فلوراید
فلوراید ژلی دندانی برای مصرفِ موضعی با غلظتِ بالای یون فلوراید است که برای تقویتِ مینای دندان به کار میرود.
این ژل بیشتر برای پیشگیری از پوسیدگیِ دندان در افرادِ دارایِ خطرِ بالا و بهعنوانِ بخشی از مراقبتهای حرفهایِ دندانپزشکی استفاده میشود.
این ژل فقط برای مصرفِ موضعی روی دندانهاست و نباید بلعیده شود؛ بلعِ مقدارِ زیادِ آن بهویژه در کودکان میتواند خطرناک باشد.
اگر نشانههایی مانندِ تورمِ لب و زبان یا مشکل در تنفس دیده شود، یا مقدارِ زیادی از ژل بهطورِ تصادفی بلعیده شود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ برای هر پرسشی دربارهٔ نحوهٔ مصرف نیز با دندانپزشکِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوراید ترکیبی معدنی است که بهصورتِ ژلِ موضعی با غلظتِ ۱٫۲۳ درصدیِ یون فلوراید در دندانپزشکی به کار میرود و در ردهٔ داروهای موضعیِ دهان و دندان برای تقویتِ مینای دندان جای میگیرد. این ژل معمولاً توسط دندانپزشک روی سطحِ دندانها اعمال میشود، هرچند گاهی برای مصرفِ خانگیِ کوتاهمدت و زیرِ نظرِ دندانپزشک نیز تجویز میشود. مکانیسمِ اثرِ آن این است که یونِ فلوراید در لایهٔ سطحیِ مینای دندان مینشیند و ساختاری مقاومتر در برابرِ اسیدهای ناشی از باکتریهای دهان پدید میآورد و به بازسازیِ نقاطِ اولیهٔ پوسیدگی نیز کمک میکند. هدفِ اصلیِ کاربردِ آن، کاهشِ خطرِ پوسیدگیِ دندان و محافظت از دندانهاست، بهویژه در افرادی که خطرِ پوسیدگیِ بالاتری دارند.
موارد مصرف
- پیشگیری از پوسیدگیِ دندان در افرادِ دارایِ خطرِ بالا
- تقویتِ مینای دندان پس از جرمگیری یا سایرِ اقداماتِ دندانپزشکی
- کاهشِ حساسیتِ دندانی
- مراقبت از دندان در افرادِ دچارِ خشکیِ دهان
- محافظتِ دندانی در بیمارانِ تحتِ پرتودرمانیِ سر و گردن
- مراقبتِ دندانی در بیمارانِ تحتِ درمانِ ارتودنسی
روش مصرف
این ژل فقط برای مصرفِ موضعی و اعمال روی سطحِ دندانهاست، نه برای خوردن یا بلعیدن. دندانپزشک روشِ دقیقِ کاربرد — از جمله استفاده با قالبِ مخصوص (تری) یا برس — و مدتِ ماندنِ ژل روی دندانها را مشخص میکند. معمولاً بلافاصله پس از کاربرد، تا مدتی از خوردن، آشامیدن، شستوشوی دهان و مسواکزدن خودداری میشود تا فلوراید فرصتِ کافی برای نشستن روی مینای دندان پیدا کند؛ دندانپزشک این بازهٔ زمانی را به شما میگوید. برای اثرِ مطلوب، بهتر است این درمان طبقِ برنامه و دفعاتی که دندانپزشک تعیین میکند ادامه یابد و در مصرفِ خانگی، دقیقاً به همان روش و مقدارِ توصیهشده بسنده شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از پوسیدگی دندان در افراد دارای خطر بالا
پس از خارجکردن تری، ژل اضافی تف شود؛ تا حداقل ۳۰ دقیقه از خوردن، نوشیدن و شستوشوی دهان خودداری شود. ژل نباید بلعیده شود.
تقویت مینای دندان پس از جرمگیری یا سایر اقدامات دندانپزشکی
بهعلت اسیدیبودن فرآورده، وجود ترمیمهای سرامیکی، پرسلنی، کامپوزیتی یا گلاسآینومری باید پیش از کاربرد بررسی شود.
کاهش حساسیت دندانی
حساسیت مداوم، خودبهخودی یا همراه با درد شبانه ممکن است ناشی از پوسیدگی، ترک یا درگیری پالپ باشد و نیازمند بررسی دندانپزشکی است.
مراقبت از دندان در افراد دچار خشکی دهان
این ژل اسیدی و غلیظ برای مصرف خانگی روزانه یا بلع مناسب نیست؛ برنامهٔ فلوراید خانگی باید با فرآورده و روش مناسب و طبق دستور دندانپزشک انجام شود.
محافظت از دندان در بیماران تحت پرتودرمانی سر و گردن
این ژل اسیدی نباید خودسرانه برای مصرف روزانه در تری جایگزین برنامهٔ فلوراید بیمار شود؛ نوع فرآورده باید با توجه به ترمیمهای سرامیکی، پرسلنی و کامپوزیتی انتخاب شود.
مراقبت از دندان در بیماران تحت درمان ارتودنسی
مسواکزدن منظم با خمیردندان فلورایددار و پاکسازی اطراف براکتها ادامه یابد؛ سازگاری ژل اسیدی با نوع براکت و ترمیمها باید بررسی شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به فلوراید یا سایرِ اجزای این ژل
- هر گونه زخم، التهاب یا جراحتِ باز در دهان
- سنِ کودک و تواناییِ او در جلوگیری از بلعیدنِ ژل، در صورتِ مصرفِ خانگی
- مصرفِ همزمانِ سایرِ محصولاتِ حاویِ فلوراید مانندِ خمیردندان یا دهانشویهٔ پرفلوراید و مکملهای فلوراید
- بیماریِ کلیوی
- بارداری یا شیردهی
عوارض احتمالی
- طعمِ نامطبوع یا حسِ غیرعادی در دهان بلافاصله پس از کاربرد
- تحریکِ خفیفِ لثه یا بافتِ نرمِ دهان
- حالتِ تهوعِ خفیف در صورتِ بلعِ مقدارِ کمی از ژل
- افزایشِ موقتِ حساسیتِ دندان بلافاصله پس از کاربرد
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانندِ تورمِ لب و زبان، کهیر یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید
- بلعِ تصادفیِ مقدارِ زیادی از ژل همراه با تهوع، استفراغ یا دردِ شکم — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- زخم یا سوزشِ شدید و پایدار در دهان پس از کاربرد — موضوع را به دندانپزشک اطلاع دهید
- لکههای سفید یا قهوهایِ روی دندانِ کودکان در پیِ مصرفِ مکرر و بیشازحد — با دندانپزشک مشورت کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که فلوراید در کاربردِ موضعیِ صحیح جذبِ سیستمیکِ بسیار کمی دارد، تداخلِ دارویی جدی برایش شناخته نشده است. نکتهٔ مهمتر، پرهیز از دریافتِ همزمان و بیشازحدِ فلوراید از چند منبع در یک بازهٔ کوتاه است؛ برای مثال استفادهٔ زیاد از خمیردندان یا دهانشویهٔ پرفلوراید، مکملهای فلوراید یا آبِ آشامیدنیِ غنیشده در کنارِ این ژل، که در کودکانِ در حالِ رشد میتواند به فلوروزیسِ دندانی (Fluorosis) — یعنی لکهدار شدنِ مینای دندان — منجر شود. محصولاتِ حاویِ کلسیم یا سایرِ یونهای فلزی نیز در صورتِ کاربردِ همزمانِ موضعی ممکن است جذبِ فلوراید را کاهش دهند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ مرتبط با دهان و دندان که استفاده میکنید را به دندانپزشک یا داروسازتان بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
کاربردِ موضعیِ فلوراید در مطبِ دندانپزشکی یا بهصورتِ کوتاهمدت و طبقِ تجویز، در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود، زیرا در صورتِ رعایتِ صحیحِ روشِ مصرف — یعنی بلعیدهنشدنِ ژل — جذبِ سیستمیکِ آن بسیار اندک است. با این حال بهتر است هر خانمِ باردار یا شیرده پیش از این درمان، بارداری یا شیردهیِ خود را به دندانپزشک اطلاع دهد تا روش و زمانبندیِ مناسب با نظرِ او تنظیم شود.
نگهداری
این ژل را در دمای اتاق، دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبتِ زیاد نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهٔ آن دستورِ دیگری قید شده باشد. آن را همیشه دور از دسترس و دیدِ کودکان نگه دارید، زیرا بلعِ مقدارِ زیادِ این ژل برای کودکان خطرناک است. پیش از هر بار استفاده، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و ژلِ منقضیشده یا تغییررنگداده را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| ژل | 1.23 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کاربردِ ژلِ فلوراید دردناک است؟
۰۲پس از کاربردِ ژلِ فلوراید چه مدت نباید غذا خورد؟
۰۳اگر کودکم مقداری از ژلِ فلوراید را قورت بدهد چه باید کرد؟
۰۴آیا مصرفِ ژلِ فلوراید باعثِ لکهدار شدنِ دندان میشود؟
۰۵آیا این ژل برای همهٔ سنین مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A01AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.