سیلودوسین
سیلودوسین دارویی از دستهٔ مسدودکنندههای گیرندهٔ آلفا-۱ است که بهطورِ اختصاصی عضلهٔ صافِ پروستات و مجرای ادرار را شل میکند.
این دارو عمدتاً برای کاهشِ علائمِ ادراریِ ناشی از بزرگیِ خوشخیمِ پروستات، مانندِ دشواری در دفعِ ادرار، ضعفِ جریانِ ادرار و شبادراری، در مردان به کار میرود.
مهمترین نکته این است که سیلودوسین میتواند هنگامِ برخاستنِ ناگهانی فشارِ خون را پایین بیاورد و سرگیجه ایجاد کند؛ همچنین پیش از هر جراحیِ چشم، بهویژه آبمروارید، باید به چشمپزشک اطلاع داد که این دارو مصرف شده است.
اگر سرگیجهٔ شدید یا حالتِ غش، نعوظِ طولانی و دردناک، یا نشانههای حساسیتِ شدید مانندِ تورمِ صورت و دشواری در تنفس رخ داد، باید بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس گرفت.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیلودوسین دارویی است که در دستهٔ مسدودکنندههای گیرندهٔ آلفا-۱ آدرنرژیک (Alpha-1 Adrenergic Receptor Blocker) قرار میگیرد، اما برخلافِ برخی داروهای مشابه، بهطورِ بسیار اختصاصی همان زیرگروهی از این گیرنده را هدف قرار میدهد که بیشترین تراکمِ آن در عضلهٔ صافِ پروستات، گردنِ مثانه و مجرای ادراری است. با مسدود کردنِ این گیرندهها، عضلاتِ اطرافِ پروستات و مجرای ادرار شل میشوند و راهِ عبورِ ادرار بازتر میشود. به همین دلیل این دارو تنها برای مردانِ مبتلا به بزرگیِ خوشخیمِ پروستات (Benign Prostatic Hyperplasia) تجویز میشود، نه برای درمانِ خودِ بزرگیِ پروستات یا کوچککردنِ اندازهٔ آن. اثرِ اصلیِ سیلودوسین کاهشِ علائمِ آزاردهندهٔ ادراری و بهبودِ کیفیتِ زندگیِ بیمار است، بدونِ آنکه روندِ رشدِ پروستات را متوقف کند.
موارد مصرف
- کاهشِ علائمِ ادراریِ ناشی از بزرگیِ خوشخیمِ پروستات
- بهبودِ دشواری در شروعِ دفعِ ادرار و ضعفِ جریانِ آن
- کاهشِ دفعاتِ مکررِ ادرار در طولِ روز و شبادراری
- کاهشِ احساسِ فوریت برای دفعِ ادرار و حسِ تخلیهٔ ناقصِ مثانه
روش مصرف
سیلودوسین معمولاً باید هر روز همراه با غذا و سرِ ساعتِ مشخصی مصرف شود، زیرا خوردنِ آن همراه با غذا به جذبِ پایدارترِ دارو در بدن کمک میکند و احتمالِ ناراحتیِ گوارشی را کم میکند. کپسول باید بهطورِ کامل و بدونِ خرد کردن یا بازکردن بلعیده شود. مصرفِ منظم و سرِ ساعتِ ثابت باعث میشود اثرِ دارو پایدار بماند و نوبتی فراموش نشود. بهبودِ علائم ممکن است فوری نباشد و کمی زمان ببرد؛ بهتر است بدونِ مشورت با پزشک، مصرف قطع یا مقدارِ آن تغییر داده نشود، زیرا مقدارِ دقیق و مدتِ درمان را فقط پزشک بر اساسِ نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
علائم ادراری ناشی از بزرگی خوشخیم پروستات
کپسول را کامل ببلعید و هر روز همراه یک وعدهٔ غذایی مصرف کنید؛ در آغاز درمان احتمال سرگیجه و افت فشار خون هنگام ایستادن وجود دارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به سیلودوسین یا هر یک از اجزای کپسول حساسیت نشان دادهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- اگر برای جراحیِ آبمروارید یا هر جراحیِ چشمِ دیگری برنامهریزی شده، پیش از عمل به چشمپزشکِ خود بگویید که سیلودوسین مصرف میکنید یا در گذشته مصرف کردهاید.
- وجودِ افتِ فشارِ خون هنگامِ ایستادن، یا بیماریِ کبدی یا کلیویِ شدید را با پزشک در میان بگذارید.
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و گیاهانِ دارویی که مصرف میکنید، بهویژه سایرِ داروهای فشارِ خون و داروهای مربوط به نعوظ، را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر پیشتر سابقهٔ نعوظِ طولانی یا دردناک داشتهاید، این موضوع را با پزشک مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- سرگیجهٔ خفیف، بهویژه هنگامِ برخاستنِ ناگهانی
- کاهش یا نبودِ حجمِ منی هنگامِ انزال (انزالِ برگشتی)
- احتقان یا آبریزشِ خفیفِ بینی
- اسهال
- سردرد
- احساسِ سرگیجهٔ شدید، سیاهیرفتنِ چشم یا نزدیکشدن به غش هنگامِ ایستادن، بهویژه در مصرفِ همزمان با داروهای فشارِ خون یا داروهای نعوظ؛ در این حالت فوراً بنشینید یا دراز بکشید و اگر واقعاً از حال رفتید یا افتادید، با اورژانس تماس بگیرید.
- نعوظِ طولانی و دردناکی که چند ساعت ادامه دارد (پریاپیسم)؛ این وضعیت میتواند آسیبِ دائمی ایجاد کند و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ در این صورت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سیلودوسین از طریقِ آنزیمهای خاصی در کبد تجزیه میشود؛ بنابراین داروهایی که این مسیر را بهشدت مهار میکنند، مانندِ برخی داروهای ضدقارچِ قوی یا برخی آنتیبیوتیکهای خاص، میتوانند غلظتِ سیلودوسین را در خون بالا ببرند و معمولاً همزمانیشان توصیه نمیشود. مصرفِ همزمان با سایرِ مسدودکنندههای آلفا، داروهای پایینآورندهٔ فشارِ خون یا داروهای درمانِ اختلالِ نعوظ نیز میتواند خطرِ افتِ فشار خون و سرگیجه را افزایش دهد. الکل هم ممکن است این افت را تشدید کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
سیلودوسین دارویی است که فقط برای مردانِ مبتلا به بزرگیِ خوشخیمِ پروستات تجویز میشود و کاربردی در زنان ندارد؛ بنابراین موضوعِ بارداری و شیردهی دربارهٔ این دارو مطرح نیست. با این حال، اگر دربارهٔ اثرِ این دارو بر بارداریِ همسر یا برنامهریزی برای فرزندآوری نگرانی دارید، بهتر است آن را با پزشک در میان بگذارید.
نگهداری
کپسولهای سیلودوسین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگه دارید. ظرفِ دارو را کاملاً دربسته و دورازدسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بیندازید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 8 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سیلودوسین باعثِ ناباروری میشود؟
۰۲آیا سیلودوسین اندازهٔ پروستات را کوچک میکند؟
۰۳چرا باید سیلودوسین را همراه با غذا مصرف کرد؟
۰۴اگر یک نوبتِ سیلودوسین را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا مصرفِ سیلودوسین پیش از جراحیِ چشم مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه G04CA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.