تیرزپتاید

تیرزپتاید مولکولی است که هم‌زمان اثرِ دو هورمونِ طبیعیِ روده را تقلید می‌کند: پپتیدِ انسولین‌زای وابسته‌به‌گلوکز (GIP) و پپتیدِ شبه‌گلوکاگون-۱ (GLP-1)؛ به همین دلیل آن را «آگونیستِ دوگانه» می‌نامند. این دارو با تقویتِ ترشحِ انسولینِ وابسته به قندِ خون، کاهشِ ترشحِ گلوکاگون، و کند کردنِ تخلیهٔ معده، هم به کنترلِ قندِ خون در دیابت نوع ۲ کمک می‌کند و هم با افزایشِ احساسِ سیری، اشتها و دریافتِ غذا را کاهش می‌دهد. تیرزپتاید به‌صورتِ تزریقِ زیرجلدی و با فاصلهٔ یک‌هفته‌ای مصرف می‌شود و در ایران با نامِ تجاریِ مونجارو نیز شناخته می‌شود. این دارو جایگزینِ انسولین نیست، اما می‌تواند بخشی از برنامهٔ درمانیِ دیابت یا کاهشِ وزن باشد.

تیرزپتاید به‌صورتِ تزریقِ زیرجلدی در ناحیهٔ شکم، ران، یا بازو تجویز می‌شود و معمولاً هفته‌ای یک‌بار، ترجیحاً در یک روزِ ثابت از هفته، انجام می‌گیرد؛ می‌توان آن را مستقل از وعده‌های غذایی و در هر ساعتی از روز تزریق کرد. پزشک معمولاً درمان را از یک دوزِ پایین آغاز می‌کند و در صورتِ نیاز و تحمل، آن را طیِ چند هفته یا ماه به‌تدریج افزایش می‌دهد تا هم اثربخشی بهتر شود و هم عوارضِ گوارشی کمتر شود؛ این افزایشِ دوز باید کاملاً طبقِ برنامهٔ پزشک باشد. محلِ تزریق را هر بار کمی جابه‌جا کنید و پیش از هر بار مصرف، قلمِ دارو را از نظرِ صافی و شفافیتِ محلول بررسی کنید. نحوهٔ درستِ تزریق را حتماً از پزشک یا داروساز بیاموزید و در صورتِ فراموشیِ یک نوبت یا تصمیم برای قطعِ دارو، پیش از هر اقدامی با پزشک مشورت کنید.

تیرزپتاید با کند کردنِ تخلیهٔ معده می‌تواند جذبِ برخی داروهای خوراکی را کندتر یا کمتر کند؛ این نکته به‌ویژه برای قرص‌های ضدبارداریِ خوراکی اهمیت دارد و ممکن است پزشک روشِ پیشگیریِ مکمل یا جایگزین را توصیه کند. مصرفِ هم‌زمان با انسولین یا برخی قرص‌های دیابت مانندِ سولفونیل‌اوره‌ها می‌تواند خطرِ افتِ قندِ خون (هیپوگلیسمی) را افزایش دهد و معمولاً نیاز به تنظیمِ دوزِ آن داروها دارد. در داروهایی با بازهٔ درمانیِ باریک مانندِ وارفارین نیز ممکن است پزشک پایشِ دقیق‌تری را لازم بداند. مصرفِ الکل هم می‌تواند خطرِ افتِ قندِ خون و ناراحتیِ گوارشی را بیشتر کند. در هر حال، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها، و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.