وارنیکلین
وارنیکلین دارویی از دستهٔ کمککنندههای ترکِ سیگار است که با اثر بر گیرندههای نیکوتینیِ مغز، ولع و نشانههای ترکِ نیکوتین را کاهش میدهد.
این دارو بیشتر برای کمک به افرادی تجویز میشود که قصدِ جدی برای ترکِ سیگار دارند و در قالبِ یک برنامهٔ ساختاریافتهٔ ترکِ نیکوتین مصرف میشود.
برخی افراد حینِ مصرفِ این دارو دچارِ تغییراتِ خلقی، بیقراری یا افکارِ غیرعادی میشوند؛ هرگونه تغییرِ ناگهانی در خلقوخو یا رفتار باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
اگر سابقهٔ افسردگی، اختلالاتِ روانی، تشنج یا بیماریِ کلیوی دارید، یا هر نشانهٔ نگرانکنندهای در خلق و رفتارِ خود دیدید، پیش از ادامهٔ مصرف حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
وارنیکلین دارویی است که برای کمک به ترکِ سیگار به کار میرود و در واقع یک آگونیستِ جزئیِ گیرندهٔ نیکوتینی (Nicotinic Receptor Partial Agonist) محسوب میشود. این دارو بهطورِ جزئی همان گیرندههایی در مغز را تحریک میکند که نیکوتین به آنها متصل میشود؛ از یکسو تا حدی ولع و نشانههای ناخوشایندِ ترکِ نیکوتین را کم میکند و از سویِ دیگر، اگر فرد باز هم سیگار بکشد، لذت و اثرِ پاداشدهندهٔ آن را کاهش میدهد. هدفِ اصلی از مصرفِ وارنیکلین، بالا بردنِ شانسِ موفقیت در ترکِ کاملِ سیگار در کنارِ حمایتهای رفتاری و مشاورهٔ ترکِ اعتیاد است. این دارو معمولاً در دورهٔ زمانیِ مشخص و تحتِ نظرِ پزشک مصرف میشود.
موارد مصرف
- کمک به ترکِ سیگار در بزرگسالانِ سیگاری که تصمیمِ جدی به قطعِ مصرف دارند
- کاهشِ ولع و میلِ شدید به کشیدنِ سیگار در دورهٔ ترک
- کاهشِ نشانههای ناخوشایندِ ترکِ نیکوتین مانندِ بیقراری و تحریکپذیری
- کمکردنِ لذت و اثرِ پاداشدهندهٔ سیگار در صورتِ عودِ مصرف در حینِ درمان
- استفاده در برنامههای ساختاریافتهٔ ترکِ سیگار همراه با مشاوره و حمایتِ رفتاری
روش مصرف
وارنیکلین بهصورتِ خوراکی و همراه با آب مصرف میشود و قرص باید کامل بلعیده شود، نه خرد یا جویده. برای کاهشِ احتمالِ تهوع، معمولاً توصیه میشود قرص همراه با غذا و یک لیوان آبِ کامل مصرف شود. پزشک معمولاً یک «تاریخِ ترکِ سیگار» تعیین میکند و دوز دارو را در روزهای نخستِ درمان بهتدریج تنظیم میکند؛ این برنامهریزی و طولِ دورهٔ درمان کاملاً بر عهدهٔ پزشک است و باید دقیقاً طبقِ نسخه دنبال شود. حتی اگر در میانهٔ دوره احساسِ بهبود کردید یا هنوز گاهبهگاه سیگار میکشید، دارو را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید، چون تکمیلِ دوره برای رسیدن به نتیجهٔ پایدار اهمیت دارد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کمک به ترک سیگار در بزرگسالان سیگاری
پس از غذا و با یک لیوان پر آب مصرف شود. در افراد موفق، ادامهٔ درمان برای ۱۲ هفتهٔ دیگر ممکن است به حفظ ترک کمک کند.
کاهش ولع و میل شدید به کشیدن سیگار در دورهٔ ترک
مصرف منظم همراه با ترک سیگار و حمایت رفتاری، اثربخشی را بیشتر میکند.
کاهش نشانههای ناخوشایند ترک نیکوتین
برای کاهش تهوع، قرص را پس از غذا و با آب کافی مصرف کنید؛ در صورت عدم تحمل، کاهش دوز فقط با نظر پزشک انجام شود.
کاهش لذت و اثر پاداشدهندهٔ سیگار در صورت عود مصرف حین درمان
در صورت بازگشت به سیگار، دوز را خودسرانه افزایش ندهید و دربارهٔ ادامه یا تکرار دوره با پزشک مشورت کنید.
ترک سیگار در برنامهٔ ساختاریافته همراه با مشاوره و حمایت رفتاری
در روش ترک تدریجی، کاهش مصرف از آغاز درمان انجام میشود و هدف، قطع کامل سیگار تا پایان هفتهٔ ۱۲ است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به وارنیکلین یا هر یک از اجزای قرص حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
- سابقهٔ افسردگی، اختلالِ دوقطبی یا هر بیماریِ روانپزشکیِ دیگر را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر سابقهٔ تشنج دارید یا دچارِ بیماریِ کلیوی هستید، پیش از مصرف پزشک را مطلع کنید.
- در صورتِ بیماریِ قلبیعروقی یا سابقهٔ سکتهٔ قلبی یا مغزی، این موضوع را با پزشک مطرح کنید.
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی را پیش از شروعِ دارو حتماً به پزشک بگویید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفیات را به پزشک و داروساز نشان بده.
عوارض احتمالی
- تهوعِ خفیف تا متوسط، شایعترین عارضه که معمولاً با گذشتِ زمان کم میشود
- سردرد
- خوابهای غیرعادی یا واضحتر از حدِ معمول
- بیخوابی یا اختلال در الگویِ خواب
- یبوست، نفخ یا دلدرد
- خشکیِ دهان یا تغییرِ مزه
- هرگونه تغییرِ ناگهانی در خلقوخو، افکارِ منفی دربارهٔ خود یا رفتارِ غیرعادی؛ در این صورت فوراً به پزشک اطلاع دهید یا موضوع را با خانواده در میان بگذارید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بثوراتِ پوستیِ گسترده همراه با تاول یا لایهلایهشدنِ پوست؛ این حالت نیازمندِ مراجعهٔ فوری به پزشک است.
- علائمِ قلبیِ جدید مانندِ دردِ قفسهٔ سینه یا تپشِ نامنظمِ قلب؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- تشنج یا از دست دادنِ ناگهانیِ هوشیاری؛ در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
وارنیکلین برخلافِ بسیاری از داروها عمدتاً از راهِ کلیه دفع میشود و تداخلِ داروییِ چشمگیرِ چندانی با اغلبِ داروهای رایج ندارد، اما ترکیبِ آن با سایرِ روشهای جایگزینیِ نیکوتین مانندِ آدامس یا چسبِ نیکوتین معمولاً توصیه نمیشود، مگر با نظرِ صریحِ پزشک. مصرفِ الکل در دورهٔ درمان میتواند خطرِ عوارضِ روانی و رفتاری را افزایش دهد و بهتر است محدود یا با احتیاط انجام شود. از سویِ دیگر، خودِ ترکِ سیگار میتواند سطحِ خونیِ برخی داروهای دیگر را که فرد همزمان مصرف میکند تغییر دهد، پس فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تنظیمِ لازم انجام شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ وارنیکلین در بارداری در دست نیست، به همین دلیل در دورانِ بارداری معمولاً روشهای غیرداروییِ ترکِ سیگار در اولویت قرار میگیرند. اینکه وارنیکلین به میزانِ قابلِتوجهی در شیرِ مادر ترشح میشود یا نه نیز بهطورِ کامل روشن نیست. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیردهی میکنید، پیش از هر تصمیمی دربارهٔ شروع یا ادامهٔ این دارو با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را از طریقِ روشِ صحیحِ امحا، نه از طریقِ سطلِ زبالهٔ خانگی یا سرویسِ بهداشتی، دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
| قرص | 0.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا وارنیکلین باعثِ افزایشِ وزن میشود؟
۰۲اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۳آیا مصرفِ وارنیکلین همراه با سیگار کشیدن مشکلی دارد؟
۰۴چرا باید حتی بعد از ترکِ موفقِ سیگار، دارو را ادامه دهم؟
۰۵آیا وارنیکلین اعتیادآور است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۶ سازنده، در گروه N07BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.