منیزیم اکساید
منیزیم اکساید نمکی معدنی و مکملِ منیزیم است که کمبودِ این مادهٔ ضروری در بدن را جبران میکند و بهطورِ طبیعی اثرِ ملایمِ ملینکننده هم دارد.
بیشترین کاربردِ آن جبرانِ کمبودِ منیزیم، کمک به گرفتگیِ عضلانی و پیشگیریِ کمکی از حملاتِ میگرن است؛ گاهی برای یبوستِ خفیف یا سوءهاضمه هم به کار میرود.
در کسانی که کلیههایشان بهخوبی کار نمیکند، منیزیم میتواند در بدن انباشته و خطرناک شود؛ برای همین مصرفِ آن باید حتماً با اطلاعِ پزشک باشد.
اگر بیماریِ کلیوی دارید، دارویِ دیگری مصرف میکنید، باردار یا شیرده هستید، یا پس از مصرف دچارِ اسهالِ شدید یا ضعفِ غیرعادی شدید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
منیزیم اکساید ترکیبی معدنی از خانوادهٔ نمکهای منیزیم است که در ردهٔ فرآوردههای گوارشی و ضداسیدهای حاویِ منیزیم جای میگیرد، هرچند رایجترین کاربردِ آن مکملِ منیزیم است. این ترکیب نسبت به وزنِ خود، منیزیمِ خالصِ بیشتری نسبت به بسیاری از نمکهای دیگرِ منیزیم دارد. بخشی از منیزیمِ آن در روده جذبِ بدن میشود و کمبود را جبران میکند، و بخشِ جذبنشده با کشیدنِ آب به داخلِ روده، اثرِ ملایمِ ملینکننده ایجاد میکند. همین ترکیب میتواند در معدهٔ اسیدی، اسید را تا حدی خنثی کند. هدفِ اصلیِ آن تأمینِ منیزیمِ موردِ نیازِ بدن و کمک به عملکردِ طبیعیِ گوارش است.
موارد مصرف
- جبرانِ کمبودِ منیزیم در بدن
- مکملِ منیزیم در افرادی که نیازِ بیشتری دارند، مثلِ برخی بیماریهای گوارشیِ مزمن
- نقشِ کمکی در کاهشِ دفعات یا شدتِ حملاتِ میگرن، در کنارِ درمانِ اصلی
- کاهشِ گرفتگیِ عضلانیِ مرتبط با کمبودِ منیزیم
- کمکِ کوتاهمدت به یبوستِ خفیف، بهعنوانِ ملینِ ملایم
- تسکینِ کوتاهمدتِ سوءهاضمه یا ترشکردنِ خفیف
روش مصرف
منیزیم اکساید را معمولاً همراه با غذا و با یک لیوانِ کاملِ آب میخورند تا احتمالِ ناراحتیِ گوارشی کمتر شود؛ قرص را کامل ببلعید، مگر پزشک یا داروساز روشِ دیگری را توصیه کرده باشد. اگر داروهای دیگری هم مصرف میکنید، بهتر است فاصلهٔ چند ساعته بینِ مصرفِ منیزیم اکساید و آن داروها رعایت شود تا جذبِ داروها مختل نشود؛ دربارهٔ این فاصله از داروساز بپرسید. مقدار و مدتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشک یا داروساز، متناسب با شرایطِ شما تعیین میکند و نباید بدونِ مشورت آن را تغییر داد یا برای مدتِ طولانی بدونِ بازبینی ادامه داد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
جبران کمبود منیزیم بدن
دوز کودک بر پایهٔ منیزیمِ عنصری است، نه وزن نمک منیزیم اکساید. کمبود شدید یا علامتدار ممکن است به درمان بیمارستانی و وریدی نیاز داشته باشد.
نیاز افزایشیافته به منیزیم و پیشگیری از کمبود، مانند برخی بیماریهای گوارشی مزمن
در بیماریهای گوارشی همراه با اسهال یا سوءجذب، انتخاب فرآورده و مقدار منیزیمِ عنصری باید با پایش بالینی و آزمایشگاهی انجام شود.
پیشگیری از حملات میگرن بهعنوان درمان کمکی
برای پیشگیری است و درمان فوری حملهٔ میگرن نیست؛ اثربخشی پس از چند هفته ارزیابی میشود. اسهال و دلپیچه ممکن است رخ دهد.
گرفتگی عضلانی مرتبط با کمبود منیزیم
برای گرفتگی عضلانی بدون کمبود منیزیمِ تأییدشده، دوز استانداردی برای خوددرمانی وجود ندارد؛ کمبود شدید یا علامتدار نیازمند ارزیابی پزشکی است.
یبوست گاهبهگاه و خفیف
همراه یک لیوان پُر آب مصرف شود. نیاز به مصرف بیش از ۷ روز، یبوست مداوم، درد شکم، استفراغ یا نفخ شدید نیازمند ارزیابی پزشکی است.
سوءهاضمه یا ترشکردن خفیف و کوتاهمدت
ترجیحاً همراه یا پس از غذا مصرف شود. با داروهای خوراکی دیگر طبق فاصلهٔ توصیهشدهٔ پزشک یا برچسب فرآورده مصرف شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر بیماریِ کلیوی یا نارساییِ کلیه دارید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید
- سابقهٔ حساسیت به منیزیم یا سایرِ ترکیباتِ این دارو را اطلاع دهید
- اگر انسدادِ روده، بیماریِ التهابیِ روده یا سایرِ اختلالاتِ گوارشیِ جدی دارید، پزشک را در جریان بگذارید
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و ویتامینهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- در سالمندان یا افرادِ دارایِ مشکلِ قلبی و اختلالِ هدایتِ قلبی، احتیاطِ بیشتری لازم است و باید با پزشک هماهنگ شود
عوارض احتمالی
- اسهال یا شلشدنِ مدفوع
- دلدردِ خفیف یا کرامپِ شکمی
- تهوعِ خفیف
- نفخ و گازِ روده
- نشانههایِ انباشتِ بیشازحدِ منیزیم مانندِ خوابآلودگیِ شدید، ضعفِ عضلانیِ غیرعادی یا سستیِ شدید، بهویژه در مشکلاتِ کلیوی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- ضربانِ قلبِ نامنظم یا بسیار کند، همراه با احساسِ تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- افتِ شدیدِ فشارِ خون همراه با سرگیجهٔ شدید یا حالتِ غش — با اورژانس تماس بگیرید
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ کهیرِ گسترده، تورمِ صورت و لب یا دشواری در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- اسهالِ شدید و مداوم همراه با بیحالی یا نشانههایِ کمآبیِ بدن — به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
منیزیم اکساید میتواند جذبِ برخی آنتیبیوتیکها مانندِ خانوادهٔ تتراسایکلینها و کینولونها، داروهای پوکیِ استخوان از خانوادهٔ بیسفسفوناتها، و مکملهای آهن را در روده کم کند؛ برای همین معمولاً باید فاصلهٔ چند ساعته با این داروها رعایت شود. مصرفِ همزمان با برخی داروهای فشارِ خون یا شلکنندههای عضلانی ممکن است اثرِ آنها را تقویت کند. در دوزهای بالا، بهویژه در نارساییِ کلیه، همزمانی با سایرِ مکملهای منیزیم یا داروهای حاویِ منیزیم میتواند خطرِ انباشتِ بیشازحدِ منیزیم را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
منیزیم یکی از موادِ معدنیِ ضروریِ بدن است و در دورانِ بارداری و شیردهی هم موردِ نیاز است، اما مصرفِ منیزیم اکساید بهعنوانِ دارو یا مکمل در این دوران باید فقط با تشخیص و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود، چون نیاز و مقدارِ مناسب در این شرایط فرق میکند. خودسرانه مصرف یا قطع نکنید و هر تصمیمی دربارهٔ ادامه یا شروعِ آن را با پزشکِ خود در میان بگذارید.
نگهداری
منیزیم اکساید را در دمایِ اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید و از نگهداری در محیطهایِ مرطوب مانندِ حمام خودداری کنید. آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بستهبندی را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 400 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا منیزیم اکساید ملین است یا مکملِ منیزیم؟
۰۲آیا میتوان منیزیم اکساید را همزمان با سایرِ داروها و ویتامینها مصرف کرد؟
۰۳چه تفاوتی بینِ منیزیم اکساید و سایرِ نمکهای منیزیم مانندِ منیزیم سیترات وجود دارد؟
۰۴آیا مصرفِ طولانیمدتِ منیزیم اکساید بیخطر است؟
۰۵اگر یک نوبت از مصرفِ منیزیم اکساید فراموش شود چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A02AA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.