فاکتور انعقادی هشت انسانی/فاکتور فونویلبراند انسانی
این دارو کنسانترهای خونی و تزریقی از فاکتور انعقادی هشت و فاکتور فونویلبراند انسانی است که به تشکیل لخته و بندآمدن خون کمک میکند.
برای درمان خونریزی در هموفیلی آ و بیماری فونویلبراند و پیشگیری از خونریزی بیشازحد هنگام یا پس از جراحی و برخی اقدامات دندانپزشکی استفاده میشود.
فقط بهصورت داخلوریدی و بر اساس وزن، شدت خونریزی و آزمایشهای انعقادی تجویز میشود. تنگی نفس، تورم ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا ضعف یکطرفه نیازمند اقدام فوری است.
سابقهٔ حساسیت شدید به فرآوردههای فاکتور هشت یا فونویلبراند، لختهٔ خون، مهارکنندهٔ فاکتور هشت، بیماری قلبی یا جراحی پیشرو را پیش از تزریق اطلاع دهید. بارداری، شیردهی و مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون نیز باید مطرح شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
این دارو یک کنسانترهٔ استریل و لیوفیلیزه از فاکتور هشت و فاکتور فونویلبراند انسانی و از گروه فرآوردههای خون و خونسازی است که پس از حل شدن، فقط بهصورت داخلوریدی تزریق میشود. فاکتور فونویلبراند به چسبیدن پلاکتها به محل آسیب و پایدار ماندن فاکتور هشت کمک میکند؛ فاکتور هشت نیز در مسیر انعقاد، تشکیل فیبرین و لختهٔ پایدار را تقویت میکند. بنابراین کمبود یا اختلال این عوامل در بیماری فونویلبراند و هموفیلی آ با آن جبران میشود. در ارائهٔ ذکرشده، هر ویال حاوی ۲۵۰ واحد بینالمللی فاکتور هشت و ۶۰۰ واحد بینالمللی فعالیت فاکتور فونویلبراند است؛ این قدرت با مقدار موردنیاز هر بیمار یکسان نیست. این فرآورده در ایران با نام تجاری هیومیت پی شناخته میشود.
موارد مصرف
- درمان خونریزیهای خودبهخودی یا ناشی از آسیب در بیماری فونویلبراند
- پیشگیری از خونریزی بیشازحد هنگام و پس از جراحی در بیماری فونویلبراند
- درمان و پیشگیری از خونریزی در هموفیلی آ، یعنی کمبود فاکتور هشت
- پوشش درمانی برخی جراحیهای دهان و اقدامات دندانپزشکی در افراد مبتلا به اختلالات خونریزیدهنده
روش مصرف
این دارو خوراکی نیست و فقط پس از حل شدن پودر با حلال همراه، بهصورت آهسته داخل ورید تزریق میشود. آمادهسازی باید با روش استریل و مطابق بروشور همان فرآورده انجام شود؛ ویال را تکان ندهید و محلول کدر یا دارای ذرات قابلمشاهده را تزریق نکنید. مقدار، فاصلهٔ تزریق و مدت درمان برای هر فرد بر پایهٔ وزن، نوع و شدت خونریزی، سطح فاکتور هشت و فونویلبراند و پاسخ آزمایشها تعیین میشود؛ خودسرانه مقدار یا فاصله را تغییر ندهید و نوبت بعدی را دو برابر نکنید. محلول آمادهشده برای نگهداری طولانی مناسب نیست و باقیماندهٔ ویال یکبارمصرف باید دور ریخته شود. تزریق برای جراحی یا کشیدن دندان باید با هماهنگی متخصص خون و تیم درمان انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پس از مصرف هر فرآوردهٔ فاکتور هشت یا فونویلبراند دچار حساسیت شدید، تنگی نفس، افت فشار یا شوک شدهاید، پیش از تزریق حتماً اعلام کنید؛ چنین سابقهای میتواند مانع مصرف باشد.
- نوع و شدت بیماری فونویلبراند یا هموفیلی آ، سابقهٔ وجود مهارکنندهٔ فاکتور هشت و میزان اثرگذاری درمانهای قبلی، از جمله دسموپرسین، باید مشخص باشد.
- سابقهٔ لختهٔ خون، سکته، بیماری قلبی، اختلالات انعقادی یا بیتحرکی طولانی را بگویید؛ در بیماری فونویلبراند خطر لخته، بهویژه با عوامل خطر قبلی، باید سنجیده شود.
- اگر گروه خونیتان آ، ب یا آب است و قرار است تزریقهای زیاد یا تکراری بگیرید، آن را به تیم درمان بگویید؛ در این شرایط پایش تخریب گلبولهای قرمز اهمیت دارد.
- فهرست کامل داروها، فرآوردههای بدون نسخه، مکملها و داروهای گیاهی خود را ارائه دهید، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون، ضدپلاکت و داروهای هورمونی حاوی استروژن.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، بیماریهای زمینهای مهم و هر جراحی یا کشیدن دندان پیشرو را از قبل اطلاع دهید. این فرآورده از پلاسمای انسانی تهیه میشود؛ خطر انتقال عفونت بسیار کاهش یافته است، اما کاملاً صفر نیست.
عوارض احتمالی
- خارش، بثورات پوستی یا کهیر خفیف و گذرا
- گرگرفتگی یا احساس گرما
- لرز یا تب خفیف
- سوزش، درد یا التهاب رگ در محل تزریق
- گزگز یا بیحسی گذرا
- تهوع، بهویژه در دورهٔ پس از جراحی
- تنگی نفس، خسخس، فشار در قفسهٔ سینه یا گلو، تورم لب، زبان یا صورت، کهیر گسترده، سرگیجه یا غش: احتمال واکنش آلرژیک شدید است؛ اگر هنگام تزریق رخ داد فوراً به تیم درمان اطلاع دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد، تورم و گرمی یکطرفهٔ ساق، درد ناگهانی قفسهٔ سینه، تنگی نفس، سرفهٔ خونی، ضعف ناگهانی یک سمت بدن یا اختلال گفتار: احتمال لختهٔ خطرناک است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی شدید یا ادامهدار، خون در ادرار یا مدفوع، استفراغ خونی، کبودی گسترده یا سردرد شدید پس از ضربه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، رنگپریدگی، خستگی غیرعادی، تپش قلب یا کمردرد پس از تزریق میتواند نشانهٔ تخریب گلبول قرمز باشد؛ همان روز به پزشک یا مرکز درمانی اطلاع دهید.
- اگر خونریزی با وجود تزریق کنترل نشد یا دوباره و غیرمنتظره برگشت، احتمال پاسخ ناکافی یا ایجاد مهارکنندهٔ فاکتور هشت مطرح میشود؛ فوراً با مرکز درمانی یا متخصص خون تماس بگیرید.
- تب مداوم همراه با بثورات، درد مفصل، تهوع یا استفراغ، خستگی شدید یا زردی پس از مصرف، بهویژه در بارداری یا ضعف ایمنی، نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای این فرآورده تداخل دارویی مستقیمِ شناختهشدهای گزارش نشده است. بااینحال، داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین، آپیکسابان، ریواروکسابان و هپارین و داروهای ضدپلاکت مانند آسپیرین و کلوپیدوگرل میتوانند کنترل خونریزی را دشوار کنند. داروهای حاوی استروژن نیز بهدلیل اثر بر خطر لخته باید در پروندهٔ دارویی مطرح شوند؛ داروهایی مانند ترانکسامیک اسید گاهی همراه این فرآورده بهکار میروند، اما زمانبندی آنها باید توسط متخصص تعیین شود. غذا تداخل مستقیمی ندارد و الکل نیز تداخل اختصاصی شناختهشدهای ندارد، اما هنگام خونریزی یا نزدیک جراحی میتواند احتمال آسیب و خونریزی را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ ایمنی این فرآورده در بارداری، آسیب احتمالی به جنین یا ورود آن به شیر مادر وجود ندارد. در بیماری فونویلبراند، سطح عوامل انعقادی در بارداری و پس از زایمان تغییر میکند و برنامهٔ پیشگیری از خونریزی باید از قبل تنظیم شود. مصرف در بارداری، هنگام زایمان یا شیردهی فقط با تصمیم متخصص خون و زنان انجام شود.
نگهداری
ویال پودر را طبق شرایط درجشده روی بسته، معمولاً در دمای اتاق تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از یخزدگی و دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و سلامت بسته را بررسی کنید. پس از حل شدن، آن را در یخچال نگذارید و طبق بروشور همان فرآورده در مهلت کوتاه مصرف کنید؛ برای فرآوردهٔ حلشدهٔ این دارو معمولاً بیش از ۳ ساعت نگهداری توصیه نمیشود. محلول باقیمانده، کدر یا دارای ذرات قابلمشاهده را استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱هیومیت پی با فاکتور هشت تنها چه تفاوتی دارد؟
۰۲آیا میتوان هیومیت پی را در خانه تزریق کرد؟
۰۳چرا بعد از تزریق، آزمایش فاکتور هشت و فونویلبراند لازم است؟
۰۴آیا هیومیت پی خطر ایجاد لخته دارد؟
۰۵آیا در بارداری یا شیردهی میتوان از هیومیت پی استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B02BD06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.