آپیکسابان

آپیکسابان (که در ایران با نام تجاری الیکوئیس نیز شناخته می‌شود) دارویی از گروه ضدانعقادهای خوراکی مستقیم (Direct Oral Anticoagulant) است که با مهار مستقیم فاکتور انعقادی دهِ فعال‌شده (Factor Xa) از تشکیل ترومبین و در نتیجه از لخته‌شدن خون جلوگیری می‌کند. این دارو به‌شکل قرص و در دو قدرت متفاوت عرضه می‌شود و برخلاف وارفارین، معمولاً نیازی به آزمایش‌های مکرر انعقادی خون ندارد. هدف اصلی از مصرف آن، کاهش خطر سکتهٔ مغزی و آمبولی سیستمیک در برخی بیماری‌های قلبی و نیز پیشگیری یا درمان لخته‌های وریدی است. چون این دارو مستقیم روی سیستم انعقاد خون اثر می‌گذارد، مصرف آن همیشه باید با نسخه و زیر نظر پزشک باشد.

آپیکسابان را دقیقاً طبق نسخهٔ پزشک و در ساعت‌های مشخص هر روز مصرف کنید تا اثر آن در خون یکنواخت بماند؛ می‌توان آن را همراه غذا یا بدون غذا خورد. قرص را با یک لیوان آب کامل قورت دهید و اگر در بلع آن مشکل دارید، دربارهٔ خرد کردن یا حل‌کردنش در آب حتماً از داروساز راهنمایی بگیرید. این دارو معمولاً چند بار در روز و در فاصله‌های منظم تجویز می‌شود، پس فراموش نکردن نوبت‌ها اهمیت زیادی دارد؛ اگر نوبتی را فراموش کردید، دربارهٔ نحوهٔ جبران آن از پزشک یا داروساز بپرسید. به‌هیچ‌وجه مصرف آپیکسابان را خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید، چون این کار می‌تواند خطر لخته‌شدن خون و سکته را افزایش دهد؛ هرگونه تغییر یا قطع مصرف، حتی پیش از جراحی یا کار دندان‌پزشکی، باید با هماهنگی پزشک انجام شود.

آپیکسابان با برخی داروها تداخل مهم دارد. مصرف هم‌زمان با سایر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین یا هپارین، آسپرین، کلوپیدوگرل، یا ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAIDs) خطر خونریزی را بیشتر می‌کند. برخی داروهای ضدقارچ آزولی و برخی داروهای ضدویروسیِ مخصوص اچ‌آی‌وی می‌توانند غلظت آپیکسابان را در خون بالا ببرند و خطر خونریزی را افزایش دهند؛ در مقابل، داروهایی مانند ریفامپین، فنی‌توئین، کاربامازپین و گیاه گل راعی (St. John's Wort) ممکن است اثر دارو را کم کرده و خطر لخته را بالا ببرند. برخی داروهای ضدافسردگی نیز می‌توانند خطر خونریزی را بیشتر کنند. به همین دلیل، فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو، حتی اگر بدون نسخه یا گیاهی باشند.