بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

کلسیم کربنات

Calcium Carbonate
رده ATC A12AA04شکل قرصدوز 500 mgبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کلسیم کربنات یک نمکِ معدنی از خانوادهٔ مکمل‌های کلسیم است که هم به‌عنوانِ منبعِ کلسیمِ خوراکی و هم ضداسیدِ معده به کار می‌رود.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای پیشگیری و درمانِ کمبودِ کلسیم و تقویتِ استخوان، و در بیمارانِ نارساییِ کلیه برای کنترلِ فسفرِ خون تجویز می‌شود؛ گاهی نیز به‌عنوانِ ضداسید برای تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مصرفِ بیش‌ازحد یا خودسرانهٔ کلسیم کربنات می‌تواند سطحِ کلسیمِ خون را بالا ببرد یا جذبِ برخی داروهای دیگر را کم کند، پس فاصله‌گذاریِ زمانی با سایر داروها اهمیت دارد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سابقهٔ سنگِ کلیه، نارساییِ کلیه، پرکاریِ پاراتیروئید یا کلسیمِ بالای خون دارید، یا داروی دیگری مصرف می‌کنید، پیش از شروعِ این دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Calcium carbonate
۰۲

معرفی دارو

کلسیم کربنات نمکی معدنی از دستهٔ مکمل‌های کلسیم است که در گروهِ داروهای مؤثر بر دستگاهِ گوارش و سوخت‌وسازِ بدن جای می‌گیرد. این ترکیب منبعِ غلیظی از کلسیمِ عنصری است و بدن از آن برای ساختن و نگه‌داشتنِ استحکامِ استخوان‌ها و دندان‌ها و نیز عملکردِ طبیعیِ عضله و اعصاب استفاده می‌کند. در بیمارانی که کلیه‌هایشان توانِ دفعِ فسفرِ اضافی را ندارد، همین دارو در رودهٔ کوچک به فسفرِ غذا می‌چسبد و از جذبِ آن به خون جلوگیری می‌کند، به همین دلیل برخی فرآورده‌های ایرانیِ آن مخصوصِ بیمارانِ کلیوی عرضه شده‌اند. کلسیم کربنات همچنین در معده با اسید واکنش می‌دهد و می‌تواند برای تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل هم به‌کار رود. هدفِ اصلیِ مصرف، بسته به شرایطِ فرد، تأمینِ کلسیمِ موردنیاز، کنترلِ فسفرِ خون یا آرام‌کردنِ معده است.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری و درمانِ کمبودِ کلسیم در بدن
  • کمک به حفظِ تراکم و استحکامِ استخوان، از جمله در کنارِ درمانِ پوکیِ استخوان
  • کنترلِ سطحِ فسفرِ خون در بیمارانِ نارساییِ مزمنِ کلیه
  • تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل، ترش‌کردگی و ناراحتیِ معده به‌عنوانِ ضداسید
  • تأمینِ کلسیمِ اضافیِ موردنیاز در دوره‌هایی مانندِ بارداری یا شیردهی، طبقِ تشخیصِ پزشک
۰۴

روش مصرف

کلسیم کربنات معمولاً همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف می‌شود، زیرا اسیدِ معده که هنگامِ غذا خوردن ترشح می‌شود به جذبِ بهترِ کلسیم کمک می‌کند؛ در کاربردِ ضداسیدی برای تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل، پزشک ممکن است زمان‌بندیِ دیگری را مناسب بداند. قرص را با یک لیوان آب کامل قورت دهید یا در صورتِ توصیهٔ پزشک بجوید. اگر داروهای دیگری هم مصرف می‌کنید، بهتر است کلسیم کربنات را با فاصلهٔ چند ساعته از آن‌ها بخورید تا جذبِ داروها تحتِ تأثیر قرار نگیرد. الگو و تعدادِ نوبت‌های مصرف را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک یا توصیهٔ داروساز رعایت کنید و بدونِ مشورت آن را زیاد یا کم نکنید یا ناگهان قطع نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری و درمان کمبود کلسیم

بزرگسالانمعمولاً ۵۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری، ۲ تا ۳ بار در روز، همراه غذا؛ مجموعاً ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز.
کودکاندر کمبود تأییدشده: ۴۵ تا ۶۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز از کلسیم عنصری، در ۴ نوبت.

در پیشگیری، مکمل فقط برای جبران کمبود دریافت غذایی استفاده می‌شود؛ دوزهای بیش از ۵۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری در هر نوبت باید تقسیم شوند.

کمک به حفظ تراکم و استحکام استخوان، از جمله در کنار درمان پوکی استخوان

بزرگسالانمجموع دریافت روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری از غذا و مکمل؛ مکمل فقط به اندازه کمبود رژیم غذایی، در ۲ تا ۳ نوبت همراه غذا.

در صورت نیاز همراه ویتامین د مصرف شود و جایگزین درمان اختصاصی پوکی استخوان نیست.

کنترل سطح فسفر خون در نارسایی مزمن کلیه

بزرگسالانشروع معمول: ۱ تا ۲ قرص ۵۰۰ میلی‌گرمی همراه هر وعده اصلی، ۳ بار در روز؛ سپس بر اساس سطح فسفر و کلسیم خون تنظیم می‌شود.

همراه اولین لقمه یا در طول غذا مصرف شود؛ در افزایش کلسیم خون، کلسیفیکاسیون عروقی یا کاهش پایدار هورمون پاراتیروئید، دوز باید کاهش یابد یا دارو متوقف شود.

تسکین سریع سوزش سردل، ترش‌کردگی و ناراحتی معده به‌عنوان ضداسید

بزرگسالان۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم کربنات، معادل ۲ تا ۴ قرص ۵۰۰ میلی‌گرمی، هنگام بروز علائم؛ در صورت نیاز هر ۱ ساعت تکرار، حداکثر ۷۵۰۰ میلی‌گرم در ۲۴ ساعت و حداکثر ۲ هفته.

در فرآورده جویدنی، قرص را کاملاً بجوید؛ برای کودکان زیر ۱۲ سال بدون تجویز پزشک مصرف نشود.

تأمین کلسیم اضافی موردنیاز در بارداری یا شیردهی

بزرگسالانبرای زنان بالغ باردار یا شیرده، مقدار مکمل فقط به اندازه کمبود رژیم غذایی و برای رساندن مجموع دریافت روزانه به ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری، در ۲ تا ۳ نوبت همراه غذا.

با مکمل آهن هم‌زمان مصرف نشود و دست‌کم ۲ ساعت فاصله داده شود؛ مقدار کلسیم غذا و همه مکمل‌ها در محاسبه مجموع روزانه لحاظ شود.

تنظیم دوز: مقدار دقیق را پزشک بر پایه سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند؛ دوزها برحسب کلسیم عنصری هستند و هر قرص ۵۰۰ میلی‌گرمی کلسیم کربنات تقریباً ۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری دارد. در نارسایی کلیه، سابقه سنگ کلیه، افزایش کلسیم خون یا مصرف طولانی، دوز باید با پایش کلسیم، فسفر و عملکرد کلیه تنظیم شود؛ در نارسایی کبدی معمولاً تنظیم اختصاصی لازم نیست. سالمندان به‌علت احتمال کاهش عملکرد کلیه به بررسی بیشتری نیاز دارند. مجموع دریافت کلسیم از همه منابع معمولاً نباید از ۲۵۰۰ میلی‌گرم در روز تا ۵۰ سالگی و ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز پس از ۵۰ سالگی بیشتر شود؛ در نارسایی مزمن کلیه، مقدار کلسیم بایندر معمولاً به حداکثر ۱۵۰۰ میلی‌گرم کلسیم عنصری در روز محدود می‌شود، مگر با نظر متخصص.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر سابقهٔ سنگِ کلیه، نارساییِ کلیه یا سطحِ بالای کلسیمِ خون دارید، پزشک را در جریان بگذارید
  • اگر به پرکاریِ غدهٔ پاراتیروئید یا سایرِ مشکلاتِ مؤثر بر متابولیسمِ کلسیم مبتلا هستید، حتماً اطلاع دهید
  • فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌های مصرفی، به‌ویژه مکمل‌های ویتامینِ دی یا آهن، را به پزشک یا داروساز بگویید
  • اگر باردار هستید، شیر می‌دهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف نظرِ پزشک را جویا شوید
  • در صورتِ حساسیتِ شناخته‌شده به کلسیم کربنات یا سایر نمک‌های کلسیم، پزشک را مطلع کنید
  • در سالمندان و کسانی که چند داروی دیگر هم مصرف می‌کنند، تنظیمِ دقیقِ زمان‌بندی با پزشک اهمیتِ بیشتری دارد
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • یبوست
  • نفخ و دل‌پیچه
  • تهوعِ خفیف
  • آروغ‌زدن
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های افزایشِ بیش‌ازحدِ کلسیمِ خون مانندِ تهوعِ شدید، ضعفِ عضلانی، گیجی یا تشنگیِ غیرعادی — در صورتِ بروز با پزشک تماس بگیرید
  • دردِ شدیدِ پهلو یا کمر که ممکن است نشانهٔ سنگِ کلیه باشد — در این حالت به پزشک مراجعه کنید
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • یبوستِ شدید یا مداوم که با تغییرِ رژیمِ غذایی بهبود نمی‌یابد — به پزشک اطلاع دهید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

کلسیم کربنات می‌تواند جذبِ برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (مانندِ خانوادهٔ تتراسایکلین‌ها و فلوروکینولون‌ها) و برخی داروهای تیروئید مانندِ لووتیروکسین را در صورتِ مصرفِ هم‌زمان کاهش دهد، به همین دلیل معمولاً فاصلهٔ چند ساعته با این داروها لازم است. مصرفِ هم‌زمان با مکمل‌های ویتامینِ دی جذبِ کلسیم را بیشتر می‌کند که در برخی شرایط باید با احتیاط کنترل شود، و داروهایی مانندِ دیورتیک‌های تیازیدی نیز ممکن است کلسیمِ خون را بالاتر ببرند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا زمان‌بندیِ مصرف را برایت تنظیم کنند.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

کلسیم کربنات در دورانِ بارداری و شیردهی، در حدِ نیازِ طبیعیِ بدن و طبقِ تشخیصِ پزشک، عموماً بی‌خطر و حتی ضروری برای رشدِ جنین و سلامتِ استخوانِ مادر شناخته می‌شود. با این حال، مقدارِ مصرف در این دوره‌ها باید توسطِ پزشک بر پایهٔ نیازِ فردی تنظیم شود و از مصرفِ خودسرانه یا بیش‌ازحد بدونِ مشورت باید پرهیز کرد. اگر باردار هستید یا شیر می‌دهید، پیش از هر تصمیمی دربارهٔ مصرفِ این دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه‌داری کنید. قرص‌ها را در بستهٔ اصلی و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا تغییررنگ‌داده را دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کلسیم کربنات CALCIUM CARBONATE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Carinopharm GmbH
قرص
آنتی فوسفات سی سی 500 میلی گرم قرص ANTI-FOSFAT CC 500MG TAB
10 in 1 BLISTER PACK
Medice
قرص
کلسیم کربنات CALCIUM CARBONATE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Medice
قرص
سی سی -نفرول CC-NEFROL
200 TABLET in 20 BLISTER PACK in 1 BOX
Medice
قرص
کلسیم کربنات CALCIUM CARBONATE
100 in 1 CAN · 10 in 1 BLISTER PACK
RIEMSER Pharma GmbH
قرص
کلسیم کربنات CALCIUM CARBONATE
100 in 1 CAN
Warnke Gesundheitsprodukte GmbH
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا کلسیم کربنات همان قرصِ کلسیمِ معمولی است؟
بله، کلسیم کربنات یکی از رایج‌ترین نمک‌های کلسیم است که هم به‌عنوانِ مکملِ کلسیم و هم گاهی به‌عنوانِ ضداسیدِ معده استفاده می‌شود. غلظتِ کلسیمِ عنصری در آن نسبت به بسیاری از نمک‌های دیگرِ کلسیم بیشتر است.
۰۲چرا برخی فرآورده‌های کلسیم کربنات مخصوصِ بیمارانِ کلیوی معرفی می‌شوند؟
در نارساییِ کلیه، بدن توانِ دفعِ فسفرِ اضافی را ندارد و فسفرِ خون بالا می‌رود؛ کلسیم کربنات در روده به فسفرِ غذا می‌چسبد و مانعِ جذبِ آن می‌شود. این کاربرد باید کاملاً زیرِ نظرِ پزشک و همراه با آزمایش‌های دوره‌ای انجام شود.
۰۳آیا مصرفِ طولانی‌مدتِ کلسیم کربنات خطرناک است؟
مصرفِ کلسیم کربنات طبقِ دستورِ پزشک و در حدِ نیازِ بدن معمولاً بی‌خطر است، اما مصرفِ بیش‌ازحد یا خودسرانه و طولانی‌مدت می‌تواند به بالا رفتنِ کلسیمِ خون یا افزایشِ خطرِ سنگِ کلیه بینجامد. بازبینیِ دوره‌ای با پزشک برای این افراد توصیه می‌شود.
۰۴بهترین زمانِ مصرفِ کلسیم کربنات چه موقعی است؟
این موضوع به هدفِ مصرف بستگی دارد؛ برای جذبِ بهترِ کلسیم معمولاً همراهِ غذا توصیه می‌شود و برای اتصال به فسفرِ غذا هم باید همراه با وعده‌های غذایی مصرف شود، اما برای برخی کاربردهای دیگر ممکن است زمان‌بندیِ دیگری بهتر باشد. زمان‌بندیِ دقیق را پزشک یا داروساز مشخص می‌کند.
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ کلسیم کربنات را فراموش کنم چه باید کرد؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبتِ بعدی نمانده، همان نوبتِ فراموش‌شده را نادیده بگیرید و هرگز دو نوبت را هم‌زمان مصرف نکنید. اگر مصرفِ این دارو برای شما مرتبط با کنترلِ فسفرِ خون یا درمانِ خاصِ دیگری است، بهتر است دربارهٔ فراموشیِ مکرر با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه A12AA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.