بیسموت ساب سیترات
بیسموت ساب سیترات دارویی از دستهٔ محافظکنندههای گوارشی (Gastroprotective Agents) است که با پوشاندنِ سطحِ زخم در معده و اثنیعشر، آن را در برابرِ اسید و آنزیمهای گوارشی محافظت میکند.
این دارو بیشتر برای درمانِ زخمِ معده و اثنیعشر و نیز بهعنوانِ بخشی از درمانِ ترکیبی برای ریشهکنیِ باکتریِ هلیکوباکتر پیلوری تجویز میشود.
مصرفِ آن باید فقط برای دورهٔ کوتاهی که پزشک تعیین میکند ادامه یابد، چون مصرفِ طولانی یا بیشازحدِ بیسموت میتواند به تجمعِ آن در بدن و آسیبِ عصبی منجر شود.
اگر دچارِ بیماریِ کلیوی هستید، باردار یا شیردهاید، یا پس از پایانِ دورهٔ مصرف نشانههای گوارشیتان همچنان ادامه داشت، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بیسموت ساب سیترات ترکیبی از دستهٔ داروهای گوارش و سوختوساز است که در درمانِ زخمِ معده و اثنیعشر و ناراحتیهای گوارشیِ مرتبط با اسید به کار میرود. این دارو در محیطِ اسیدیِ معده لایهای محافظ روی بافتِ زخمی یا ملتهب میسازد و آن را از آسیبِ بیشترِ اسید و پپسین دور نگه میدارد. افزون بر این، اثرِ مستقیمی بر باکتریِ هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori) دارد و به همین دلیل معمولاً در کنارِ آنتیبیوتیکها برای ریشهکنیِ این باکتری بهکار میرود. هدفِ اصلیِ درمان، بهبودِ زخم، کاهشِ التهاب و از بین بردنِ عاملِ عفونی در صورتِ وجود است.
موارد مصرف
- درمانِ زخمِ معده
- درمانِ زخمِ اثنیعشر
- بخشی از درمانِ ترکیبی برای ریشهکنیِ هلیکوباکتر پیلوری
- کاهشِ علائمِ سوءهاضمهٔ مزمن
- بهبودِ التهابِ معده
روش مصرف
قرصِ بیسموت ساب سیترات معمولاً با معدهٔ خالی، پیش از وعدههای غذایی مصرف میشود تا بتواند بهخوبی روی بافتِ گوارشی بنشیند؛ پزشک یا داروساز دقیقِ زمانبندی و طولِ دورهٔ مصرف را برایتان مشخص میکند. بهتر است همزمان با شیر، لبنیات یا داروهای ضداسید مصرف نشود، چون اثرِ آن را کم میکند؛ فاصلهای مناسب میانِ آنها بگذارید. دورهٔ درمان معمولاً کوتاه و محدود است و نباید بدونِ نظرِ پزشک تکرار یا طولانیتر شود. حتی اگر پیش از پایانِ دوره احساسِ بهبود کردید، درمان را طبقِ دستورِ پزشک تا انتها ادامه دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
زخم معده
ناشتا مصرف شود: ۳۰ دقیقه پیش از غذاها یا طبق برنامهٔ پزشک؛ قرص با کمی آب بلعیده شود.
زخم اثنیعشر
در صورت وجود هلیکوباکتر پیلوری، دارو باید در کنار درمان ترکیبی ریشهکنی مصرف شود.
ریشهکنی هلیکوباکتر پیلوری
برای ریشهکنی، مصرف تکدارویی کافی نیست؛ آنتیاسید، شیر و آبمیوه را از زمان مصرف دارو جدا کنید.
سوءهاضمهٔ مزمن
ناشتا مصرف شود و برای درمان نگهدارنده یا مصرف طولانیمدت بهکار نرود.
التهاب مزمن معدهٔ مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری
پس از پایان درمان، ارزیابی موفقیت ریشهکنی طبق نظر پزشک انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بیسموت یا هر یک از اجزای این دارو حساسیت دارید، حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماریِ کلیوی یا نارساییِ کلیه را به پزشک اطلاع دهید، زیرا دفعِ بیسموت از طریقِ کلیه انجام میشود.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و آنتیاسیدهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید.
- در سالمندی یا در صورتِ وجودِ سایرِ بیماریهای گوارشی، مصرف باید زیرِ نظرِ دقیقترِ پزشک انجام شود.
عوارض احتمالی
- تیره یا سیاهشدنِ مدفوع (بیخطر و ناشی از خودِ دارو)
- تیرهشدنِ موقتِ زبان
- حالتِ تهوعِ خفیف
- یبوست
- طعمِ فلزی در دهان
- نشانههای آسیبِ عصبی مانندِ گیجی، لرزش، اختلال در راهرفتن یا مشکلِ حافظه که معمولاً در مصرفِ طولانی یا بیشازحد دیده میشود — در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ شدید یا مداومِ شکم — به پزشک مراجعه کنید.
- مدفوعِ سیاه همراه با ضعفِ شدید، سرگیجه یا علائمِ خونریزیِ گوارشی که با تیرگیِ معمولِ ناشی از دارو تفاوت دارد — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بیسموت ساب سیترات با شیر، لبنیات و داروهای ضداسید تداخل دارد و اثرش کاهش مییابد؛ بهتر است فاصلهٔ زمانیِ کافی میانِ مصرفِ آنها رعایت شود. این دارو همچنین میتواند جذبِ آنتیبیوتیکهایی مانندِ تتراسایکلین را کم کند و نیاز به فاصلهگذاریِ زمانیِ مصرف دارد. تداخل با برخی مکملهای آهن نیز گزارش شده است. به همین دلیل فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا زمانبندیِ مصرف بهدرستی تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بیخطر بودنِ بیسموت ساب سیترات در دورانِ بارداری در دسترس نیست و جذبِ سیستمیکِ آن نگرانیای برای جنین بهشمار میرود؛ بنابراین مصرف در این دوران تنها با صلاحدید و زیرِ نظرِ پزشک انجام میشود. دربارهٔ دورانِ شیردهی نیز اطلاعاتِ محدودی وجود دارد و بهتر است پیش از مصرف با پزشک مشورت شود.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف همیشه تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بیندازید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 120 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۴ برند از ۱۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا مدفوعم بعد از مصرفِ این دارو سیاه میشود؟
۰۲آیا میتوانم این دارو را با شیر مصرف کنم؟
۰۳آیا میتوانم این دارو را طولانیمدت برای ناراحتیِ معده مصرف کنم؟
۰۴آیا این دارو بهتنهایی هلیکوباکتر پیلوری را از بین میبرد؟
۰۵آیا مصرفِ آنتیاسید همراه با این دارو اشکالی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۴ برند از ۱۹ سازنده، در گروه A02BX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.