فروس گلایسین سولفات
فروس گلایسین سولفات نوعی مکملِ آهنِ خوراکی از دستهٔ ترکیباتِ آهنِ دوظرفیتی است که برایِ جبرانِ کمبودِ آهنِ بدن ساخته شده است.
بیشتر برایِ درمان و پیشگیری از کمخونیِ ناشیِ از کمبودِ آهن، بهویژه در بارداری، خونریزیهایِ مزمن و رژیمِ غذاییِ ناکافی از آهن، بهکار میرود.
این دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، چون مصرفِ تصادفیِ چند کپسول توسطِ کودکان میتواند بسیار خطرناک باشد؛ مصرف را فقط طبقِ نظرِ پزشک ادامه دهید.
اگر دردِ شدیدِ شکم، استفراغِ مکرر، نشانههایِ حساسیتِ شدید یا بیماریِ زمینهایِ مرتبط با تجمعِ آهن در بدن دارید، پیش از مصرف یا در حینِ آن حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فروس گلایسین سولفات نوعی مکملِ خوراکیِ آهن از گروهِ داروهایِ خون و خونسازی است. در نامِ این دارو، «فروس» بهمعنایِ آهنِ دوظرفیتی و «گلایسین» نامِ یک اسیدآمینه است که آهن به آن متصل شده تا جذب و تحملِ گوارشیِ آن بهتر شود. این دارو بهشکلِ کپسولِ رهاشِ رودّهای (دئودنال) عرضه میشود؛ یعنی محتوایِ آن بهجایِ معده، در ابتدایِ رودهٔ باریک آزاد میشود تا تحریکِ معده کمتر شود. آهن جزءِ اصلیِ ساختِ هموگلوبین است، پروتئینی در گویچههایِ قرمزِ خون که وظیفهٔ رساندنِ اکسیژن به بافتهایِ بدن را دارد و کمبودِ آن باعثِ کمخونیِ فقرِ آهن میشود. این دارو با تأمینِ آهنِ موردنیاز، به بازسازیِ ذخایرِ بدن و اصلاحِ این نوع کمخونی کمک میکند.
موارد مصرف
- درمانِ کمخونیِ فقرِ آهن
- پیشگیری و درمانِ کمبودِ آهن در دورانِ بارداری
- جبرانِ کمبودِ آهنِ ناشی از خونریزیهایِ مزمن، مانندِ خونریزیِ قاعدگیِ شدید یا خونریزیهایِ گوارشی
- کمبودِ آهنِ ناشی از دریافتِ ناکافیِ آهن از رژیمِ غذایی
- کمبودِ آهن پس از جراحیهایِ گوارشی یا در شرایطِ کاهشِ جذبِ آهن
- کمکِ درمانی در نوجوانان و بزرگسالانِ دارایِ کمبودِ آهنِ تأییدشده که قادر به بلعیدنِ کپسول هستند
روش مصرف
این کپسولها باید بهطورِ کامل و بدونِ جویدن یا بازکردن بلعیده شوند، چون فناوریِ رهاشِ رودّهایِ آنها به همین شکل عمل میکند. برایِ جذبِ بهتر، معمولاً مصرف با معدهٔ خالی و همراه با یک لیوان آب توصیه میشود؛ اما اگر باعثِ ناراحتیِ معده شد، پزشک یا داروساز ممکن است مصرفِ همراه با کمی غذا را پیشنهاد دهد. بهتر است بینِ مصرفِ این دارو و نوشیدنیهایی مانندِ چای، قهوه یا لبنیات فاصلهٔ زمانیِ مناسب رعایت شود، چون اینها میتوانند جذبِ آهن را کم کنند. برایِ بازسازیِ کاملِ ذخایرِ آهنِ بدن معمولاً ادامهدادنِ مصرف برایِ چند ماه لازم است؛ حتی اگر احساسِ بهبود کردید، مصرف را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید. مقدارِ دقیق و مدتِ درمان را فقط پزشک یا داروسازِ شما بر اساسِ شرایطِ فردیتان تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کمخونی فقر آهن
کپسول را کامل و ترجیحاً ناشتا با آب کافی مصرف کنید؛ درمان معمولاً ۱۰ تا ۲۰ هفته یا بیشتر، تا اصلاح هموگلوبین و تکمیل ذخایر آهن ادامه مییابد.
پیشگیری و درمان کمبود آهن در دوران بارداری
مدت پیشگیری بر اساس برنامه مراقبت بارداری و آزمایشها تعیین میشود؛ در درمان، مصرف تا اصلاح هموگلوبین و تکمیل ذخایر آهن ادامه مییابد. با لبنیات، چای و قهوه همزمان مصرف نشود.
کمبود آهن ناشی از خونریزی مزمن، مانند خونریزی شدید قاعدگی یا گوارشی
علت و منبع خونریزی باید همزمان بررسی و درمان شود؛ سیاهشدن مدفوع ممکن است از آهن باشد، اما مدفوع قیری یا خونریزی آشکار نیازمند ارزیابی فوری است.
کمبود آهن ناشی از دریافت ناکافی آهن از رژیم غذایی
اصلاح رژیم غذایی همزمان انجام شود؛ مصرف ترجیحاً ناشتا یا با فاصله از غذا باشد و درمان تا اصلاح آزمایشها و پرشدن ذخایر آهن ادامه یابد.
کمبود آهن پس از جراحیهای گوارشی یا در شرایط کاهش جذب آهن
پاسخ درمانی باید با هموگلوبین و فریتین پایش شود؛ در صورت جذب ناکافی یا بیاثر بودن درمان خوراکی، ممکن است آهن وریدی لازم شود.
کمبود آهن تأییدشده در نوجوانان و بزرگسالانِ قادر به بلع کپسول
کپسول را نجوید و با آب کافی ببلعید؛ طول درمان بر اساس هموگلوبین و فریتین تعیین میشود و معمولاً پس از بهبود هموگلوبین برای تکمیل ذخایر ادامه مییابد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حساسیت به آهن یا هریک از اجزایِ این دارو دارید، پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- اگر بیماریهایی مانندِ هموکروماتوز، تالاسمی، کمخونیِ همولیتیک یا هر شرایطِ دیگرِ مرتبط با تجمعِ آهن در بدن دارید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید، چون در این موارد آهنِ اضافی ممکن است مناسب نباشد.
- اگر بیماریِ گوارشیِ فعالی مانندِ زخمِ معده، کولیتِ اولسراتیو یا تنگیِ روده دارید، به پزشک اطلاع دهید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و ویتامینهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروسازتان نشان دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- این کپسول برایِ بلعیدنِ کامل ساخته شده و برایِ کودکانی که هنوز قادر به بلعیدنِ کاملِ کپسول نیستند مناسب نیست؛ برایِ آنها معمولاً پزشک شکلِ دیگری از آهن تجویز میکند.
عوارض احتمالی
- یبوست
- تهوع یا ناراحتیِ خفیفِ معده
- تیره یا سیاهشدنِ مدفوع (معمولاً بیخطر و ناشی از دفعِ بخشی از آهنِ مصرفی از رودّه است)
- سوزشِ سردل یا نفخ
- طعمِ فلزی در دهان
- اسهال یا تغییرِ الگویِ عادتِ رودّه
- نشانههایِ حساسیتِ شدید مانندِ کهیر، تورمِ صورت یا لبها، یا مشکل در تنفس — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ شدید و ناگهانیِ شکم همراه با استفراغِ مکرر، بهویژه در کودکانی که ممکن است بهاشتباه چند کپسول خورده باشند — فوراً به اورژانس مراجعه کنید، چون این حالت میتواند نشانهٔ مسمومیت با آهن باشد.
- استفراغِ خونی یا مدفوعِ قیرگون و بسیار بدبو همراه با ضعف یا سرگیجهٔ شدید — در این حالت بهسرعت به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ مداوم و شدیدِ معده که با ادامهٔ مصرف بهبود نمییابد — این موضوع را هرچه زودتر با پزشکتان در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فروس گلایسین سولفات میتواند جذبِ برخی داروها را کم کند؛ از جمله آنتیبیوتیکهایی مانندِ تتراسایکلینها و فلوروکینولونها (مانندِ سیپروفلوکساسین)، لووتیروکسین (داروی تیروئید)، بیسفسفوناتها (داروهایِ پوکیِ استخوان) و برخی داروهایِ پارکینسون. در مقابل، آنتیاسیدها، مکملهایِ کلسیم و داروهایِ کاهندهٔ اسیدِ معده نیز میتوانند جذبِ خودِ آهن را کم کنند؛ به همین دلیل معمولاً باید فاصلهٔ زمانیِ کافی بینِ مصرفِ آنها رعایت شود. نوشیدنیهایی مانندِ چای و قهوه و نیز لبنیات هم جذبِ آهن را کاهش میدهند، درحالیکه ویتامینِ ث میتواند جذبِ آن را بهتر کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را همیشه به پزشک و داروساز بگویید تا زمانبندیِ مصرف بهدرستی تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در دورانِ بارداری نیازِ بدن به آهن افزایش مییابد و پزشکان اغلب مصرفِ مکملهایِ آهن، از جمله همین دارو، را برایِ پیشگیری یا درمانِ کمبودِ آهن تجویز میکنند؛ نوعِ مکمل و زمانِ شروعِ آن را پزشک بر اساسِ آزمایشهایِ خونِ شما تعیین میکند. در دورانِ شیردهی نیز مکملهایِ آهن معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشوند. با اینحال، در هر دو دوران، شروع یا ادامهٔ مصرف را فقط با نظرِ پزشکِ خود انجام دهید.
نگهداری
این دارو را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمایِ زیاد نگه دارید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستورِ دیگری نوشته شده باشد. کپسولها را همیشه در ظرفِ دربسته و دور از دیدِ کودکان نگه دارید، چون مصرفِ تصادفیِ چند کپسول توسطِ کودکان میتواند بسیار خطرناک باشد. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروهایِ تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بیندازید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 567.66 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از مصرفِ این دارو رنگِ مدفوعم تیره یا سیاه شده است؟
۰۲آیا باید این کپسول را با معدهٔ خالی مصرف کنم؟
۰۳چرا نباید این کپسول را باز کنم یا بجوم؟
۰۴آیا مصرفِ همزمانِ چای یا قهوه با این دارو مشکلی ایجاد میکند؟
۰۵کمبودِ آهنِ من چهمدت طول میکشد تا با این دارو برطرف شود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه B03AA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.