لوودوپا/کاربیدوپا/انتاکاپون
این دارو قرص ترکیبیِ لوودوپا، کاربیدوپا و انتاکاپون از گروه داروهای ضدپارکینسون است. با افزایش دوپامینِ قابلاستفاده در مغز، سفتی، کندی حرکت و لرزش را کاهش میدهد.
بیشتر برای بزرگسالان مبتلا به بیماری پارکینسون استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که اثر لوودوپا پیش از نوبت بعدی کوتاه میشود و علائم برمیگردد. این ترکیب معمولاً پس از تنظیم جداگانهٔ اجزای آن به کار میرود.
دارو را ناگهانی قطع یا مقدارش را خودسرانه تغییر ندهید. قرصهای این ترکیب را برای ساختن مقدار بالاتر با هم مصرف نکنید، چون همهٔ آنها انتاکاپون دارند و ممکن است باعث دریافت بیشازحد آن شوند.
اگر خواب ناگهانی، توهم، غش، حرکات اضافیِ آزاردهنده، اسهال مداوم یا تغییرات رفتاری مانند قمار و خرید کنترلنشده ایجاد شد، به پزشک اطلاع دهید. در تنگی نفس، تورم صورت یا زبان، درد قفسهٔ سینه یا تب همراه با سفتی شدید عضلات، فوراً کمک پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
لوودوپا/کاربیدوپا/انتاکاپون یک داروی ترکیبی از گروه داروهای دوپامینی برای بیماری پارکینسون است. لوودوپا در مغز به دوپامین تبدیل میشود؛ کاربیدوپا تبدیل زودهنگام آن را در خارج از مغز کم میکند و باعث میشود مقدار بیشتری لوودوپا به مغز برسد. انتاکاپون با مهار تجزیهٔ لوودوپا، مدت اثر آن را بیشتر میکند. هدف اصلی، کنترل علائم حرکتی و کاهش بازگشت علائم در پایان فاصلهٔ بین نوبتهاست؛ بنابراین این فرآورده معمولاً برای بیمارانی به کار میرود که درمان لوودوپا و کاربیدوپا برایشان تنظیم شده است.
موارد مصرف
- کنترل سفتی عضلات، کندی حرکت و لرزش در بیماری پارکینسون
- کاهش نوسانهای حرکتی پایان اثر لوودوپا
- کاهش بازگشت علائم پیش از نوبت بعدی دارو
- جایگزینی قرصهای جداگانهٔ لوودوپا، کاربیدوپا و انتاکاپون با قدرتهای معادل، پس از پایدارشدن درمان
روش مصرف
این قرص را دقیقاً در زمانهای تعیینشده در نسخه مصرف کنید؛ مقدار و فاصلهٔ نوبتها برای هر بیمار جداگانه تنظیم میشود. قرص را با آب، کامل ببلعید و آن را نصف، خرد یا نجوید. میتوان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد، اما وعدههای بسیار پُرپروتئین ممکن است جذب لوودوپا را به تأخیر بیندازد یا کم کند؛ زمانبندی غذا و دارو را در صورت تغییر اثر با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. در هر نوبت فقط یک قرص از قدرت تجویزشده مصرف کنید و برای رسیدن به مقدار بیشتر، چند قرص را با هم نخورید؛ همهٔ قدرتها انتاکاپون دارند. اگر یک نوبت فراموش شد، نزدیک نوبت بعدی آن را رها کنید و دو نوبت را با هم مصرف نکنید. قطع یا کاهش ناگهانی میتواند خطرناک باشد و باید با برنامهٔ پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل سفتی عضلات، کندی حرکت و لرزش در بیماری پارکینسون
این فرآورده معمولاً برای شروع درمان مناسب نیست؛ قرص را کامل و با یا بدون غذا مصرف کنید.
کاهش نوسانهای حرکتی پایان اثر لوودوپا
برای جبران کاهش اثر یا فراموشی، دو قرص را همزمان مصرف نکنید؛ هر قرص از این فرآورده حاوی ۲۰۰ میلیگرم انتاکاپون است.
کاهش بازگشت علائم پیش از نوبت بعدی دارو
قطع یا کاهش ناگهانی مصرف بدون نظر پزشک انجام نشود؛ ممکن است علائم پارکینسون تشدید شود.
جایگزینی قرصهای جداگانهٔ لوودوپا، کاربیدوپا و انتاکاپون پس از پایدارشدن درمان
قرص را نصف، خرد یا جویده نکنید و برای ساختن یک دوز بالاتر چند قرص را همزمان مصرف نکنید؛ جایگزینی مستقیم از فرآوردههای آهستهرهش یا نسبتهای متفاوت فقط با ارزیابی متخصص انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به لوودوپا، کاربیدوپا، انتاکاپون یا هر یک از مواد سازندهٔ قرص حساسیت داشتهاید، بگویید.
- اگر گلوکوم زاویهبسته، تومور نادر غدهٔ فوقکلیه، بیماری شدید کبدی، یا سابقهٔ واکنش شدید همراه با تب و سفتی عضلات یا تخریب شدید عضلات داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر بیماری قلبی، ضربان نامنظم، افت فشار، سابقهٔ غش، زخم معده، بیماری کبد یا کلیه دارید، بگویید؛ سالمندان ممکن است نسبت به افت فشار، خوابآلودگی و گیجی حساستر باشند.
- سابقهٔ توهم، روانپریشی، افسردگی، افکار خودآسیبرسان، خوابآلودگی روزانه یا رفتارهای تکانهای مانند قمار و خرید کنترلنشده را مطرح کنید.
- فهرست کامل داروها و مکملها را ارائه دهید، بهویژه داروهای ضدافسردگی، ضدروانپریشی یا ضدتهوع، داروهای فشارخون، آهن، رقیقکنندهٔ خون و مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، یا عمل جراحی و بیهوشیِ پیشرو را از قبل اطلاع دهید؛ مصرف این ترکیب در کودکان نیازمند نظر متخصص است، زیرا ایمنی و اثربخشی آن بهخوبی ثابت نشده است.
عوارض احتمالی
- تهوع، استفراغ یا کاهش اشتها
- سرگیجه، سبکی سر یا افت فشار هنگام برخاستن
- حرکات اضافی، پیچوتاب یا تکانهای ناخواسته
- اسهال، یبوست یا ناراحتی معده
- خوابآلودگی یا خستگی
- تیره یا قهوهای شدن ادرار، عرق یا بزاق
- تورم ناگهانی لب، صورت یا زبان، تنگی نفس، خسخس یا کهیر گسترده؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- توهم، بدگمانی شدید، گیجی، افسردگی شدید، افکار آسیب به خود یا دیگران، یا رفتارهای تکانهای جدید؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید و در خطر فوری، با اورژانس تماس بگیرید.
- خواب ناگهانی هنگام صحبت، غذاخوردن یا فعالیت؛ رانندگی و کارهای خطرناک را متوقف کنید و فوراً دربارهٔ ادامهٔ دارو با پزشک تماس بگیرید.
- غش، درد قفسهٔ سینه، تپش قلب شدید یا ضربان نامنظم؛ فوراً به مراقبت پزشکی مراجعه کنید.
- اسهال آبکی، شدید یا مداوم، بهویژه همراه کاهش وزن، تشنگی، ضعف یا درد شکم؛ مایعات بنوشید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
- تب بالا همراه سفتی شدید عضلات، حرکات شدید، گیجی یا تغییر هوشیاری، بهخصوص پس از کاهش یا قطع دارو؛ با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با مهارکنندههای غیرانتخابی مونوآمیناکسیداز ممنوع است و دربارهٔ فاصلهٔ قطع آنها باید تصمیم پزشکی گرفته شود. داروهای ضدفشارخون میتوانند افت فشار و غش را بیشتر کنند؛ برخی ضدافسردگیها، بهویژه داروهای سهحلقهای، و برخی داروهای ضدروانپریشی یا ضدتهوع مانند متوکلوپرامید نیز ممکن است فشارخون، حرکات ناخواسته یا اثر لوودوپا را تغییر دهند. مکملهای آهن و مولتیویتامینهای آهندار جذب دارو را کم میکنند و باید زمان مصرفشان با داروساز هماهنگ شود؛ همراهی با وارفارین ممکن است به پایش آزمایش انعقاد نیاز داشته باشد. الکل و داروهای خوابآور میتوانند خوابآلودگی، گیجی و افت فشار را بدتر کنند و غذاهای بسیار پُروتئین ممکن است جذب لوودوپا را کاهش دهند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ ایمنی این ترکیب در بارداری وجود ندارد و در مطالعات حیوانی برای برخی اجزا آسیبهای رشدی دیده شده است؛ اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، ادامه یا تغییر درمان را با پزشک هماهنگ کنید و دارو را خودسرانه قطع نکنید. لوودوپا در شیر انسان شناسایی شده و ممکن است تولید شیر را کم کند؛ دربارهٔ شیردهی، وضعیت نوزاد و نیاز درمانی مادر باید تصمیم فردی پزشک گرفته شود.
نگهداری
دارو را در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید. آن را دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا و سلامت بسته را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 100 mg / 25 mg / 200 mg |
| قرص | 50 mg / 12.5 mg / 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم این دارو را جایگزین قرصهای جداگانهٔ لوودوپا، کاربیدوپا و انتاکاپون کنم؟
۰۲چرا ادرارم با این دارو قهوهای یا قرمزتیره شده است؟
۰۳آیا میتوانم قرص را همراه غذا یا غذای پروتئینی بخورم؟
۰۴اگر بعد از مصرف خوابم برد یا حرکات اضافی پیدا کردم چه کنم؟
۰۵اگر یک نوبت را فراموش کردم یا دارویم تمام شد، چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۸ سازنده، در گروه N04BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.