لیتیوم کربنات

لیتیوم کربنات یکی از قدیمی‌ترین و اثبات‌شده‌ترین داروهای تثبیت‌کنندهٔ خلق است که سال‌هاست در درمانِ اختلالِ دوقطبی به‌کار می‌رود. مکانیسمِ دقیقِ اثرِ آن هنوز به‌طورِ کامل شناخته نشده، اما تصور می‌شود با تنظیمِ برخی مسیرهای پیام‌رسانیِ درون‌سلولی و انتقال‌دهنده‌های عصبیِ مغز، به پایدارسازیِ خلق کمک می‌کند. هدفِ اصلیِ درمان، کاهشِ شدت و دفعاتِ دوره‌های شیدایی و افسردگی و کمک به حفظِ ثباتِ روانی در درازمدت است. برخلافِ بسیاری از داروها، اثربخشی و ایمنیِ لیتیوم مستقیماً به سطحِ آن در خون وابسته است، به همین دلیل درمان با آن همیشه با آزمایش‌های دوره‌ای همراه است.

لیتیوم کربنات را طبقِ زمان‌بندیِ دقیقی که پزشک تعیین کرده مصرف کنید، ترجیحاً همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن تا احتمالِ ناراحتیِ معده کم شود. قرص‌ها را کامل ببلعید و آن‌ها را نجوید یا خرد نکنید، به‌ویژه اگر از نوعِ آهسته‌رهش هستند. مصرفِ منظم و بدونِ جاافتادنِ نوبت‌ها اهمیتِ زیادی دارد، زیرا نوسان در مصرف می‌تواند سطحِ خونیِ دارو را نامنظم کند. میزانِ مصرفِ آب و نمکِ روزانه را نسبتاً ثابت نگه دارید و بدونِ مشورتِ پزشک، رژیمِ غذایی یا مقدارِ مایعاتِ دریافتی را به‌طور ناگهانی تغییر ندهید. قطعِ ناگهانیِ این دارو بدونِ نظرِ پزشک می‌تواند خطرِ بازگشتِ دوره‌های شیدایی را افزایش دهد؛ هرگونه تغییر یا توقفِ مصرف باید تدریجی و زیرِ نظرِ روان‌پزشک انجام شود.

سطحِ خونیِ لیتیوم به‌شدت تحتِ تأثیرِ داروهای دیگر قرار می‌گیرد. دیورتیک‌ها (به‌ویژه دیورتیک‌های تیازیدی)، مسکن‌های ضدالتهابیِ غیراستروئیدی مانندِ ایبوپروفن، و برخی داروهای فشارِ خون مانندِ مهارکننده‌های آنزیمِ مبدلِ آنژیوتانسین (ACE) می‌توانند سطحِ لیتیوم را در خون بالا ببرند و خطرِ مسمومیت را افزایش دهند. مصرفِ هم‌زمان با داروهای سروتونرژیک، مانندِ برخی ضدافسردگی‌ها، نیز باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. کافئینِ زیاد و تغییراتِ ناگهانی در مصرفِ نمک یا مایعات هم می‌توانند تعادلِ لیتیوم را در بدن بر هم بزنند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و حتی داروهای گیاهیِ مصرفی‌تان را به پزشک و داروسازتان بگویید.