بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ادراری‑تناسلی و هورمون جنسی

سیپروترون استات

Cyproterone Acetate
رده ATC G03HA01شکل قرصدوز 50 mg، 100 mgبرند در ایران ۱۰
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سیپروترون استات دارویی ضدآندروژن (Antiandrogen) است که اثر هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) را در بدن کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

از آن عمدتاً در درمان تسکینی سرطان پیشرفته پروستات، کنترل رفتار جنسی شدید در مردان، و برخی حالت‌های شدید پرمویی یا آکنه هورمونی در زنان استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مصرف طولانی‌مدت و با دوزهای بالا با افزایش اندک خطر یک توده خوش‌خیم مغزی (منینژیوم) و نیز آسیب کبدی همراه بوده است؛ به همین دلیل این دارو نیازمند پیگیری منظم پزشکی است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورت بروز سردرد شدید و مداوم، تاری دید، زردی پوست یا چشم، یا هر علامت غیرمعمول دیگر، حتماً و بدون تأخیر با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cyproterone
۰۲

معرفی دارو

سیپروترون استات هورمونی مصنوعی و استروئیدی از دسته ضدآندروژن‌هاست که در رده داروهای مؤثر بر دستگاه ادراری-تناسلی و هورمون‌های جنسی قرار می‌گیرد. این دارو با اشغال گیرنده آندروژن در سلول‌ها، از اثرگذاری تستوسترون و دیگر هورمون‌های مردانه جلوگیری می‌کند و همزمان با اثر بر مرکز کنترل هورمونی مغز، تولید طبیعی این هورمون‌ها را نیز کاهش می‌دهد. به همین دلیل، در شرایطی که کاستن فعالیت هورمون‌های مردانه هدف درمانی است -از سرطان پروستات گرفته تا برخی اختلالات پوستی و غددی وابسته به آندروژن- کاربرد دارد. این دارو اثری قدرتمند و هورمونی دارد و فقط با تجویز و زیر نظر مستقیم پزشک متخصص مصرف می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان تسکینی و کنترل‌کننده سرطان پیشرفته پروستات در مردان
  • کاهش میل و رفتار جنسی شدید و غیرقابل‌کنترل در مردان، طبق تشخیص متخصص
  • درمان پرمویی شدید (هیرسوتیسم) در زنان که به روش‌های دیگر پاسخ نداده است
  • درمان آکنه شدید و ریزش موی الگوی مردانه در زنان، معمولاً همراه با یک هورمون زنانه
  • کنترل بلوغ زودرس در کودکان، زیر نظر فوق‌تخصص غدد اطفال
  • کاهش گرگرفتگی ناشی از برخی درمان‌های هورمونی در مردان مبتلا به سرطان پروستات
۰۴

روش مصرف

این قرص را می‌توان همراه یا بعد از غذا و با کمی آب میل کرد تا احتمال ناراحتی گوارشی کمتر شود، هرچند جزئیات دقیق نحوه مصرف را پزشک یا داروسازتان مشخص می‌کند. بهتر است مصرف روزانه در ساعت مشخصی انجام شود تا سطح دارو در بدن یکنواخت بماند و اثر درمانی حفظ شود. تعداد قرص، دفعات مصرف در روز و طول دوره درمان دقیقاً همان چیزی است که پزشک در نسخه تعیین کرده و نباید بدون هماهنگی با او تغییر کند. به‌ویژه در درمان‌های طولانی‌مدت -مانند کنترل سرطان پروستات یا بلوغ زودرس- مصرف را ناگهانی قطع نکنید، چون ممکن است روند درمان را مختل کند؛ اگر قصد قطع دارو را دارید یا نوبتی را فراموش کرده‌اید، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سرطان پیشرفتهٔ پروستات در مردان

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت، در مجموع ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم در روز، خوراکی.

بعد از غذا مصرف شود؛ درمان معمولاً پیوسته است و پس از بهبود نباید بدون نظر پزشک قطع یا کم شود.

کاهش میل و رفتار جنسی شدید و غیرقابل‌کنترل در مردان

بزرگسالانشروع معمول با ۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ در صورت نیاز ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت و در کوتاه‌مدت تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت؛ پس از کنترل، کمترین دوز مؤثر، اغلب ۵۰ میلی‌گرم در روز.

بعد از غذا؛ مدت درمان فردی است و کاهش دوز یا قطع باید تدریجی انجام شود.

پرمویی شدید در زنان

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم هر ۲۴ ساعت در روزهای ۱ تا ۱۰ چرخهٔ قاعدگی، همراه با قرص خوراکی ترکیبی حاوی استروژن و پروژستین در روزهای ۱ تا ۲۱؛ پس از بهبود، ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم هر ۲۴ ساعت در همان ۱۰ روز.

فقط در موارد شدید یا مقاوم به درمان‌های کم‌دوز و دیگر روش‌ها؛ پیش از شروع باید بارداری رد شود و در بارداری یا شیردهی مصرف نشود.

آکنهٔ شدید و ریزش موی الگوی مردانه در زنان

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم هر ۲۴ ساعت در روزهای ۱ تا ۱۰ چرخهٔ قاعدگی، همراه با قرص خوراکی ترکیبی حاوی استروژن و پروژستین در روزهای ۱ تا ۲۱؛ پس از بهبود، ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم هر ۲۴ ساعت در همان ۱۰ روز.

فقط پس از پاسخ‌ندادن درمان‌های کم‌دوز یا دیگر درمان‌ها؛ پیش از شروع باید بارداری رد شود و مصرف طولانی‌مدت با دوز بالا باید محدود شود.

کاهش گرگرفتگی ناشی از درمان‌های هورمونی در مردان مبتلا به سرطان پروستات

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، معمولاً به مدت ۴ هفته؛ در صورت پاسخ ناکافی، افزایش تدریجی تا ۱۵۰ میلی‌گرم در روز و در موارد لازم حداکثر ۳۰۰ میلی‌گرم در روز.

بعد از غذا مصرف شود؛ پس از کنترل علائم، کمترین دوز مؤثر و کوتاه‌ترین مدت درمان انتخاب می‌شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق هر کاربرد باید بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد توسط پزشک تعیین شود. در بیماری کبدی یا وجود و سابقهٔ مننژیوم مصرف ممنوع است؛ عملکرد کبد، به‌ویژه در درمان طولانی، باید پایش شود. در نارسایی کلیه دادهٔ کافی برای تعدیل دوز وجود ندارد و در سالمندان معمولاً تعدیل روتین لازم نیست، اما پایش بالینی ضروری است. حداکثر معمول دوز خوراکی بزرگسالان ۳۰۰ میلی‌گرم در روز است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه بیماری کبدی، فعلی یا در گذشته (ازجمله زردی یا هپاتیت)
  • سابقه تومور مغزی یا منینژیوم
  • بیماری‌های انعقادی یا سابقه لخته خون در رگ‌ها (ترومبوز)
  • دیابت یا افسردگی شدید
  • بارداری، احتمال بارداری، یا شیردهی
  • هر داروی دیگری که مصرف می‌کنید، شامل داروهای بدون نسخه، گیاهی و مکمل‌ها
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • کاهش میل جنسی و اختلال در نعوظ در مردان (اثر مورد انتظار دارو)
  • بزرگ‌شدن یا حساسیت بافت پستان در مردان (ژنیکوماستی)
  • خستگی و بی‌حالی
  • تغییر وزن (افزایش یا کاهش)
  • بی‌نظمی قاعدگی در زنان
  • خشکی پوست یا کاهش رشد مو
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، یا خستگی شدید و غیرعادی: می‌تواند نشانه آسیب کبدی باشد؛ در این صورت به پزشک مراجعه کنید.
  • سردرد شدید و مداوم یا تغییر ناگهانی بینایی: به‌ندرت می‌تواند با یک توده خوش‌خیم مغزی (منینژیوم) مرتبط باشد؛ به پزشک مراجعه کنید.
  • بروز تشنج: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم، دردناکی یا قرمزی ناگهانی یک پا، یا تنگی نفس ناگهانی: می‌تواند نشانه لخته خون باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • افسردگی شدید، ناامیدی عمیق یا افکار آسیب به خود: در اسرع وقت با پزشک در میان بگذارید؛ در شرایط حاد، با اورژانس تماس بگیرید.
  • تورم ناگهانی صورت، لب یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس: نشانه واکنش آلرژیک شدید است؛ با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سیپروترون استات در کبد متابولیزه می‌شود؛ به همین دلیل مصرف همزمان آن با داروهای دیگری که از همان مسیر کبدی عبور می‌کنند، ممکن است غلظت خونی هر دو دارو را تغییر دهد. یک نمونه شناخته‌شده، افزایش غلظت خونی سیکلوسپورین (از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی) در مصرف همزمان است که می‌تواند خطر عوارض آن را بیشتر کند. مصرف همزمان با سایر داروهای دارای اثر کبدی نیز بار سمی کبد را افزایش می‌دهد. در افراد دیابتی، این دارو ممکن است تحمل گلوکز و نیاز به داروهای دیابت را تغییر دهد. مصرف الکل در طول درمان، به‌دلیل فشار اضافه بر کبد، توصیه نمی‌شود. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان -شامل داروهای گیاهی و بدون‌نسخه- را حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرف سیپروترون استات در دوران بارداری ممنوع است، زیرا این دارو می‌تواند بر رشد جنسی جنین -به‌ویژه اگر پسر باشد- اثر بگذارد. اگر در دوران درمان باردار شدید یا احتمال بارداری می‌دهید، بی‌درنگ به پزشک اطلاع دهید. این دارو همچنین در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است وارد شیر مادر شود؛ در این باره حتماً با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید و همیشه آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و از مصرف داروی تاریخ‌گذشته یا آسیب‌دیده خودداری کنید. برای دفع صحیح داروهای اضافی یا مصرف‌نشده، از داروخانه راهنمایی بگیرید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص50 mg
قرص100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۰ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آندروکور® 50م گ قرص ANDROCUR® 50MG TAB
Bayer AG(ex Bayer Pharma AG)
قرص
سیپروترون استات CYPROTERONE ACETATE
56 TABLET in 2 BLISTER PACK in 1 BOX · 84 TABLET in 7 BLISTER PACK in 1 BOX
Haupt Pharma
قرص
سیپروترون استات-هاپت فارما 100م گ قرص CYPROTERONE ACETATE (HAUPT PHARMA) 100MG TAB
10 Amb a 1 units in 1 AMPULE
Stragen Pharma
قرص
سیپروترون استات-هاپت فارما 50م گ قرص CYPROTERONE ACETATE (HAUPT PHARMA)X28 50MG TAB
5 Amb a 1 units in 1 AMPULE
Stragen Pharma
قرص
آندروستین ANDROSTIN
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران هورمون
قرص
سیپروترون استات 50 قرص CYPROTERONE ACETATE 50MG TAB
ایران هورمون
قرص
سیپروترون 50 سها CYPROTERONE-SOHA® 50MG TAB
دارو سازی سها
قرص
سیپروترون استات CYPROTERONE ACETATE
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
قرص
سیپروترون استات 50 میلی گرم CYPROTERONE ACETATE 50MG
داروسازی ابوریحان
قرص
دیازاکساید 100کپسول DIAZOXIDE 100MG CAP
لابراتوارهای رازک
قرص
رازودیازوکساید® 100م گ کپسول RAZODIAZOXIDE® 100MG CAP
لابراتوارهای رازک
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا سیپروترون استات باعث ناباروری دائمی می‌شود؟
در بیشتر موارد، اثر این دارو بر میل جنسی و تولید اسپرم پس از قطع مصرف و طی چند هفته تا چند ماه به‌تدریج برگشت‌پذیر است. با این حال، سرعت و میزان بازگشت در افراد مختلف متفاوت است. برای ارزیابی دقیق وضعیت خودتان با پزشک معالج مشورت کنید.
۰۲چرا در طول درمان باید آزمایش کبد بدهم؟
سیپروترون استات به‌ندرت می‌تواند به کبد آسیب برساند، به همین دلیل پزشکان معمولاً پیش از شروع و در فواصل منظم درمان، عملکرد کبد را با آزمایش خون بررسی می‌کنند. این پیگیری به شناسایی زودهنگام هرگونه مشکل کمک می‌کند. اگر پزشکتان چنین آزمایشی تجویز کرده، حتماً آن را انجام دهید.
۰۳آیا این دارو خطر تومور مغزی دارد؟
بررسی‌ها نشان داده‌اند مصرف طولانی‌مدت و دوزهای بالای سیپروترون استات با افزایش اندک خطر نوعی توده خوش‌خیم مغزی به نام منینژیوم همراه است. این خطر معمولاً با کاهش دوز یا قطع دارو کاهش می‌یابد. اگر سردرد شدید یا مداوم یا تغییر بینایی دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
۰۴آیا می‌توانم بدون اطلاع پزشک مصرف را قطع کنم؟
بهتر است این کار را نکنید، چون بسته به دلیل مصرف -مانند کنترل سرطان پروستات یا یک بیماری هورمونی- قطع ناگهانی ممکن است روند درمان را مختل کند. هرگونه تغییر در نحوه مصرف یا قطع دارو باید با هماهنگی پزشک معالج انجام شود. اگر عارضه‌ای آزاردهنده دارید، آن را با پزشک درمیان بگذارید تا راه‌حل مناسب را پیشنهاد دهد.
۰۵چرا در زنان همراه با یک هورمون دیگر تجویز می‌شود؟
در درمان حالاتی مانند پرمویی یا آکنه شدید در زنان، سیپروترون استات معمولاً در یک برنامه خاص و همراه با یک هورمون زنانه (استروژن) تجویز می‌شود تا هم اثر ضدآندروژنی کامل شود و هم چرخه قاعدگی حفظ گردد. تعیین دقیق این ترکیب و زمان‌بندی آن فقط برعهده پزشک متخصص است.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۰ برند از ۷ سازنده، در گروه G03HA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.