
تترابنازین TETRABENAZINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
الحاوی
قرص
تتراکور TETRACOR
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران ناژو
قرص
تترابنازین-حکیم TETRABENAZINE-HAKIM
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی حکیم
قرص
تترابنازین- حکیم 25 TETRABENAZINE-HAKIM® 25MG TAB
دارو سازی حکیم
قرص
آکورا ACHORA
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تهران شیمی
قرص
زنترا XENTRA
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
قرص
کینبت KINBET
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی زهراوی
قرص
تترابنازین TETRABENAZINE
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی فاران شیمی
قرص
تتراکور TETRACOR
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی مداوا
قرص
تترابنازین-سبحان TETRABENAZINE-SOBHAN
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
سبحان دارو
قرص
تترابنازین TETRABENAZINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرص
تترابنازین TETRABENAZINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
کیش مدیفارم
قرص
تتروگر TETROGER
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
کیش مدیفارم
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا تترابنازین وابستگی یا اعتیاد ایجاد می‌کند؟
خیر، تترابنازین جزوِ داروهایِ اعتیادآور یا موادِ مخدر نیست و وابستگیِ جسمیِ شناخته‌شده‌ای ندارد. با این حال، قطعِ ناگهانیِ آن می‌تواند حرکاتِ غیرارادیِ زمینه‌ای را موقتاً بازگرداند یا تشدید کند، پس هر تغییری در مصرف باید با هماهنگیِ پزشک انجام شود.
۰۲چرا پزشک در طولِ مصرفِ این دارو به وضعیتِ روانی‌ام هم توجه می‌کند؟
تترابنازین بر سطحِ برخی پیام‌رسان‌هایِ عصبیِ مرتبط با خلق‌وخو اثر می‌گذارد و در برخی بیماران زمینه‌سازِ بروز یا تشدیدِ افسردگی می‌شود. به همین دلیل پزشک پیش و در طولِ درمان، وضعیتِ روحیِ بیمار را پیگیری می‌کند تا در صورتِ نیاز زودتر مداخله کند.
۰۳آیا این دارو باعثِ خواب‌آلودگی می‌شود و روی رانندگی اثر می‌گذارد؟
بله، خواب‌آلودگی و کاهشِ هوشیاری از عوارضِ نسبتاً شایعِ این دارو هستند، به‌ویژه در روزهایِ نخستِ مصرف یا پس از افزایشِ مقدارِ دارو. تا زمانی که از واکنشِ بدنِ خود به دارو مطمئن نشده‌اید، بهتر است از رانندگی یا کار با ابزارِ خطرناک خودداری کنید.
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ قرص را فراموش کنم، چه کار کنم؟
به‌طورِ کلی اگر فاصلهٔ کمی تا نوبتِ بعدی مانده باشد، نوبتِ فراموش‌شده نادیده گرفته می‌شود و دو دوز در یک نوبت مصرف نمی‌شود. برایِ دستورالعملِ دقیق‌تر متناسب با برنامهٔ درمانیِ خودتان، از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.
۰۵آیا مصرفِ الکل همراه با این دارو مشکلی ایجاد می‌کند؟
بله، الکل می‌تواند اثرِ خواب‌آورِ تترابنازین را تشدید کند و خطرِ سرگیجه، کندیِ واکنش و زمین‌خوردن را بالا ببرد. بهتر است در طولِ درمان با این دارو مصرفِ الکل را محدود کنید یا دربارهٔ آن با پزشکِ خود مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۲ برند از ۱۵ سازنده، در گروه N07XX06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.