دیمتیلگلایسین
دیمتیلگلایسین مشتقی متیلهشده از اسیدآمینهٔ گلایسین است که بهطور طبیعی در بدن ساخته میشود و بهصورت مکملِ خوراکی برای حمایت از انرژی و متابولیسمِ سلولی عرضه میشود.
بیشتر برای افزایشِ سطحِ انرژی، بهبودِ عملکردِ ورزشی و حمایت از سیستمِ ایمنی مصرف میشود؛ برخی نیز آن را بهعنوانِ مکملِ کمکی در برنامههای حمایتیِ اختلالِ طیفِ اوتیسم بهکار میبرند.
این مکمل معمولاً با عوارضِ خفیف همراه است، اما در افرادِ دارای سابقهٔ تشنج باید با احتیاطِ ویژه و زیر نظرِ پزشک مصرف شود.
اگر باردار یا شیرده هستید، بیماریِ زمینهای یا سابقهٔ تشنج دارید، یا میخواهید آن را برای کودک تهیه کنید، پیش از شروع حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دیمتیلگلایسین (که با نامِ اختصاریِ دیامجی نیز شناخته میشود) شکلِ متیلهشدهٔ اسیدآمینهٔ گلایسین است و در مسیرِ طبیعیِ متابولیسمِ کولین در بدنِ انسان تولید میشود؛ مقادیرِ کمی از آن نیز در غذاهایی مانندِ حبوبات، جگر و دانهها یافت میشود. در طبِ مکمل، این ترکیب بهصورتِ کپسولِ خوراکی عرضه میشود و بهعنوانِ یاریدهندهٔ متابولیسمِ سلولی، اکسیژنرسانی به بافتها و عملکردِ سیستمِ ایمنی معرفی میشود. از آنجا که دیمتیلگلایسین ترکیبی است که بدن با آن آشناست، معمولاً عوارضِ جدیِ کمی دارد. با این حال، شواهدِ علمیِ قطعی و گستردهٔ بالینی برای بسیاری از کاربردهای رایجِ آن هنوز کامل نیست، به همین دلیل بهتر است مصرفِ آن با آگاهی و در صورتِ نیاز با مشورتِ پزشک انجام شود.
موارد مصرف
- حمایت از سطحِ انرژی و کاهشِ احساسِ خستگی
- کمک به بهبودِ عملکرد و استقامتِ ورزشی
- حمایت از عملکردِ سیستمِ ایمنی بدن
- کمک به بهبودِ اکسیژنرسانی به بافتها هنگامِ فعالیتِ بدنی
- مصرفِ مکملی در کنارِ برنامههای حمایتی برای اختلالِ طیفِ اوتیسم
روش مصرف
دیمتیلگلایسین معمولاً بهصورتِ خوراکی و همراه با غذا یا اندکی پیش از وعدههای غذایی مصرف میشود تا جذبِ آن بهتر باشد و احتمالِ ناراحتیِ گوارشی کاهش یابد. کپسول را باید کامل و با آبِ کافی بلعید، نه له یا خرد کرد. بسیاری از پزشکان توصیه میکنند مصرف با مقدارِ کم آغاز شود و در صورتِ تحملِ خوب، طبقِ نظرِ پزشک یا داروساز بهتدریج ادامه یابد. مقدار، زمانبندی و مدتِ دقیقِ مصرف را پزشکِ شما بر اساسِ شرایطِ فردیتان تعیین میکند؛ بدونِ مشورت با او مصرف را قطع یا مقدارِ آن را تغییر ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
حمایت از سطح انرژی و کاهش احساس خستگی
خستگی مداوم یا شدید نیازمند بررسی علت زمینهای است؛ این مکمل جایگزین درمان علت خستگی نیست.
کمک به بهبود عملکرد و استقامت ورزشی
زمان مصرف پیش از ورزش و طول دورهٔ استانداردی تعیین نشده است.
حمایت از عملکرد سیستم ایمنی بدن
برای پیشگیری یا درمان عفونت، جایگزین واکسیناسیون یا درمان پزشکی نیست.
کمک به بهبود اکسیژنرسانی به بافتها هنگام فعالیت بدنی
تنگینفس یا کاهش تحمل فعالیت باید از نظر علت زمینهای بررسی شود؛ مکمل جایگزین درمان نیست.
مصرف مکملی در کنار برنامههای حمایتی برای اختلال طیف اوتیسم
اثر درمانی بر علائم اصلی اوتیسم ثابت نشده و نباید جایگزین برنامهٔ حمایتی و توانبخشی شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به دیمتیلگلایسین یا هر یک از اجزای کپسول واکنشِ حساسیتی داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- سابقهٔ تشنج یا هر اختلالِ عصبیِ دیگر را با پزشکِ خود در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر قصدِ مصرفِ این مکمل برای کودک را دارید، حتماً این کار را زیر نظرِ پزشکِ متخصصِ اطفال انجام دهید.
- اگر بیماریِ زمینهایِ کبدی یا کلیوی دارید، پیش از شروعِ مصرف با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- ناراحتی یا نفخِ خفیفِ گوارشی
- تهوعِ خفیف
- سردرد
- بیقراری یا تحریکپذیریِ خفیف، بهویژه در ابتدایِ مصرف
- دشواری در بهخوابرفتن در صورتِ مصرف در ساعاتِ پایانیِ روز
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت، لبها یا زبان، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بروزِ تشنج یا تشدیدِ ناگهانیِ تشنجهای قبلی — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- بیقراری، بیشفعالی یا تحریکپذیریِ شدید و غیرمعمول، بهویژه در کودکان — مصرف را قطع کنید و هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید.
- بیخوابیِ شدید یا مداوم که با فعالیتهای روزمره تداخلِ جدی پیدا کند — موضوع را در اولین فرصت با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
دیمتیلگلایسین در مسیرِ متابولیکیِ اهداکنندگانِ گروهِ متیل در بدن نقش دارد، بنابراین مصرفِ همزمانِ آن با مکملهای مشابه مانندِ بتائین یا فولیکاسید در مقادیرِ بالا بهتر است با اطلاعِ پزشک باشد. در افرادِ دارای سابقهٔ تشنج یا مصرفکنندگانِ داروی ضدتشنج، مصرفِ این مکمل باید با احتیاطِ بیشتر و زیر نظرِ پزشک انجام شود. تداخلِ جدیِ شناختهشدهای با غذا یا الکل گزارش نشده است، اما بهتر است همیشه فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ علمیِ کافی و مطمئنی دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ دیمتیلگلایسین در دورانِ بارداری و شیردهی در دست نیست. از آنجا که این ترکیب مشتقی طبیعی از یک اسیدآمینه است، بهطورِ معمول خطرِ بالایی برایش تصور نمیشود، اما نبودِ مطالعاتِ کافی و کنترلشده باعث میشود بهتر باشد زنانِ باردار یا شیرده پیش از مصرفِ آن حتماً با پزشکِ خود مشورت کنند و بدونِ تأییدِ او مصرف را آغاز نکنند.
نگهداری
این مکمل را در دمای اتاق و بهدور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمایِ زیاد نگهداری کنید. درِ ظرف را همیشه محکم بسته و آن را دور از دسترس و دیدِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید؛ برای دفعِ صحیحِ آن از داروخانه راهنمایی بگیرید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 125 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا دیمتیلگلایسین همان «ویتامینِ ب۱۵» است؟
۰۲آیا دیمتیلگلایسین برای اوتیسم واقعاً مؤثر است؟
۰۳بهترین زمانِ مصرفِ دیمتیلگلایسین چه وقت است؟
۰۴آیا دیمتیلگلایسین میتواند باعثِ بیقراری یا بیخوابی شود؟
۰۵آیا مصرفِ دیمتیلگلایسین نیاز به نسخهٔ پزشک دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه B05XB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.