امیسیزوماب
امیسیزوماب یک داروی زیستی ضدخونریزی و پادتن مهندسیشدهٔ دوجایگاهی است که بخشی از کار فاکتور هشت را تقلید میکند. این دارو برای پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی نوع آ به کار میرود.
بیشتر برای پیشگیری از خونریزی در هموفیلی نوع آ، با یا بدون مهارکنندهٔ فاکتور هشت، استفاده میشود؛ در نوع متوسط نیز وقتی الگوی خونریزی شدید باشد ممکن است تجویز شود. برای بندآوردن فوری خونریزی فعال طراحی نشده است.
همراهی آن با کنسانترهٔ فعالشدهٔ کمپلکس پروترومبین، از داروهای دورزنندهٔ خونریزی، میتواند خطر لخته و آسیب رگهای کوچک را بالا ببرد. برای خونریزی ناگهانی، هیچ فرآوردهٔ انعقادی دیگری را خودسرانه اضافه نکنید.
پیش از درمان، فهرست همهٔ فرآوردههای انعقادی، داروها و مکملها، سابقهٔ لخته یا بیماری کلیه، و وضعیت بارداری یا شیردهی را مطرح کنید. خونریزی بیشتر از انتظار، درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، تورم یکطرفهٔ پا، کاهش ادرار یا علائم حساسیت شدید نیازمند اقدام فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
امیسیزوماب، با نام تجاری هملیبرا، یک پادتن مهندسیشدهٔ دوجایگاهی از گروه داروهای ضدخونریزی است. این دارو به شکل محلول تزریقی زیرپوستی با غلظتهای ۳۰ و ۱۵۰ میلیگرم در هر میلیلیتر عرضه میشود. با نزدیککردن دو عامل انعقادی، بخشی از نقش فاکتور هشت فعال را تقلید میکند و به تشکیل لخته کمک میکند؛ به همین دلیل در بسیاری از بیماران دارای مهارکنندهٔ فاکتور هشت نیز اثر دارد. اثر اصلی آن پیشگیری منظم و طولانیمدت است و جای درمان اختصاصی خونریزی فعال را نمیگیرد.
موارد مصرف
- پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی نوع آ همراه با مهارکنندهٔ فاکتور هشت
- پیشگیری از خونریزی در هموفیلی نوع آ شدید، بدون مهارکنندهٔ فاکتور هشت
- پیشگیری در هموفیلی نوع آ متوسط، در صورت وجود الگوی خونریزی شدید و نیاز به درمان پیشگیرانه
روش مصرف
امیسیزوماب فقط زیر پوست تزریق میشود؛ محلهای معمول شکم، ران یا بخش بیرونی بازو هستند و تزریق داخل رگ یا داخل عضله نباید انجام شود. تزریق در خانه فقط پس از آموزش و تأیید تیم درمان انجام شود؛ مقدار و فاصلهٔ نوبتها بر اساس وزن و برنامهٔ پزشک تعیین میشود و ممکن است هفتگی یا با فاصلهٔ بیشتر باشد. دارو را منظم و در زمانهای تعیینشده استفاده کنید و ویال را با داروی دیگری مخلوط نکنید. اگر یک نوبت فراموش شد، آن را طبق بروشور فرآورده هرچه زودتر انجام دهید و سپس برنامهٔ معمول را ادامه دهید؛ دو نوبت را در یک روز انجام ندهید. برای خونریزی ناگهانی، امیسیزوماب جای فرآوردهٔ نجاتبخش را نمیگیرد و فاکتور یا داروی دورزننده را بدون هماهنگی مرکز هموفیلی تزریق نکنید. ویال تکدوز است و باقیماندهٔ آن برای نوبت بعد نگهداری نمیشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی نوع آ همراه با مهارکنندهٔ فاکتور هشت
برای پیشگیری منظم و طولانیمدت است، نه درمان فوری خونریزی. داروهای دورزنندهٔ پیشگیرانه باید روز پیش از شروع قطع شوند؛ مصرف کنسانترهٔ کمپلکس پروترومبین فعال همراه با امیسیزوماب خطر لختهشدن و آسیب رگهای کوچک را افزایش میدهد. اطلاعات رسمی دارو
پیشگیری از خونریزی در هموفیلی نوع آ شدید، بدون مهارکنندهٔ فاکتور هشت
درمان پیشگیرانه و طولانیمدت است و برای کنترل فوری خونریزی بهکار نمیرود. در صورت بروز خونریزی، درمان عامل انعقادی باید طبق برنامهٔ مرکز درمان هموفیلی انجام شود. اطلاعات رسمی دارو
پیشگیری از خونریزی در هموفیلی نوع آ متوسط، بدون مهارکنندهٔ فاکتور هشت، همراه با الگوی خونریزی شدید
پیشگیری در این گروه بر اساس شدت و الگوی خونریزی تعیین میشود و درمان معمولاً طولانیمدت است. اطلاعات رسمی دارو
پیش از مصرف بدانید
- اگر به امیسیزوماب یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- اگر سابقهٔ لخته، بیماری کلیه، کاهش پلاکت یا بیماری مهم دیگری دارید، آن را با متخصص خون در میان بگذارید.
- نام همهٔ فرآوردههای انعقادی، از جمله فاکتور هشت، فاکتور هفت فعال و داروهای دورزننده، و نیز داروهای رقیقکنندهٔ خون، ضدپلاکت، مسکنهای ضدالتهابی و مکملها را اعلام کنید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع و در طول درمان اطلاع دهید.
- پیش از هر آزمایش انعقادی، جراحی، کار دندانپزشکی یا مراجعهٔ اورژانسی بگویید که امیسیزوماب دریافت میکنید؛ برخی آزمایشها ممکن است نتیجهٔ گمراهکننده بدهند.
- تزریق در خانه فقط پس از آموزش صحیح انجام شود؛ برای کودکان یا افرادی که توانایی خودتزریقی ندارند، تزریق باید توسط مراقب یا فرد درمانی آموزشدیده انجام شود.
عوارض احتمالی
- قرمزی، درد، گرمی، خارش، کبودی یا تورم در محل تزریق
- سردرد
- درد مفصل
- اسهال
- تب
- راش یا کهیر
- نشانههای لخته مانند درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، سرفهٔ خونی، تورم و درد یک پا، ضعف ناگهانی، اختلال گفتار یا دید، یا سردرد شدید و غیرمعمول؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای آسیب رگهای کوچک و کلیه، بهویژه پس از مصرف داروی دورزننده، مانند کاهش واضح ادرار، ورم، ضعف یا رنگپریدگی شدید، زردی، ادرار تیره، کبودی یا لکههای پوستی غیرعادی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید و نام داروهای مصرفشده را بگویید.
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر گسترده، ورم صورت یا زبان، گرفتگی گلو، دشواری تنفس، سرگیجه یا غش؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد، قرمزی یا تورم شدید و رو به گسترش در مسیر رگ، یا تغییر رنگ و سیاهشدن پوست؛ فوراً برای ارزیابی لخته یا آسیب پوستی مراجعه کنید.
- افزایش غیرمنتظرهٔ خونریزیهای خودبهخودی، مفصلی یا خونریزیهای بین نوبتها؛ سریعاً با مرکز درمانی هموفیلی تماس بگیرید و مقدار دارو را خودسرانه تغییر ندهید. خونریزی شدید یا بندنیامدنی نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل امیسیزوماب با کنسانترهٔ فعالشدهٔ کمپلکس پروترومبین، از داروهای دورزنندهٔ فاکتور هشت، است؛ مصرف همزمان میتواند خطر تشکیل لخته و آسیب رگهای کوچک، کاهش پلاکت و آسیب کلیه را افزایش دهد، بهویژه اگر چند نوبت پشت سر هم لازم شود. بهدلیل ماندگاری طولانی امیسیزوماب، این خطر ممکن است ماهها پس از آخرین تزریق هم مطرح باشد. فاکتور هشت، فاکتور هفت فعال، ترانکسامیک اسید و سایر داروهای کنترل خونریزی را فقط طبق برنامهٔ متخصص هموفیلی به کار ببرید. داروهای رقیقکنندهٔ خون، ضدپلاکتها و مسکنهای ضدالتهابی میتوانند خطر خونریزی را بیشتر کنند. تداخل مستقیم شناختهشدهای با غذا یا الکل وجود ندارد؛ بااینحال الکل میتواند احتمال آسیب و خونریزی را بالا ببرد. این دارو برخی آزمایشهای انعقادی را کاذب میکند، پس پیش از نمونهگیری یا اقدام درمانی نام آن را اعلام کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ مصرف امیسیزوماب در بارداری وجود ندارد و اثر آن بر جنین مشخص نیست. در بارداری، بهدلیل افزایش طبیعی خطر لخته، تصمیم به شروع یا ادامهٔ درمان باید با متخصص خون و متخصص زنان بر پایهٔ سود و خطر فردی گرفته شود؛ در صورت بارداری ناخواسته دارو را خودسرانه قطع نکنید. معلوم نیست دارو وارد شیر مادر میشود یا بر تولید شیر اثر میگذارد، بنابراین در شیردهی نیز تصمیمگیری دربارهٔ ادامهٔ درمان یا شیردهی نیازمند نظر پزشک است.
نگهداری
ویالها را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبه و دور از نور نگه دارید؛ منجمد نکنید و تکان شدید ندهید. اگر فرآورده از یخچال خارج شد، طبق بروشور همان فرآورده معمولاً حداکثر تا ۷ روز در دمای کمتر از ۳۰ درجه قابل نگهداری است. ویال بازشده یا محلول کشیدهشده را برای مصرف بعدی نگه ندارید، تاریخ انقضا را بررسی کنید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 150 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا امیسیزوماب همان فاکتور هشت است؟
۰۲آیا امیسیزوماب خونریزی فعلی را فوراً بند میآورد؟
۰۳چرا باید مصرف امیسیزوماب را به آزمایشگاه و اورژانس بگویم؟
۰۴آیا میتوانم همراه آن فاکتور هشت یا داروی دورزننده بگیرم؟
۰۵اگر تزریق امیسیزوماب را فراموش کردم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه B02BX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.