آمیسولپراید
آمیسولپراید دارویی از گروهِ ضدروانپریشیهایِ نسلِ دوم است که با تنظیمِ فعالیتِ دوپامین در مغز اثر میکند.
این دارو بیشتر برایِ درمانِ اسکیزوفرنی و کنترلِ علائمی مانندِ توهم، هذیان و کنارهگیریِ اجتماعی به کار میرود.
مصرفِ این دارو باید زیرِ نظرِ روانپزشک باشد و حتی پس از بهبودِ علائم، قطعِ ناگهانیِ آن توصیه نمیشود.
در صورتِ بروزِ تبِ بالا و سفتیِ شدیدِ عضلات، ضربانِ نامنظمِ قلب، غش، یا هر نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید، باید بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس گرفت.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آمیسولپراید یک داروی ضدروانپریشیِ نسلِ دوم (غیرمعمول) از خانوادهٔ بنزامیدهاست. این دارو با اتصالِ انتخابی به گیرندههایِ دوپامینیِ D2 و D3 در مغز، فعالیتِ نامتعادلِ دوپامین را در نواحیِ مرتبط با علائمِ روانپریشی تنظیم میکند. ویژگیِ این دارو آن است که در دوزهایِ مختلف، اثرِ متفاوتی دارد؛ به همین دلیل پزشک بسته به غالببودنِ علائمِ مثبت (مانندِ توهم و هذیان) یا علائمِ منفی (مانندِ کنارهگیری و کندیِ عاطفی)، دوز را تنظیم میکند. هدفِ اصلیِ درمان، کاهشِ شدتِ علائمِ روانی و کمک به بازگشتِ فرد به عملکردِ روزمره است.
موارد مصرف
- کنترلِ دورههایِ حادِ اسکیزوفرنی
- کاهشِ علائمِ مثبتِ روانپریشی مانندِ توهم و هذیان
- بهبودِ علائمِ منفی مانندِ کنارهگیریِ اجتماعی و کندیِ عاطفی
- درمانِ نگهدارنده برایِ پیشگیری از عودِ علائم در اسکیزوفرنیِ مزمن
روش مصرف
آمیسولپراید بهصورتِ قرص و از راهِ خوراکی مصرف میشود و میتوان آن را با غذا یا بدونِ غذا میل کرد؛ بهتر است هر روز در ساعتِ مشخصی مصرف شود تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز و مقدارِ دقیقِ دارو را فقط پزشک، متناسب با شدتِ علائم، تعیین میکند و نباید بدونِ نظرِ او تغییر کند. حتی اگر علائم بهبود یابد، قطعِ ناگهانیِ دارو توصیه نمیشود، زیرا ممکن است علائم بازگردد؛ هر تغییر یا توقفِ مصرف باید تدریجی و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دورهٔ حاد اسکیزوفرنی
پس از کنترل مرحلهٔ حاد، دوز برای درمان نگهدارنده بر پایهٔ پاسخ بیمار تنظیم میشود.
علائم مثبت اسکیزوفرنی مانند توهم و هذیان
با یا بدون غذا قابل مصرف است؛ در صورت وجود همزمان علائم منفی، دوز بر اساس کنترل علائم مثبت تنظیم میشود.
علائم منفی غالب اسکیزوفرنی مانند کنارهگیری اجتماعی و کندی عاطفی
دوز بر اساس پاسخ درمانی بهصورت فردی تنظیم میشود.
درمان نگهدارندهٔ اسکیزوفرنی مزمن برای پیشگیری از عود
قطع ناگهانی توصیه نمیشود و کاهش دوز باید تدریجی باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حساسیت به آمیسولپراید یا داروهایِ مشابه دارید، حتماً به پزشک بگویید.
- ابتلا به تومورهایِ وابسته به پرولاکتین، مانندِ برخی تومورهایِ هیپوفیز یا سرطانِ پستان، را با پزشک در میان بگذارید، زیرا این دارو سطحِ پرولاکتین را بالا میبرد.
- سابقهٔ بیماریِ قلبی، ریتمِ نامنظمِ قلب یا مصرفِ داروهایی که بر ریتمِ قلب اثر میگذارند را اطلاع دهید.
- در صورتِ ابتلا به صرع، پارکینسون یا بیماریِ کلیوی، پزشک باید از پیش در جریان باشد.
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی را پیش از شروعِ دارو حتماً با پزشک در میان بگذارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ دارویی مصرفیتان را به پزشک نشان دهید.
عوارض احتمالی
- بیخوابی یا در برخی افراد خوابآلودگی
- افزایشِ وزن
- تهوع، یبوست یا ناراحتیِ گوارشی
- اضطراب یا بیقراری، بهویژه در ابتدایِ درمان
- اختلالِ قاعدگی، حساسیت یا بزرگشدنِ پستانها بهدلیلِ افزایشِ پرولاکتین
- کاهشِ میلِ جنسی
- تبِ بالا، سفتیِ شدیدِ عضلات، تعریقِ زیاد و گیجی که میتواند نشانهٔ سندرمِ بدخیمِ نورولپتیک باشد؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- طپشِ قلب، ضربانِ نامنظم یا غش که ممکن است نشانهٔ اختلالِ ریتمِ قلب باشد؛ در این صورت با اورژانس تماس بگیرید.
- حرکاتِ غیرارادی و تکراری در صورت یا اندامها که میتواند نشانهٔ یک عارضهٔ حرکتیِ دیرپا باشد؛ این علائم را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
- ورمِ صورت و گلو یا تنگیِ نفس بهعنوانِ نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید؛ در این حالت فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تشنج یا لرزشِ شدیدِ غیرمعمول که باید فوراً به پزشک یا اورژانس اطلاع داده شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آمیسولپراید ممکن است با داروهایی که ریتمِ قلب را تحتِ تأثیر قرار میدهند، مانندِ برخی داروهایِ ضدآریتمی یا برخی آنتیبیوتیکها، تداخل داشته باشد؛ مصرفِ همزمانِ آنها میتواند خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را افزایش دهد. مصرفِ همزمان با الکل، آرامبخشها یا سایرِ داروهایِ مؤثر بر سیستمِ عصبیِ مرکزی نیز میتواند خوابآلودگی را تشدید کند، و داروهایِ مرتبط با دوپامین مانندِ لوودوپا ممکن است اثرِ متقابل با این دارو داشته باشند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهایِ احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ آمیسولپراید در بارداری فقط در صورتی که پزشک آن را ضروری تشخیص دهد انجام میشود، زیرا مصرف در ماههایِ پایانیِ بارداری ممکن است بر نوزاد اثر بگذارد. این دارو به شیرِ مادر نیز منتقل میشود، بنابراین تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی در دورانِ مصرفِ دارو باید با در نظر گرفتنِ سودِ درمان در برابرِ خطرِ احتمالی و حتماً با نظرِ پزشک گرفته شود.
نگهداری
این دارو را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید. قرصها را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید. داروهایِ تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگیِ معمولی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 400 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آمیسولپراید اعتیادآور است؟
۰۲چرا دوزهایِ مختلفِ این دارو تجویز میشود؟
۰۳آیا آمیسولپراید باعثِ افزایشِ وزن میشود؟
۰۴چرا این دارو میتواند باعثِ اختلال در قاعدگی یا حساسیتِ پستان شود؟
۰۵آیا مصرفِ الکل همزمان با این دارو مشکلساز است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه N05AL05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.