فنوباربیتال سدیم

فنوباربیتال سدیم یک داروی ضدتشنجِ تزریقی از گروهِ باربیتورات‌های طولانی‌اثر است که در ردهٔ داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی مرکزی قرار می‌گیرد. این دارو با تقویتِ اثرِ یک ناقلِ عصبیِ بازدارنده به نام گابا (GABA) در مغز، فعالیتِ الکتریکیِ بیش‌ازحد و بی‌نظمِ سلول‌های عصبی را کاهش می‌دهد و به این ترتیب از بروز یا تداومِ تشنج جلوگیری می‌کند. فنوباربیتال یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین داروهای ضدتشنج است که سابقهٔ مصرفِ بالینیِ طولانی دارد. به دلیلِ شروعِ اثرِ نسبتاً سریع و قابلِ‌اعتماد پس از تزریق، شکلِ تزریقیِ آن عمدتاً در بیمارستان و زیرِ نظرِ مستقیمِ کادرِ درمانی برای کنترلِ فوریِ تشنج به کار می‌رود.

فنوباربیتال سدیمِ تزریقی را کادرِ درمانی، معمولاً در بیمارستان یا زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک، به‌صورتِ وریدی یا عضلانی تزریق می‌کند و بیمار خودش آن را تجویز یا تنظیم نمی‌کند. سرعتِ تزریق، مقدار و فاصلهٔ دوزها را پزشک بر اساسِ سن، وزن، عملکردِ کبد و کلیه و شدتِ تشنج تعیین می‌کند و معمولاً در طولِ تزریق تنفس، فشارِ خون و سطحِ هوشیاریِ بیمار پایش می‌شود. اگر قرار باشد پس از کنترلِ تشنجِ اولیه، مصرفِ فنوباربیتال برای مدتی ادامه یابد، این کار باید دقیقاً طبقِ برنامهٔ پزشک دنبال شود؛ در چنین شرایطی قطعِ ناگهانیِ دارو بدونِ نظرِ پزشک نباید انجام شود، زیرا می‌تواند خطرِ بازگشتِ تشنج یا بروزِ نشانه‌های قطعِ دارو را افزایش دهد.

فنوباربیتال با سایرِ داروهای آرام‌بخش و مسکن‌های اعصاب مانندِ بنزودیازپین‌ها، برخی مسکن‌های اُپیوییدی و الکل تداخل دارد و می‌تواند اثرِ خواب‌آورندگی و سرکوبِ تنفس را تشدید کند. این دارو همچنین یکی از آنزیم‌های کبدی را فعال می‌کند و به همین دلیل می‌تواند اثرِ بسیاری از داروهای دیگر — از جمله برخی داروهای ضدِانعقادِ خوراکی، قرص‌های ضدِبارداری، کورتیکواستروییدها و بعضی دیگر از داروهای ضدتشنج — را کاهش دهد یا نیاز به تنظیمِ دوزِ آن‌ها را ایجاد کند. به همین دلیل بسیار مهم است که فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا این تداخل‌ها بررسی و مدیریت شوند.