ریلوزول
ریلوزول دارویی اثرگذار بر دستگاه عصبی است که با کاهش آزادسازی گلوتامات، به محافظت از سلولهای عصبی حرکتی کمک میکند.
این دارو بهطور اختصاصی برای کند کردن روند پیشرفت بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) در بزرگسالان تجویز میشود.
مهمترین نکته دربارهٔ ریلوزول احتمال آسیب به کبد است؛ به همین دلیل در طول درمان باید عملکرد کبد بهطور منظم با آزمایش خون بررسی شود.
در صورت بروز زردی پوست یا چشم، خستگی شدید و غیرعادی، تب یا نشانههای عفونت، یا تنگی نفس تازه، بدون فوت وقت با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ریلوزول از دستهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی است و بهطور اختصاصی برای درمان اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، که با نام بیماری لوگریگ نیز شناخته میشود، به کار میرود. سازوکار دقیق آن هنوز بهطور کامل شناخته نشده، اما تصور میشود ریلوزول با کاهش آزادسازی گلوتامات، پیامرسان عصبیای که در مقادیر بالا به سلولهای عصبی حرکتی آسیب میرساند، عمل میکند. هدف از مصرف ریلوزول درمان قطعی این بیماری نیست، بلکه کند کردن روند پیشرفت آن و طولانیتر کردن مدت بقا یا به تعویق انداختن نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی است. این دارو باید همواره طبق تشخیص و نسخهٔ پزشک متخصص مغز و اعصاب مصرف شود و جایگزین سایر درمانها و مراقبتهای حمایتی این بیماری نیست.
موارد مصرف
- کند کردن روند پیشرفت اسکلروز جانبی آمیوتروفیک
- طولانیتر کردن مدت بقا در بیماران مبتلا به این بیماری
- به تعویق انداختن نیاز به تراکئوستومی یا دستگاه تنفس مصنوعی
روش مصرف
ریلوزول را باید دقیقاً طبق دستور پزشک، ترجیحاً در ساعات ثابت هر شبانهروز مصرف کنید تا سطح دارو در بدن یکنواخت بماند. معمولاً توصیه میشود این دارو با معدهٔ خالی، یعنی حدود یک ساعت پیش یا دو ساعت پس از غذا، خورده شود، چون غذا میتواند میزان جذب آن را کم کند؛ مگر آنکه پزشک یا داروسازتان دستور دیگری داده باشد. قرص را کامل و با یک لیوان آب میل کنید و از خرد کردن یا جویدن آن خودداری کنید. مصرف منظم و پیوستهٔ این دارو اهمیت زیادی دارد؛ در صورت فراموشی یک نوبت یا تمایل به قطع آن، پیش از هر تصمیمی حتماً با پزشک خود مشورت کنید، زیرا قطع خودسرانه ممکن است روند کنترل بیماری را تحت تأثیر قرار دهد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اسکلروز جانبی آمیوتروفیک
هر نوبت دستکم ۱ ساعت پیش از غذا یا ۲ ساعت پس از غذا مصرف شود؛ حداکثر دوز توصیهشده ۱۰۰ میلیگرم در روز است.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به ریلوزول یا دیگر اجزای این دارو
- بیماری کبدی فعلی یا سابقهٔ افزایش آنزیمهای کبدی
- بیماری کلیوی یا هر بیماری مزمن دیگر
- مصرف الکل، بهویژه مصرف زیاد یا طولانیمدت
- سیگار کشیدن، زیرا میتواند اثربخشی دارو را کم کند
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
عوارض احتمالی
- تهوع
- سرگیجه
- خستگی و بیحالی عمومی
- درد شکم
- سردرد
- بیحسی یا مورمور شدن خفیف در اطراف دهان
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا خستگی شدید و غیرعادی که میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ در این صورت در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا عملکرد کبدتان بررسی شود.
- تب، لرز یا گلودرد ناگهانی که میتواند نشانهٔ کاهش گلبولهای سفید خون باشد؛ در این حالت بدون فوت وقت با پزشک تماس بگیرید.
- سرفهٔ تازه و مداوم یا تنگی نفس رو به افزایش؛ این علائم را در اولین فرصت به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا دشواری ناگهانی در تنفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پیش از شروع مصرف ریلوزول، فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید، چون برخی از آنها میتوانند غلظت ریلوزول را در خون بالا یا پایین ببرند. برای نمونه، برخی آنتیبیوتیکهای خانوادهٔ کینولون مانند سیپروفلوکساسین ممکن است غلظت ریلوزول را افزایش دهند، در حالیکه سیگار کشیدن میتواند آن را کاهش داده و از اثربخشی دارو بکاهد. مصرف همزمان ریلوزول با سایر داروهای شناختهشده برای آسیبرساندن به کبد، و نیز مصرف زیاد الکل، خطر آسیب کبدی را بیشتر میکند و باید تنها با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرف ریلوزول در دوران بارداری محدود است و بهطور معمول در این دوران توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک با سنجش دقیق سود و خطر، آن را ضروری تشخیص دهد. همچنین مشخص نیست که ریلوزول از راه شیر مادر به نوزاد منتقل میشود یا نه؛ از اینرو مصرف آن در دوران شیردهی باید تنها با نظر و تجویز پزشک باشد. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، حتماً پیش از ادامهٔ مصرف با پزشک خود مشورت کنید.
نگهداری
ریلوزول را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید؛ مثلاً نه در حمام و نه در نزدیکی سینک ظرفشویی. قرصها را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ریلوزول اسکلروز جانبی آمیوتروفیک را کاملاً درمان میکند؟
۰۲چرا باید ریلوزول را با معدهٔ خالی مصرف کرد؟
۰۳چرا در طول مصرف ریلوزول باید آزمایش خون بدهم؟
۰۴اگر یک نوبت از مصرف ریلوزول را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا سیگار کشیدن روی اثر ریلوزول تأثیر میگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۱۳ سازنده، در گروه N07XX02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.