ویلداگلیپتین
ویلداگلیپتین دارویی خوراکی از خانوادهٔ گلیپتینهاست که با افزایش هورمونهای طبیعی تنظیمکنندهٔ انسولین، قند خون را در دیابت نوع ۲ کنترل میکند.
این دارو بیشتر برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ به کار میرود، چه بهتنهایی و چه در ترکیب با متفورمین، سولفونیلاوره، گلیتازون یا انسولین.
در موارد نادر ممکن است بر عملکرد کبد اثر بگذارد، به همین دلیل آزمایش دورهٔ عملکرد کبد طبق نظر پزشک اهمیت دارد.
اگر زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خستگی غیرعادی یا درد شدید و مداوم شکم داشتید، حتماً و در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ویلداگلیپتین دارویی خوراکی از خانوادهٔ گلیپتینها، یعنی مهارکنندههای آنزیم دایپپتیدیلپپتیداز-۴ (DPP-4)، است که برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ به کار میرود. این دارو با مهار آنزیمی که هورمونهای طبیعی رودهٔ تنظیمکنندهٔ انسولین را غیرفعال میکند، سطح این هورمونها را بالا نگه میدارد و در نتیجه ترشح انسولین متناسب با نیاز بدن را افزایش و تولید بیشازحد قند از کبد را کاهش میدهد. چون این اثر وابسته به سطح قند خون است، ویلداگلیپتین بهتنهایی خطر افت شدید قند خون را کمتر از برخی داروهای قدیمیتر دیابت ایجاد میکند. در ایران این دارو با نام تجاری گالووس شناخته میشود و معمولاً همراه با رژیم غذایی، فعالیت بدنی و در صورت نیاز سایر داروهای دیابت تجویز میشود. هدف کلی درمان، رساندن و نگهداشتن قند خون در محدودهٔ هدفی است که پزشک تعیین میکند.
موارد مصرف
- کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ بهصورت تکدارو، در بیمارانی که مصرف متفورمین برایشان مناسب نیست
- درمان ترکیبی با متفورمین برای کنترل بهتر قند خون
- درمان ترکیبی با سولفونیلاوره در بیمارانی که با متفورمین بهتنهایی کنترل کافی ندارند
- درمان ترکیبی با گلیتازونها (تیازولیدیندیونها)
- درمان ترکیبی با انسولین، با یا بدون متفورمین، در برخی بیماران
روش مصرف
قرصِ ویلداگلیپتین را میتوان مستقل از وعدههای غذایی، یعنی هم همراه غذا و هم با شکم خالی، مصرف کرد. بهتر است هر روز در ساعاتی مشابه آن را میل کنید تا مصرف منظم بماند و فراموش نشود. تعداد دفعات مصرف در روز و اینکه این دارو بهتنهایی یا همراه داروی دیگری مانند متفورمین یا سولفونیلاوره تجویز شده، بر اساس شرایط شما توسط پزشک تعیین میشود؛ دقیقاً طبق همان نسخه عمل کنید. حتی اگر احساس خوبی دارید یا قند خونتان کنترلشده به نظر میرسد، دارو را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا دیابت نوع ۲ نیاز به کنترل مداوم دارد و قطع ناگهانی میتواند قند خون را دوباره بالا ببرد. اگر نوبتی از دارو فراموش شد، طبق راهنمایی داروساز عمل کنید و برای جبران، هرگز دو نوبت را یکجا مصرف نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ با درمان تکدارویی، هنگامی که متفورمین مناسب نیست
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ دوزهای بیش از ۱۰۰ میلیگرم در روز توصیه نمیشود.
درمان ترکیبی با متفورمین در دیابت نوع ۲
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ دوزهای بیش از ۱۰۰ میلیگرم در روز توصیه نمیشود.
درمان ترکیبی دوتایی با سولفونیلاوره در دیابت نوع ۲
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ حداکثر دوز روزانه ۵۰ میلیگرم است. برای کاهش خطر افت قند، ممکن است پزشک دوز سولفونیلاوره را کاهش دهد.
درمان ترکیبی با گلیتازونها در دیابت نوع ۲
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ دوزهای بیش از ۱۰۰ میلیگرم در روز توصیه نمیشود.
درمان ترکیبی با انسولین، با یا بدون متفورمین، در دیابت نوع ۲
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ دوزهای بیش از ۱۰۰ میلیگرم در روز توصیه نمیشود و پایش افت قند، بهویژه هنگام مصرف همزمان انسولین، ضروری است.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت یا واکنش آلرژیک قبلی به ویلداگلیپتین یا هر یک از اجزای دارو
- هرگونه بیماری کبدی یا افزایش شناختهشدهٔ آنزیمهای کبدی
- ابتلا به دیابت نوع ۱ یا سابقهٔ کتواسیدوز دیابتی، که این دارو برای این موارد مناسب نیست
- سابقهٔ التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)
- بیماری مزمن کلیوی یا نارسایی کلیه
- همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفی — بهویژه داروهای دیگر دیابت یا داروهای فشار خون از خانوادهٔ مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین — و همچنین بارداری یا شیردهی
عوارض احتمالی
- سردرد
- سرگیجه
- تهوع
- لرزش خفیف، بهویژه هنگام مصرف همزمان با متفورمین
- یبوست
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا خستگی غیرمعمول که ممکن است نشانهٔ مشکل کبدی باشد — در صورت بروز به پزشک اطلاع دهید و آزمایشهای عملکرد کبد را جدی بگیرید
- درد شدید و مداوم شکم، بهویژه اگر به سمت پشت تیر بکشد و با تهوع یا استفراغ همراه باشد، که ممکن است نشانهٔ التهاب لوزالمعده باشد — فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، مشکل در تنفس یا کهیر گسترده که نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است — فوراً با اورژانس تماس بگیرید
- تاولهای بزرگ یا زخمهای غیرعادی روی پوست — در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید
- نشانههای افت شدید قند خون مانند لرز، تعریق سرد، گیجی یا ضعف ناگهانی، بهویژه در مصرف همزمان با سولفونیلاوره یا انسولین — بلافاصله مادهای قندی مصرف کنید و در صورت تداوم یا شدت علائم با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ویلداگلیپتین نسبت به بسیاری از داروهای دیگر تداخلهای دارویی شناختهشدهٔ کمتری دارد، اما چند نکتهٔ مهم وجود دارد. مصرف همزمان آن با سایر داروهای پایینآورندهٔ قند خون، بهویژه سولفونیلاورهها یا انسولین، میتواند خطر افت قند خون را افزایش دهد و پزشک ممکن است دوز داروی همراه را تنظیم کند. همزمانی مصرف آن با مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE inhibitors) — از داروهای رایج فشار خون — با افزایش احتمال تورم زیرپوستی (آنژیوادم) همراه بوده است. مصرف الکل نیز باید با احتیاط و طبق نظر پزشک باشد، زیرا هم میتواند کنترل قند خون را مختل کند و هم به کبد فشار وارد کند. برای ایمنی کامل، فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی و مطمئنی دربارهٔ ایمنی مصرف ویلداگلیپتین در دوران بارداری در دست نیست و به همین دلیل معمولاً برای زنان باردار توصیه نمیشود؛ در این دوران غالباً انسولین گزینهٔ ترجیحی برای کنترل قند خون است و تصمیم دربارهٔ تغییر درمان با پزشک است. همچنین مشخص نیست که این دارو وارد شیر مادر میشود یا نه، بنابراین در دوران شیردهی نیز باید با احتیاط و تنها طبق نظر پزشک مصرف شود. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از ادامه یا شروع مصرف این دارو حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق (معمولاً زیر ۳۰ درجهٔ سلسیوس) و بهدور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی و خارج از دسترس و دید کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ویلداگلیپتین باعث افزایش وزن میشود؟
۰۲آیا مصرف ویلداگلیپتین بهتنهایی باعث افت قند خون میشود؟
۰۳باید این دارو را همراه غذا مصرف کنم یا با شکم خالی؟
۰۴چرا پزشکم آزمایش عملکرد کبد درخواست داده است؟
۰۵اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A10BH02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.