کوئتیاپین

کوئتیاپین دارویی از رده دستگاه عصبی و به‌طور مشخص از دسته داروهای ضدروان‌پریشیِ نسل دوم یا آتیپیک (Second-Generation Antipsychotic) است که در ایران با نام‌هایی مانند سروکوئل و کوئتیاپین عرضه می‌شود. این دارو با تأثیر بر گیرنده‌های دوپامین و سروتونینِ مغز، و در دوزهای پایین‌تر با اثر ضدهیستامینیِ نسبتاً قوی، به تعدیل ناقل‌های عصبی کمک می‌کند. هدف اصلیِ آن کاهش توهم، هذیان، نوسان شدید خلق و بی‌قراریِ روانی است. این دارو به دو شکل قرص معمولی و قرص آهسته‌رهش موجود است که رهاشِ نوع دوم در طول روز تدریجی‌تر است. اثر آرام‌بخشی و بهبود خواب معمولاً از همان روزهای اول محسوس است، اما بهبود کامل علائم اصلیِ روان‌پزشکی معمولاً چند هفته زمان می‌برد.

کوئتیاپین را دقیقاً طبق دستور پزشک و بر اساس نسخه مصرف کنید؛ تعداد دفعات، زمان مصرف و مقدار دقیق را فقط پزشک بر اساس نوع بیماری و شکل دارو (معمولی یا آهسته‌رهش) تعیین می‌کند. قرص آهسته‌رهش را معمولاً یک‌بار در روز، عصر یا شب، با معده نسبتاً خالی یا وعده‌ای سبک مصرف می‌کنند، چون غذای پرچرب می‌تواند جذب آن را تغییر دهد؛ قرص معمولی را می‌توان با یا بدون غذا خورد. به دلیل اثر خواب‌آورِ اولیه، بسیاری از پزشکان مصرف اصلیِ دارو را به ساعات نزدیک خواب موکول می‌کنند. قرص را کامل ببلعید و آن را نشکنید یا خرد نکنید، مگر پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد. حتی اگر حالتان بهتر شد، دارو را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا قطع ناگهانی می‌تواند به بازگشت علائم یا مشکلاتی مانند بی‌خوابی و تهوع بینجامد؛ هر تغییری در دوز باید تدریجی و زیر نظر پزشک باشد.

کوئتیاپین با داروهای آرام‌بخش و خواب‌آورِ دیگر، مسکن‌های اُپیوییدی و الکل تداخل دارد و می‌تواند خواب‌آلودگی و کاهش هوشیاری را تشدید کند؛ به همین دلیل مصرف الکل در کنار این دارو توصیه نمی‌شود. برخی داروهای ضدقارچ، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، و داروهای ضدصرع مانند کاربامازپین و فنی‌توئین می‌توانند سطح خونیِ کوئتیاپین را به‌شدت افزایش یا کاهش دهند و اثر یا عوارض آن را تغییر دهند. هم‌زمانی با داروهایی که ریتم قلب را تحت تأثیر قرار می‌دهند یا فشار خون را پایین می‌آورند نیز نیازمند احتیاط بیشتر است. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی‌ای را که مصرف می‌کنی، به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.