ترازودون
ترازودون داروی ضدافسردگی غیرمعمول از خانواده مسدودکننده و بازجذبکننده سروتونین است که با تنظیم سطح سروتونین در مغز به بهبود خلق و خواب کمک میکند.
این دارو بیشتر برای درمان افسردگی و همچنین بهصورت رایج در دوزهای پایینتر برای کمک به بیخوابی تجویز میشود.
مهمترین نکته ایمنی این دارو خوابآلودگی و افت فشار خون هنگام بلند شدن است؛ در موارد نادر نیز میتواند باعث نعوظ دردناک و طولانی در مردان شود که نیازمند مراجعه فوری است.
اگر نعوظ غیرعادی و طولانی، افکار آسیب به خود، یا علائم آلرژیک شدید پدیدار شد، حتماً و فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید. همچنین پیش از افزودن هر داروی جدید، بهویژه ضدافسردگی دیگر، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ترازودون یک داروی ضدافسردگی غیرمعمول است که در رده داروهای مسدودکننده و بازجذبکننده سروتونین (Serotonin Antagonist and Reuptake Inhibitor) قرار میگیرد. این دارو با اثر بر گیرندههای سروتونین در مغز و مهار خفیف بازجذب آن، به تعادل خلقوخو کمک میکند. ترازودون همچنین اثر آرامبخش قابلتوجهی دارد که باعث شده در دوزهای پایینتر، بهطور گسترده برای کمک به بیخوابی نیز استفاده شود. برخلاف بسیاری از ضدافسردگیهای دیگر، اثر محرک یا برانگیزاننده ندارد و برای بیمارانی که افسردگی همراه با اضطراب یا بیخوابی دارند، گزینه مناسبی محسوب میشود.
موارد مصرف
- درمان افسردگی اساسی
- کمک به درمان بیخوابی، بهویژه در دوزهای پایینتر
- کاهش اضطراب همراه با افسردگی
- درمان کمکی (افزایشی) در کنار سایر ضدافسردگیها در برخی بیماران
- کمک به بیخوابی ناشی از مصرف برخی داروهای ضدافسردگی دیگر
روش مصرف
قرص ترازودون را ترجیحاً بلافاصله بعد از غذا یا یک میانوعده سبک مصرف کنید؛ این کار جذب دارو را یکنواختتر میکند و احتمال سرگیجه و حالت تهوع را کاهش میدهد. اگر برای بیخوابی تجویز شده باشد، معمولاً کمی پیش از زمان خواب مصرف میشود. زمان و نحوه مصرف را دقیقاً طبق نسخه پزشک رعایت کنید و تلاش کنید هر روز در ساعتی مشخص دارو را بخورید. اثر ضدافسردگی کامل معمولاً پس از چند هفته مصرف منظم آشکار میشود، بنابراین حتی در صورت نبود بهبود فوری، بدون مشورت با پزشک مصرف را قطع نکنید؛ قطع ناگهانی، بهویژه بعد از مصرف طولانیمدت، ممکن است با علائمی مانند بیقراری یا اختلال خواب همراه باشد، پس هرگونه تغییر یا قطع دارو باید تدریجی و زیر نظر پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
افسردگی اساسی
کمی پس از غذا یا میانوعده سبک مصرف شود؛ در صورت خوابآلودگی، بخش عمده دوز شب مصرف شود. قطع درمان باید تدریجی باشد.
افسردگی اساسی همراه با اضطراب
کمی پس از غذا یا میانوعده سبک مصرف شود؛ در صورت خوابآلودگی از رانندگی و کار با ماشینآلات خودداری شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت یا واکنش آلرژیک قبلی به ترازودون یا سایر داروها
- بیماریهای قلبی، بهویژه اختلال در ریتم قلب یا سابقه حمله قلبی اخیر
- مصرف هر داروی دیگر، بهخصوص ضدافسردگیهای دیگر، مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز (MAOI)، و داروهای رقیقکننده خون
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
- سابقه بیماری کبدی یا کلیوی
- سابقه نعوظ طولانی یا بیماریهایی که خطر آن را افزایش میدهند
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی و احساس خستگی
- سرگیجه، بهویژه هنگام بلند شدن ناگهانی
- خشکی دهان
- سردرد
- تهوع
- تاری دید
- نعوظ طولانی، دردناک و بدون ارتباط با تحریک جنسی (پریاپیسم) در مردان — در صورت بروز، بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید، زیرا تأخیر میتواند آسیب دائمی ایجاد کند.
- علائم سندرم سروتونین مانند تب بالا، تعریق شدید، تپش قلب، بیقراری شدید یا لرزش عضلانی — در صورت بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش یا افت شدید فشار خون هنگام ایستادن — به پزشک اطلاع دهید، بهویژه اگر با زمینخوردن همراه باشد.
- احساس تپش نامنظم یا تند قلب — در اسرع وقت با پزشک تماس بگیرید و در صورت شدید بودن به اورژانس مراجعه کنید.
- بروز افکار آسیب به خود یا بدتر شدن ناگهانی خلق، بهخصوص در هفتههای ابتدایی مصرف یا پس از تغییر دوز — بلافاصله با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
- واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو یا مشکل در تنفس — بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ترازودون با مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز (MAOI) تداخل خطرناک دارد و مصرف همزمان آنها ممنوع است. ترکیب با سایر داروهای اثرگذار بر سروتونین، مانند سایر ضدافسردگیها، برخی مسکنهای خاص یا داروهای میگرن، میتواند خطر سندرم سروتونین را افزایش دهد. مصرف همزمان با الکل، آرامبخشها، خوابآورها یا مسکنهای اپیوئیدی، خوابآلودگی را تشدید میکند و باید از آن پرهیز شود. برخی داروهای ضدقارچ و آنتیبیوتیکهای خاص نیز میتوانند با تغییر غلظت خونی ترازودون، اثر یا عوارض آن را تحت تأثیر قرار دهند. همیشه فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کاملی درباره بیخطر بودن قطعی ترازودون در بارداری در دست نیست و تصمیمگیری باید با در نظر گرفتن فایده و خطر، توسط پزشک انجام شود؛ بدون مشورت با پزشک، مصرف یا قطع خودسرانه دارو در دوران بارداری توصیه نمیشود. این دارو به مقدار کمی وارد شیر مادر میشود، بنابراین مصرف در دوران شیردهی نیز باید تنها زیر نظر و با تأیید پزشک باشد.
نگهداری
ترازودون را در دمای اتاق و به دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بسته اصلی خود و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ترازودون اعتیادآور است؟
۰۲چرا ترازودون هم برای افسردگی و هم برای بیخوابی تجویز میشود؟
۰۳چرا بعد از مصرف ترازودون احساس خوابآلودگی میکنم؟
۰۴آیا مصرف ترازودون همراه با غذا لازم است؟
۰۵اگر یک نوبت مصرف ترازودون را فراموش کنم چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۶ سازنده، در گروه N06AX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.