متادون

متادون یک اپیوئیدِ کاملاً مصنوعی از داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی است که هم به‌عنوانِ مسکّنِ درد و هم برای درمانِ وابستگی به موادِ افیونی به کار می‌رود. این دارو با اتصال به همان گیرنده‌های اپیوئیدیِ مغز و نخاع که موادی مانندِ تریاک، هروئین و مورفین به آن‌ها متصل می‌شوند، درد را تسکین می‌دهد و در افرادِ وابسته، ولعِ مصرف و علائمِ ناخوشایندِ ترک را کاهش می‌دهد، بی‌آنکه همان «سرخوشیِ» شدید و زودگذرِ موادِ افیونیِ سریع‌اثر را ایجاد کند. به همین دلیل اثرِ آن پایدارتر و طولانی‌تر است و در قالبِ برنامه‌های «درمانِ نگهدارنده» به بازگشتِ فرد به زندگیِ عادی و کاهشِ آسیب‌های اعتیاد کمک می‌کند. قرص و شربتِ متادون تنها با نسخهٔ پزشک و معمولاً در مراکزِ مجازِ درمانِ اعتیاد یا تحتِ نظارتِ مستقیمِ پزشک تجویز و تحویل داده می‌شود.

متادون را دقیقاً طبقِ برنامه‌ای که پزشک یا مرکزِ درمانِ اعتیاد تعیین کرده مصرف کنید؛ معمولاً روزی یک‌بار و در ساعتِ مشخصی از روز، با یا بدونِ غذا، بسته به توصیهٔ پزشک. قرص را می‌توان بلعید و شربت را باید با پیمانه یا سرنگِ اندازه‌گیریِ همراهش مصرف کرد، نه با قاشقِ خانگی. نظم در مصرف بسیار مهم است، چون بدن به‌تدریج با آن سازگار می‌شود و هرگونه تأخیر، حذفِ نوبت یا مصرفِ خودسرانهٔ مقدارِ بیشتر می‌تواند خطرناک باشد. هرگز دوزِ خود را بدونِ هماهنگی با پزشک تغییر ندهید یا مصرف را ناگهان قطع نکنید؛ هم بازگشتِ علائمِ ترک و هم خطرِ عوارضِ قلبی-تنفسی وجود دارد. تنظیمِ دقیقِ مقدار و زمانِ مصرف، و هرگونه تغییر در آن، تنها بر عهدهٔ پزشکِ معالج است.

متادون با بسیاری از داروها تداخل دارد و مهم‌ترینِ آن‌ها ترکیب با سایرِ موادِ کندکنندهٔ دستگاهِ عصبی مانندِ بنزودیازپین‌ها، قرص‌های خواب، برخی مسکن‌های دیگر و الکل است که خطرِ کاهشِ شدیدِ تنفس و حتی مرگ را چند برابر می‌کند. برخی داروهای ضدِافسردگی، ضدِروان‌پریشی و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها یا ضدِقارچ‌ها می‌توانند با تأثیر بر ریتمِ قلب یا تغییرِ سطحِ خونیِ متادون خطرآفرین شوند؛ همچنین برخی داروهای ضدِتشنج و آنتی‌بیوتیک‌هایی مانندِ ریفامپین می‌توانند اثرِ متادون را کم کنند و زمینه‌سازِ بازگشتِ علائمِ ترک شوند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را همیشه به پزشک و داروسازت بگو، پیش از افزودن یا قطعِ هر دارویی.