کلیندامایسین واژینال
کلیندامایسین واژینال آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ لینکوزامیدهاست که بهصورتِ کرمِ واژینال، رشدِ باکتریهای مضر در واژن را متوقف میکند.
این کرم عمدتاً برای درمانِ واژینوزِ باکتریایی (عفونتِ باکتریاییِ شایعِ واژن) در زنانِ بزرگسال تجویز میشود.
این کرم پایهٔ چرب دارد و میتواند کاندوم و دیافراگمِ لاتکسی را ضعیف کند؛ در دورانِ مصرف و چند روز پس از آن باید احتیاط کرد.
اگر علائم پس از پایانِ دورهٔ درمان ادامه یافت، اسهالِ شدید یا خونی رخ داد، یا نشانههای حساسیتِ شدید دیدید، حتماً با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کلیندامایسین واژینال شکلِ موضعیِ آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ لینکوزامیدها (Lincosamide) است که بهصورتِ کرمِ دو درصد برای استفاده در واژن تولید میشود. این دارو با مهارِ ساختِ پروتئین در باکتریهای بیهوازی و برخی باکتریهای دیگر، از رشد و تکثیرِ آنها جلوگیری میکند. کاربردِ اصلیِ آن درمانِ واژینوزِ باکتریایی است؛ عفونتی که در اثرِ بههمخوردنِ تعادلِ طبیعیِ باکتریهای واژن ایجاد میشود. برخلافِ شکلهای خوراکی یا تزریقیِ کلیندامایسین که برای طیفِ گستردهتری از عفونتها به کار میروند، این کرم اختصاصاً برای مصرفِ موضعی در واژن ساخته شده و جذبِ آن به داخلِ بدن بسیار محدود است.
موارد مصرف
- درمانِ واژینوزِ باکتریایی، شایعترین و اصلیترین کاربردِ این دارو در زنانِ بزرگسال
- کاهشِ ترشحِ غیرطبیعی، بویِ نامطبوع و ناراحتیِ ناشی از این عفونت
- کمک به بازگرداندنِ تعادلِ طبیعیِ باکتریاییِ واژن در طولِ دورهٔ درمان
روش مصرف
این کرم معمولاً شبها و پیش از خواب، با استفاده از اپلیکاتورِ همراهِ بسته، در عمقِ واژن قرار داده میشود تا احتمالِ خروجِ آن در طولِ روز کمتر شود. دستها را پیش و پس از استفاده بشویید و از تماسِ کرم با چشم یا دهان خودداری کنید. حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، دورهٔ درمان را طبقِ نظرِ پزشک تا انتها ادامه دهید و آن را قطع نکنید، چون قطعِ زودهنگام میتواند به عودِ عفونت بینجامد. در طولِ درمان و تا چند روز پس از پایانِ آن، از تامپون و دوشِ واژینال خودداری کنید، مگر پزشک دستورِ دیگری داده باشد. تعدادِ شبهای مصرف را فقط پزشک یا داروسازتان بر اساسِ نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
واژینوز باکتریایی
دورهٔ درمان را کامل کنید. پایهٔ روغنی دارو ممکن است تا ۵ روز پس از درمان موجب کاهش استحکام کاندوم و دیافراگم لاتکس شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کلیندامایسین، لینکومایسین یا هریک از اجزای این کرم حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ کولیت یا مشکلاتِ گوارشیِ مرتبط با مصرفِ آنتیبیوتیکهای پیشین را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ درمان با پزشک مشورت کنید.
- اگر از کاندوم، دیافراگم یا سایرِ محصولاتِ پیشگیریِ لاتکسی استفاده میکنید، پزشک یا داروسازتان را مطلع کنید، چون این کرم میتواند اثرِ آنها را کم کند.
- اگر خارش، ترشح یا بویی را برای نخستینبار و بدونِ تشخیصِ قبلی تجربه میکنید، پیش از خوددرمانی حتماً توسطِ پزشک معاینه شوید تا تشخیص درست باشد.
- هر داروی دیگر، مکمل یا محصولِ واژینالی که همزمان استفاده میکنید را به پزشک بگویید.
عوارض احتمالی
- سوزش، خارش یا تحریکِ خفیف در محلِ مصرف
- تغییر در میزان یا نوعِ ترشحِ واژن
- سردرد
- دلدرد یا کرامپِ خفیفِ شکمی
- بروزِ عفونتِ قارچیِ ثانویهٔ واژن در پیِ برهمخوردنِ فلورِ طبیعی
- اسهالِ شدید، آبکی یا خونی همراه با دردِ شکمی و تب؛ میتواند نشانهٔ التهابِ رودهٔ ناشی از آنتیبیوتیک باشد — مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید، و در صورتِ شدتِ علائم به اورژانس مراجعه کنید.
- ورمِ صورت یا لب، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشدیدِ خارش، سوزش یا تورمِ واژن بهجای بهبود؛ باید هرچه زودتر توسطِ پزشک بررسی شود.
- خونریزیِ واژینالِ غیرمعمول که با قاعدگیِ عادی همخوانی ندارد؛ به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین نکتهٔ تداخلیِ این کرم به پایهٔ چربِ آن برمیگردد که میتواند استحکامِ محصولاتِ لاتکسی مانندِ کاندوم و دیافراگم را کاهش دهد؛ به همین دلیل در طولِ درمان و معمولاً تا چند روز پس از پایانِ آن، این محصولات ممکن است اثربخشیِ لازم برای پیشگیری از بارداری یا بیماریهای آمیزشی را نداشته باشند. مصرفِ همزمانِ سایرِ داروها یا محصولاتِ واژینال، مانندِ اسپرمکشها یا سایرِ کرمها و شیافهای واژینال، نیز بهتر است با نظرِ پزشک باشد تا از کاهشِ اثرِ هر دو محصول جلوگیری شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ موضعیای که استفاده میکنید را همیشه به پزشک و داروسازتان بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذبِ این کرم از واژن به داخلِ بدن محدود است و پزشکان گاهی آن را در دورانِ بارداری برای درمانِ واژینوزِ باکتریایی به کار میبرند، اما تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف و زمانِ مناسبِ آن در بارداری باید حتماً با پزشک باشد. دربارهٔ دورانِ شیردهی نیز اطلاعاتِ محدودی در دست است؛ بنابراین پیش از استفاده در این دوران با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
نگهداری
این کرم را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبتِ زیاد نگهداری کنید، مگر برچسبِ بسته دستورِ دیگری داده باشد. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و اپلیکاتور را پس از هر بار استفاده طبقِ راهنمای بسته تمیز کنید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ یا بافتِ کرم تغییرِ غیرعادی کرده، از آن استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۴ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا در دورانِ استفاده از این کرم میتوانم رابطهٔ جنسی داشته باشم؟
۰۲اگر در دورانِ عادتِ ماهانه باشم، آیا میتوانم از این کرم استفاده کنم؟
۰۳چرا باید حتی پس از بهبودِ علائم، دورهٔ درمان را کامل کنم؟
۰۴آیا مصرفِ این کرم میتواند باعثِ عفونتِ قارچیِ واژن شود؟
۰۵آیا شریکِ جنسیِ من هم باید این کرم را مصرف کند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۴ برند از ۱۰ سازنده، در گروه G01AA10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.