بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

ترانیل‌سیپرومین

Tranylcypromine
رده ATC N06AF04شکل قرصدوز 10 mgبرند در ایران ۶
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ترانیل‌سیپرومین یک داروی ضدافسردگی از دستهٔ مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز است که با افزایشِ سطحِ برخی موادِ پیام‌رسانِ مغزی، به بهبودِ خلق‌وخو کمک می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو عمدتاً برای افسردگیِ مقاوم به درمان — زمانی که داروهای ضدافسردگیِ متداول‌تر اثرِ کافی نداشته‌اند — و برخی انواعِ خاصِ افسردگی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته دربارهٔ این دارو، لزومِ پرهیز از غذاهای حاویِ تیرامین (مانندِ پنیرهای کهنه) و آگاه‌سازیِ پزشک از تمامیِ داروهای مصرفی‌ات است، چون ترکیبِ نادرست می‌تواند به افزایشِ خطرناکِ فشارِ خون بینجامد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از مصرفِ هر داروی جدید (از جمله داروی سرماخوردگی یا مسکن)، پیش از هر جراحیِ برنامه‌ریزی‌شده، یا در صورتِ بی‌اطمینانی از تداخلِ غذایی، حتماً با پزشک یا داروسازت مشورت کن.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Tranylcypromine
۰۲

معرفی دارو

ترانیل‌سیپرومین یکی از داروهای ضدافسردگیِ نسلِ قدیمی‌تر از دستهٔ «مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز» (Monoamine Oxidase Inhibitor) است. این دارو با مهارِ برگشت‌ناپذیرِ آنزیمی به همین نام، از تجزیهٔ برخی موادِ پیام‌رسانِ عصبیِ مغز مانندِ سروتونین، نوراپی‌نفرین، و دوپامین جلوگیری می‌کند و سطحِ آن‌ها را در مغز بالا می‌برد. این افزایش، به‌مرور به بهبودِ خلق‌وخو کمک می‌کند. به دلیلِ نیاز به رعایتِ رژیمِ غذاییِ خاص و تعدادِ زیادِ تداخل‌های دارویی، این دارو معمولاً برای مواردی در نظر گرفته می‌شود که داروهای ضدافسردگیِ رایج‌تر پاسخِ کافی نداده باشند. مصرفِ آن همواره باید زیرِ نظرِ دقیقِ روان‌پزشک انجام شود.

۰۳

موارد مصرف

  • افسردگیِ مقاوم به درمان (زمانی که داروهای ضدافسردگیِ رایج‌تر پاسخِ کافی نداده‌اند)
  • افسردگیِ غیرمعمول (Atypical Depression) همراه با نشانه‌هایی مانندِ پرخوابی و افزایشِ اشتها
  • افسردگیِ همراه با اضطرابِ قابلِ‌توجه، طبقِ تشخیص و صلاحدیدِ روان‌پزشک
۰۴

روش مصرف

این دارو به‌صورتِ قرص و طبقِ برنامه‌ای که پزشک مشخص می‌کند مصرف می‌شود؛ برخی پزشکان ترجیح می‌دهند آخرین نوبتِ روزانه در ساعاتِ اولیهٔ بعدازظهر مصرف شود تا در خوابِ شب اختلال ایجاد نکند. مقدار و تعدادِ دفعاتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشک، بر اساسِ شرایطِ هر فرد، در نسخه تعیین می‌کند. پایبندی به برنامهٔ زمانیِ ثابت به اثربخشیِ بهترِ درمان کمک می‌کند. فراموش کردنِ مکررِ نوبت‌ها یا قطعِ ناگهانیِ این دارو — به‌ویژه بدونِ هماهنگی با پزشک — می‌تواند خطرناک باشد و با بی‌قراری یا بازگشتِ افسردگی همراه شود. تغییرِ این دارو به داروی ضدافسردگیِ دیگر، یا برعکس، معمولاً نیازمندِ یک دورهٔ زمانیِ فاصله است که پزشک آن را مشخص می‌کند؛ برای هرگونه پرسش دربارهٔ نحوهٔ درستِ مصرف، از داروسازِ خود نیز می‌توانی کمک بگیری.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

افسردگیِ مقاوم به درمان

بزرگسالاندرمان خوراکی با مقدار کم آغاز و در چند نوبت طی روز، بر اساس پاسخ و تحمل، به‌تدریج تنظیم می‌شود؛ پس از رسیدن به پاسخ، درمان نگهدارنده ادامه می‌یابد.

انتخاب اولیهٔ درمان افسردگی نیست. با یا بدون غذا مصرف می‌شود؛ از غذاهای پرِ تیرامین و داروهای تداخل‌دار پرهیز کنید و دارو را ناگهانی قطع نکنید.

افسردگیِ غیرمعمول

بزرگسالانهمان رژیم درمانی افسردگی مقاوم: آغاز با مقدار کم و افزایش تدریجی در چند نوبت طی روز بر پایهٔ پاسخ و تحمل؛ ادامهٔ درمان نگهدارنده پس از بهبود.

خطر افت فشار، بحران فشارخون و سندرم سروتونین وجود دارد؛ پیش از مصرف هر دارو یا مکمل جدید، تداخل‌ها باید بررسی شود.

افسردگیِ همراه با اضطرابِ قابل‌توجه

بزرگسالاندوز کاملاً فردی است و در چند نوبت طی روز، آهسته و بر اساس پاسخ افسردگی، شدت اضطراب و تحمل بیمار تنظیم می‌شود؛ مدت درمان را پاسخ بالینی تعیین می‌کند.

مصرف هم‌زمان داروهای ضدافسردگی، داروهای سروتونرژیک یا محرک‌ها بدون تأیید روان‌پزشک می‌تواند خطرناک باشد.

تنظیم دوز: در سالمندان و بیماران مستعد افت فشار، بیماری کبدی یا کلیوی، تنظیم دوز باید آهسته‌تر و همراه با پایش فشارخون و عوارض انجام شود؛ وضعیت کبد و همهٔ داروهای هم‌زمان نیز باید ارزیابی شود. دوز دقیق، حداکثر مقدار روزانه و کاهش تدریجی هنگام قطع را پزشک تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • حساسیتِ شناخته‌شده به ترانیل‌سیپرومین یا هر مهارکنندهٔ دیگرِ مونوآمین‌اکسیداز
  • مصرفِ هر داروی ضدافسردگیِ دیگر، محرکِ عصبی، یا داروی سرماخوردگی و ضداحتقانِ بینی در روزها و هفته‌های اخیر
  • بیماری‌های قلبی‌عروقی یا فشارِ خونِ بالا
  • بیماری‌های کبدی یا کلیوی
  • سابقهٔ اختلالِ دوقطبی یا نوسان‌هایِ شدیدِ خلقی
  • بارداری، شیردهی، یا هرگونه جراحی و بی‌هوشیِ برنامه‌ریزی‌شده در آینده
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • افتِ فشارِ خون هنگامِ ایستادن (سرگیجه یا سبکیِ سر)
  • بی‌خوابی یا بی‌قراری
  • خشکیِ دهان
  • یبوست
  • افزایشِ وزن
  • سردرد یا لرزشِ خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های بحرانِ فشارِ خون مانندِ سردردِ شدید و ناگهانی، تپشِ قلب، یا سفتیِ گردن — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • نشانه‌های سندرمِ سروتونین مانندِ گیجی، تبِ بالا، لرزشِ شدید، یا ضربانِ نامنظمِ قلب — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید
  • واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، و تنگیِ نفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • بروزِ افکار یا رفتارِ خودآسیب‌رسان، به‌ویژه در هفته‌های نخستِ درمان — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید
  • زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم که می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد و باید سریع به پزشک اطلاع داده شود

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

ترانیل‌سیپرومین از داروهایی است که بیشترین تعدادِ تداخلِ غذایی و دارویی را دارد. مصرفِ غذاهای حاویِ مقدارِ بالای «تیرامین» (Tyramine) — مانندِ پنیرهای کهنه، گوشت یا ماهیِ دودی و نمک‌سودشده، خیارشورِ تخمیرشده، سسِ سویا، و برخی نوشیدنی‌های الکلیِ تخمیری — می‌تواند به بالا رفتنِ ناگهانی و خطرناکِ فشارِ خون منجر شود. هم‌زمانی با اغلبِ داروهای ضدافسردگیِ دیگر، برخی مسکن‌های اُپیوییدی، داروهای سرماخوردگی و ضداحتقانِ بینی، محرک‌های عصبی، و داروهای بی‌حسی یا بی‌هوشی نیز می‌تواند خطرِ سندرمِ سروتونین یا افزایشِ خطرناکِ فشارِ خون را بالا ببرد. الکل هم باید با احتیاطِ زیاد مصرف شود یا اصلاً کنار گذاشته شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها، و حتی داروهای گیاهیِ مصرفی‌ات را به پزشک و داروساز بگو، و پیش از شروعِ هر داروی جدید یا انجامِ هر جراحی، حتماً این نکته را یادآوری کن.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ کافی و قطعی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ ترانیل‌سیپرومین در دورانِ بارداری وجود ندارد و به همین دلیل معمولاً در این دوران توصیه نمی‌شود، مگر آنکه پزشک پس از سنجشِ دقیقِ فایده و خطر، ادامهٔ آن را ضروری تشخیص دهد. دربارهٔ عبور از شیرِ مادر نیز دادهٔ کافی در دست نیست، بنابراین هرگونه تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطعِ این دارو در دورانِ بارداری یا شیردهی باید تنها با هماهنگیِ نزدیک با پزشک انجام شود و هرگز به‌طورِ خودسرانه قطع نشود.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب، و گرمای زیاد نگهداری کن. آن را در بستهٔ اصلیِ خودش و دور از دسترسِ کودکان قرار بده و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کن. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریز، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص10 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۶ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ترانیل سیپرومین TRANYLCYPROMINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Adit Lifesciences
قرص
جاتروسوم JATROSOM
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Aristo Pharma GmbH
قرص
ترانیبریکس TRANIBRIX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 CARTON
Brix Biopharma Private Limited
قرص
ترانیل سیپرومین TRANYLCYPROMINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Brix Biopharma Private Limited
قرص
ترانیل سیپرومین TRANYLCYPROMINE
28 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Cenexi
قرص
پارنیت PARNATE
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 1 CONTAINER in 1 BOX
Dales Pharmaceuticals Limited
قرص
تریون TRIVON
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Exemed Pharmaceuticals
قرص
پارنیت PARNATE
100 TABLET in 1 CAN in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
GSK
قرص
پرنیت 10 میلی گرم PARNATE 10 MG
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
GSK
قرص
تریون TRIVON
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Intas Pharmaceuticals Ltd
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا مصرفِ این دارو نیازمندِ رعایتِ رژیمِ غذاییِ خاص است؟
ترانیل‌سیپرومین آنزیمی را که موادِ به‌نامِ تیرامین در برخی غذاها را تجزیه می‌کند، مهار می‌کند. اگر این غذاها بدونِ محدودیت مصرف شوند، تیرامین می‌تواند در بدن جمع شود و فشارِ خون را به‌طورِ خطرناکی بالا ببرد. پزشک یا داروساز فهرستِ دقیقِ غذاهایی را که باید محدود کنی، در اختیارت می‌گذارد.
۰۲آیا مصرفِ هم‌زمانِ داروی ضدافسردگیِ دیگر با این دارو ممکن است؟
معمولاً خیر، مگر با تأییدِ صریحِ روان‌پزشک. ترکیبِ ترانیل‌سیپرومین با بسیاری از داروهای ضدافسردگیِ دیگر می‌تواند خطرِ سندرمِ سروتونین را به‌شدت بالا ببرد. تغییر بینِ این دارو و سایرِ ضدافسردگی‌ها معمولاً نیازمندِ یک فاصلهٔ زمانیِ مشخص است که پزشک تعیین می‌کند.
۰۳چه مدت طول می‌کشد تا بهبودِ خلق‌وخو را حس کنم؟
مانندِ بیشترِ داروهای ضدافسردگی، بهبودِ محسوس معمولاً چند هفته زمان می‌برد، نه بلافاصله. ممکن است در این مدت پزشک برنامهٔ مصرف را بازبینی کند، بنابراین ناامیدیِ زودهنگام نباید باعثِ قطعِ خودسرانهٔ دارو شود.
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم، چه کار باید بکنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبتِ بعدی نمانده باشد، بهتر است نوبتِ فراموش‌شده را نادیده بگیری و طبقِ برنامهٔ معمول ادامه دهی، نه اینکه دو نوبت را با هم مصرف کنی. در صورتِ تردید، از داروساز یا پزشکِ خودت بپرس.
۰۵چرا نباید این دارو را ناگهان قطع کنم؟
قطعِ ناگهانیِ ترانیل‌سیپرومین می‌تواند با بی‌قراری، سردرد، یا بازگشتِ نشانه‌های افسردگی همراه باشد. هرگونه تغییر در مصرفِ این دارو، از جمله کاهشِ تدریجی یا قطعِ کامل، باید تنها زیرِ نظرِ پزشک انجام شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۶ برند از ۸ سازنده، در گروه N06AF04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.