بوسپیرون

بوسپیرون داروی ضداضطرابِ غیربنزودیازپینی از ردهٔ آزاپیرون‌هاست و در گروهِ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی قرار می‌گیرد. برخلافِ بنزودیازپین‌ها، این دارو گیرندهٔ گابا را هدف قرار نمی‌دهد؛ اثرِ آن عمدتاً با اتصال به زیرگروهی از گیرنده‌های سروتونین به نامِ 5-HT1A در مغز اعمال می‌شود. به همین دلیل، خواب‌آلودگیِ شدید، شل‌شدگیِ عضلانی و وابستگیِ جسمیِ قابل‌توجهی که در بنزودیازپین‌ها دیده می‌شود، در آن کمتر است. هدفِ اصلیِ مصرفِ بوسپیرون، ایجادِ آرامشی پایدار و تدریجی در برابرِ اضطرابِ مزمن است، نه اثرگذاریِ آنی. در ایران این دارو با نام‌های تجاریِ گوناگونی مانندِ بوسپ و بوسیدل عرضه می‌شود.

بوسپیرون به شکلِ قرصِ خوراکی در دسترس است و باید طبقِ برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده، در نوبت‌های منظمِ روزانه مصرف شود، نه فقط در لحظهٔ احساسِ اضطراب؛ این دارو برای رفعِ فوریِ یک حملهٔ اضطرابی مناسب نیست. نکتهٔ مهم این است که مصرفِ آن نسبت به غذا باید همیشه یکسان باشد (یا همیشه همراه با غذا یا همیشه با معدهٔ خالی)، چون غذا بر جذبِ دارو اثر می‌گذارد. اثرِ کاملِ بوسپیرون فوری نیست و معمولاً هفته‌ها طول می‌کشد تا نتیجهٔ محسوسی دیده شود؛ پس نباید به‌خاطرِ حسِ عدمِ بهبودِ سریع، خودسرانه دوز را تغییر داد یا نوبتی را تکرار کرد. اگر قرار باشد پس از مدتی مصرف، دارو قطع شود، این کار باید طبقِ راهنماییِ پزشک انجام شود، نه به‌طورِ ناگهانی. مقدارِ دقیقِ مصرف، تعدادِ نوبت‌ها و مدتِ درمان را فقط پزشک یا داروسازت تعیین می‌کند.

بوسپیرون را نباید همراه با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) مصرف کرد، چون این ترکیب می‌تواند فشارِ خون را به‌طورِ خطرناکی بالا ببرد و معمولاً باید فاصلهٔ زمانیِ مشخصی از قطعِ این داروها رعایت شود. مصرفِ هم‌زمان با سایرِ داروهای اثرگذار بر سروتونین (مانندِ برخی ضدافسردگی‌ها یا ترامادول) خطرِ نشانگانِ سروتونین را بالا می‌برد. آبِ گریپ‌فروت و برخی داروهای ضدقارچ، آنتی‌بیوتیک یا قلبی می‌توانند سطحِ خونیِ بوسپیرون را افزایش دهند، درحالی‌که برخی داروهای ضدتشنج می‌توانند از اثرِ آن بکاهند. مصرفِ الکل نیز بهتر است محدود یا با احتیاطِ بیشتر انجام شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.