آسپرین/کلوپیدوگرل
آسپرین/کلوپیدوگرل ترکیبی از دو داروی ضدپلاکت است که چسبیدن پلاکتها و تشکیل لخته در رگهای شریانی را کم میکند.
بیشتر برای ادامهٔ درمان پس از سندرم حاد کرونری، سکتهٔ قلبی یا کارگذاری استنت قلبی تجویز میشود و از بستهشدن دوبارهٔ رگ پیشگیری میکند.
مهمترین خطر آن خونریزی است. مدفوع سیاه یا خونی، استفراغ خونی، خونریزی بندنیامدنی، ضعف ناگهانی یا سردرد شدید پس از ضربه به سر نیازمند ارزیابی فوری است.
اگر سابقهٔ زخم یا خونریزی گوارشی، بیماری کبد یا کلیه، کمخونی، حساسیت به آسپرین یا داروهای ضدالتهاب دارید، یا باردار و شیرده هستید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
آسپرین/کلوپیدوگرل در گروه داروهای ضدترومبوتیک و ضدپلاکت قرار میگیرد. آسپرین آنزیمی را مهار میکند که برای فعالشدن پلاکت و چسبیدن آنها لازم است؛ کلوپیدوگرل نیز مسیر دیگری از فعالشدن پلاکت را مهار میکند. اثر همزمان دو جزء، تشکیل لخته در رگهای شریانی را بیشتر از هرکدام بهتنهایی کاهش میدهد و برای پیشگیری از عوارض قلبی پس از رویدادهای حاد یا استنتگذاری بهکار میرود. این قرص معمولاً پس از آغاز درمان با دو جزء جداگانه، برای ادامهٔ درمان و سادهتر شدن مصرف جایگزین آنها میشود.
موارد مصرف
- پیشگیری از تشکیل لخته و عوارض قلبیعروقی در سندرم حاد کرونری، مانند آنژین ناپایدار یا سکتهٔ قلبی حاد
- پیشگیری از لختهشدن داخل استنت پس از باز کردن رگ قلب و کارگذاری استنت
- کاهش خطر تکرار سکتهٔ قلبی در دورهٔ درمانی که متخصص، درمان دوگانهٔ ضدپلاکتی را لازم دانسته است
- ادامهٔ درمان در بزرگسالانی که ابتدا آسپرین و کلوپیدوگرل را بهصورت جداگانه دریافت کردهاند
روش مصرف
این قرص را دقیقاً طبق نسخه و در زمان تعیینشده مصرف کنید و برای پایبندی، ساعت ثابتی را انتخاب کنید. میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد و قرص را با آب کامل ببلعید؛ اگر معده حساس است، مصرف همراه غذا ممکن است ناراحتی را کمتر کند. اگر این قرص جایگزین دو قرص جداگانه شده است، آسپرین یا کلوپیدوگرل جداگانه را دوباره به آن اضافه نکنید مگر با دستور پزشک. بهویژه پس از استنت یا سکتهٔ قلبی، قطع یا جابهجایی خودسرانهٔ درمان میتواند خطر لخته را بالا ببرد. اگر یک نوبت فراموش شد، دو برابر نکنید و برای نحوهٔ ادامه از بروشور داخل بسته یا داروساز کمک بگیرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سندرم حاد کرونری، شامل آنژین ناپایدار یا سکتهٔ قلبی حاد
این فرآورده برای ادامهٔ درمان است و برای دوز بارگیری بهکار نمیرود؛ دوز بارگیری باید با فرآوردههای جداگانه و طبق پروتکل متخصص تعیین شود. مدت درمان به نوع سندرم حاد کرونری و روش درمان بستگی دارد؛ در برخی سکتههای قلبیِ درمانشدهٔ دارویی دستکم ۴ هفته و در برخی بیماران پس از مداخلهٔ کرونری از راه پوست تا ۱۲ ماه ادامه مییابد.
پیشگیری از لختهشدن داخل استنت در چارچوب سندرم حاد کرونری، پس از مداخلهٔ کرونری از راه پوست و کارگذاری استنت
مدت درمان بر اساس نوع سندرم حاد کرونری، نوع مداخله، خطر لختهشدن استنت و خطر خونریزی تعیین میشود. قطع خودسرانه، بهویژه پس از کارگذاری استنت، خطر عوارض ترومبوتیک را افزایش میدهد.
کاهش خطر تکرار سکتهٔ قلبی در چارچوب درمان دوگانهٔ ضدپلاکتی
پس از پایان دورهٔ درمان دوگانه، ممکن است پزشک یکی از داروهای ضدپلاکتی را ادامه دهد؛ آسپرین یا کلوپیدوگرل جداگانه را همزمان و بدون دستور پزشک اضافه نکنید.
ادامهٔ درمان در بزرگسالانی که آسپرین و کلوپیدوگرل را ابتدا جداگانه دریافت کردهاند
فرآورده را میتوان با یا بدون غذا و با آب مصرف کرد. این قرص جایگزین فرآوردههای جداگانه است و نباید به آنها اضافه شود، مگر با دستور پزشک.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به آسپرین، کلوپیدوگرل، داروهای ضدالتهاب یا داروهای مشابه حساسیت داشتهاید، یا پس از آسپرین دچار آسم، خسخس، آبریزش بینی یا پولیپ بینی شدهاید، حتماً اطلاع دهید.
- اگر اکنون خونریزی فعال، زخم معده یا روده، خونریزی مغزی، سابقهٔ خونریزی گوارشی یا کبودی غیرعادی دارید، پیش از مصرف ارزیابی شوید.
- بیماری کلیه یا کبد، بهویژه نارسایی شدید، کمخونی، تعداد پایین پلاکت، اختلال انعقاد، فشارخون بسیار بالا، نقرس یا کمبود آنزیم گلوکز-شش-فسفات دهیدروژناز را به پزشک بگویید.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مسکنها، داروهای ضدانعقاد، داروهای گیاهی و مکملها را ارائه کنید؛ حتی اگر گهگاهی مصرف میشوند.
- قبل از عمل جراحی، کشیدن دندان یا هر اقدام تهاجمی، به پزشک و دندانپزشک بگویید؛ توقف دارو باید با هماهنگی پزشک تجویزکننده باشد.
- اگر باردار یا شیرده هستید، قصد بارداری دارید، یا دارو برای کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال یا سالمند در نظر گرفته شده است، پیش از مصرف موضوع را مطرح کنید؛ این گروهها به تصمیمگیری و پایش ویژه نیاز دارند.
عوارض احتمالی
- کبودی یا خونمردگی آسان
- خوندماغ یا خونریزی خفیف لثه
- طولانیتر شدن خونریزی از بریدگیهای کوچک
- سوءهاضمه، سوزش یا درد معده
- اسهال یا ناراحتی گوارشی
- خونریزی شدید یا بندنیامدنی، مدفوع سیاه و قیری یا خونی، استفراغ خونی، ادرار خونی یا ضعف و رنگپریدگی شدید: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- سردرد بسیار شدید یا ناگهانی، گیجی، ضعف یا بیحسی یکطرفه، اختلال گفتار، تشنج یا کاهش هوشیاری، بهویژه پس از ضربه به سر: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس، خسخس، غش، یا بثورات تاولی و پوستهریزیشونده: نوبت بعدی را مصرف نکنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تب همراه با لکههای ریز قرمز، کبودی گسترده، رنگپریدگی شدید، زردی، گیجی یا کاهش ادرار: همان روز فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ این علائم میتوانند نشانهٔ اختلال جدی خونی، کبدی یا کلیوی باشند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین، آپیکسابان و ریواروکسابان، و همچنین ضدپلاکتهای دیگر، میتوانند خطر خونریزی را بیشتر کنند و نباید بدون هماهنگی مصرف شوند. مسکنهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک، کورتونها و بعضی داروهای ضدافسردگی نیز خطر خونریزی و آسیب معده را افزایش میدهند. امپرازول و ازومپرازول ممکن است اثر ضدپلاکتی کلوپیدوگرل را کم کنند؛ داروی کاهش اسید معده را خودسرانه انتخاب یا جایگزین نکنید. آب گریپفروت ممکن است اثر کلوپیدوگرل را کاهش دهد و مصرف زیاد یا مداوم الکل خطر آسیب و خونریزی معده را بیشتر میکند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرف همزمان آسپرین و کلوپیدوگرل در بارداری اطلاعات کافی وجود ندارد و در سهماههٔ اول و دوم فقط در صورت ضرورت و با نظر متخصص مصرف میشود. در سهماههٔ سوم، این ترکیب بهدلیل وجود آسپرین معمولاً نباید مصرف شود و هرگونه استثنا فقط با تصمیم متخصص زنان و قلب است. دربارهٔ عبور کلوپیدوگرل به شیر اطلاعات کافی وجود ندارد و ادامهٔ شیردهی هنگام مصرف این ترکیب ممکن است توصیه نشود؛ پزشک باید دربارهٔ جایگزین یا توقف شیردهی تصمیم بگیرد. دارو را بهعلت بارداری خودسرانه قطع نکنید، بهویژه اگر اخیراً استنتگذاری شده است.
نگهداری
قرص را در بستهٔ اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و شرایط درجشده روی بسته را رعایت کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید، تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را بررسی کنید و قرصهای آسیبدیده یا تغییررنگداده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 75 mg |
| قرص | 100 mg / 75 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قرص همان آسپرین و کلوپیدوگرل جداگانه است؟
۰۲بعد از استنت قلبی، اگر کبودی داشته باشم میتوانم دارو را قطع کنم؟
۰۳آیا برای سردرد میتوانم ایبوپروفن یا ناپروکسن مصرف کنم؟
۰۴آیا میتوانم برای محافظت از معده امپرازول مصرف کنم؟
۰۵برای کشیدن دندان یا جراحی، آیا باید این دارو را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه B01AC. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.