سایمتیکون
سایمتیکون دارویی بدوننسخه از گروهِ داروهای گوارشی و ضدنفخ است که با شکستنِ حبابهای گازِ درونِ معده و روده، احساسِ نفخ را کم میکند.
بیشتر برای کاهشِ نفخ، پُریِ شکم و دلپیچهٔ ناشی از گازِ اضافیِ گوارشی به کار میرود و گاهی پیش از برخی بررسیهای تصویربرداریِ شکمی هم استفاده میشود.
سایمتیکون از دستگاهِ گوارش جذبِ خون نمیشود و اثرِ سیستمیک ندارد، به همین دلیل یکی از کمخطرترین داروهای گوارشی بهشمار میآید.
اگر نفخ یا دردِ شکم شدید بود، ادامهدار شد یا با تب، استفراغِ مکرر، خونریزیِ گوارشی یا کاهشِ وزنِ بیدلیل همراه شد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سایمتیکون (که در برخی فرآوردههای ایرانی با نامِ دایمتیکون هم عرضه میشود) دارویی از دستهٔ ضدنفخهای گوارشی است که برخلافِ اغلبِ داروها از دیوارهٔ روده جذبِ خون نمیشود و در همان مسیرِ گوارش اثر میکند. مکانیسمِ اثرش فیزیکی است: کششِ سطحیِ حبابهای ریزِ گاز را کاهش میدهد تا این حبابها به هم بپیوندند و حبابهای بزرگتری بسازند که بدن راحتتر میتواند از راهِ آروغ یا دفعِ گاز خارج کند. هدفِ اصلیِ آن تسکینِ نشانههای ناراحتکنندهٔ نفخ و پُریِ شکم است، نه درمانِ علتِ زمینهایِ گوارشی. همین ویژگیِ عدمِ جذب، سایمتیکون را به یکی از پرمصرفترین و کمخطرترین داروهای بدوننسخهٔ گوارشی تبدیل کرده است.
موارد مصرف
- کاهشِ نفخ و احساسِ پُریِ شکم ناشی از تجمعِ گازِ اضافی در معده و روده
- تسکینِ دلپیچه و ناراحتیِ گوارشیِ همراه با گازِ زیاد
- کمک به دفعِ گازِ رودهٔ پس از عملهای جراحیِ شکمی
- کاهشِ گازِ مزاحم پیش از برخی بررسیهای تصویربرداریِ شکمی مانندِ سونوگرافی
- تسکینِ نشانههای گازِ معده در دلِدرد و کولیکِ شیرخوارگی، با نظرِ پزشکِ کودکان
روش مصرف
سایمتیکون معمولاً همراه یا بلافاصله پس از هر وعدهٔ غذایی و پیش از خواب مصرف میشود، چون بیشترین تجمعِ گاز در همین ساعتها اتفاق میافتد؛ قرصهای جویدنی باید کاملاً جویده شوند تا اثرشان بهتر باشد و قطرهها معمولاً برای نوزادان و کودکانِ خردسال با قطرهچکانِ مخصوصِ همان بسته و طبقِ توصیهٔ پزشک اندازهگیری میشوند. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز و مدتِ زمانِ استفاده را پزشک یا داروساز بر اساسِ سن، شدتِ علائم و شکلِ دارویی مشخص میکند، پس بهتر است بدونِ هماهنگی با آنها مصرف را طولانیتر از حدِ لازم ادامه ندهید. اگر پس از چند روز مصرفِ منظم بهبودی حس نکردید، به پزشک مراجعه کنید تا علتِ اصلیِ نفخ بررسی شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
نفخ و احساس پُری شکم ناشی از تجمع گاز اضافی در معده و روده
قرص جویدنی را کاملاً بجوید و قطره را پیش از مصرف بهخوبی تکان دهید؛ مصرف مکرر بیش از ۱۴ روز نیازمند بررسی علت نفخ است.
دلپیچه و ناراحتی گوارشی همراه با گاز زیاد
در صورت درد شدید، استفراغ، تب یا تداوم علائم، خوددرمانی را ادامه ندهید و ارزیابی پزشکی انجام شود.
کمک به دفع گاز روده پس از عمل جراحی شکمی
مصرف پس از عمل باید با اجازه جراح باشد؛ اتساع شدید شکم، استفراغ یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع نیازمند ارزیابی فوری است.
آمادهسازی پیش از برخی بررسیهای تصویربرداری شکم مانند سونوگرافی
این برنامه فقط برای آمادهسازیِ مورد درخواست مرکز تصویربرداری است؛ دستور ناشتایی و زمان مصرف همان مرکز مقدم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به سایمتیکون، دایمتیکون یا هریک از اجزای فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر نفخ یا دردِ شکمِ شما با کاهشِ وزنِ بیدلیل، خونریزیِ گوارشی یا تبِ مداوم همراه است، پیش از خودمصرفی با پزشک مشورت کنید تا علتِ اصلی نادیده گرفته نشود.
- اگر بیماریِ گوارشیِ شناختهشده یا انسدادِ روده دارید، بدونِ نظرِ پزشک از سایمتیکون استفاده نکنید.
- برای نوزادان و کودکانِ خردسال، پیش از مصرفِ قطرهٔ سایمتیکون با پزشکِ کودکان مشورت کنید و فقط از قطرهچکانِ همراهِ بسته استفاده کنید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا داروها و مکملهای دیگری مصرف میکنید، این موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- آروغزدنِ بیشتر از حدِ معمول بهدلیلِ خروجِ گازِ متراکمشده
- دلِدردِ خفیف یا احساسِ ناراحتیِ گوارشیِ گذرا
- تهوعِ خفیف
- در مواردِ نادر، اسهالِ خفیف
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدید و مداومِ شکم، تبِ بالا یا استفراغِ مکرری که با مصرفِ سایمتیکون بهتر نمیشود؛ اینها میتوانند نشانهٔ یک مشکلِ گوارشیِ جدیتر باشند، پس سریع به پزشک مراجعه کنید.
- مدفوعِ سیاهرنگ یا خونی و استفراغِ خونی؛ این علائم نیازمندِ مراجعهٔ فوری به پزشک یا اورژانساند.
- ادامهداشتنِ نفخ پس از چند روز مصرفِ منظم؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید تا علتِ زمینهای بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سایمتیکون از دیوارهٔ گوارش جذبِ خون نمیشود و اثرِ سیستمیک ندارد، به همین دلیل تداخلِ داروییِ مهم و شناختهشدهای با غذا یا الکل ندارد و از این نظر یکی از کمدردسرترین داروهای گوارشی بهشمار میرود. بااینحال، مصرفِ همزمانِ چند داروی خوراکی میتواند بهطورِ فیزیکی بر جذبِ برخی از آنها در دستگاهِ گوارش اثر بگذارد؛ بنابراین بهتر است فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید تا در صورتِ لزوم فاصلهٔ زمانیِ مصرف را برایتان تنظیم کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که سایمتیکون از دستگاهِ گوارش جذبِ خون نمیشود و واردِ گردشِ خونِ مادر نمیشود، در دورانِ بارداری و شیردهی جزوِ داروهای گوارشیِ کمخطر بهشمار میآید و در بسیاری از راهنماهای پزشکی برای تسکینِ نفخِ این دوران استفاده میشود. بااینحال، مصرفِ هر دارویی در بارداری و شیردهی باید ابتدا با پزشک یا ماما در میان گذاشته شود تا با توجه به شرایطِ خاصِ شما تأیید گردد.
نگهداری
سایمتیکون را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ مستقیم نگهداری کنید، مگر آنکه برچسبِ محصول توصیهٔ دیگری داشته باشد. قطرهها را پس از باز کردن طبقِ توصیهٔ رویِ بستهبندی مصرف کنید و همیشه دارو را دورِ از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر دارو تغییرِ رنگ یا بو داد، آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص جویدنی | 40 mg |
| قرص جویدنی | 40 mg / 1mL |
| قطره | 40 mg / 1mL |
| قطره | 40 mg |
| کپسول نرم | 125 mg |
| کپسول نرم | 40 mg |
| کپسول نرم | 180 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۵ برند از ۲۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سایمتیکون بدونِ نسخه قابلِخرید است؟
۰۲سایمتیکون چقدر طول میکشد تا اثر کند؟
۰۳آیا مصرفِ قطرهٔ سایمتیکون برای نوزادانِ دچارِ کولیک ایمن است؟
۰۴آیا سایمتیکون نفخِ ناشی از عدمِتحملِ لاکتوز یا سندرمِ رودهٔ تحریکپذیر را هم درمان میکند؟
۰۵آیا سایمتیکون وابستگی یا عادت ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۵ برند از ۲۳ سازنده، در گروه A07D. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.