سدیم فنیل بوتیرات

سدیم فنیل بوتیرات دارویی از گروه داروهای گوارش و سوخت‌وساز است و در دستهٔ داروهای جذب‌کنندهٔ نیتروژن (Nitrogen Scavenger) قرار می‌گیرد. این دارو برای کمک به دفع نیتروژن اضافی بدن در اختلالات مادرزادی چرخهٔ اوره به کار می‌رود؛ اختلالاتی که در آن‌ها بدن نمی‌تواند نیتروژن حاصل از تجزیهٔ پروتئین را به‌درستی به شکل اوره دفع کند و در نتیجه آمونیاک در خون بالا می‌رود. این دارو در بدن به فنیل‌استات تبدیل می‌شود و فنیل‌استات با اسیدآمینهٔ گلوتامین ترکیب می‌شود تا ترکیبی قابل‌دفع از راه کلیه بسازد و به این ترتیب، مسیری جایگزین برای خروج نیتروژن اضافی فراهم کند. هدف اصلی درمان، پیشگیری از تجمع آمونیاک و کاهش خطر آسیب مغزی ناشی از آن است. این دارو معمولاً همراه با رژیم غذایی کم‌پروتئین و گاهی مکمل‌های اسیدآمینه، طبق برنامهٔ پزشک متخصص متابولیک تجویز می‌شود.

این دارو باید دقیقاً طبق نسخهٔ پزشک، چه به شکل قرص خوراکی و چه به شکل تزریقی، مصرف شود. در صورت تجویز قرص، معمولاً بهتر است آن را همراه با غذا یا کمی بعد از آن مصرف کرد تا تحمل گوارشی بهتر شود؛ دوزهای روزانه نیز باید در فاصله‌های منظم و طبق برنامه‌ای که پزشک مشخص کرده، در طول روز تقسیم شوند. فرم تزریقی معمولاً تحت نظر مستقیم کادر درمان تجویز می‌شود. بو و طعم نسبتاً نامطبوع داروی خوراکی طبیعی است؛ اگر این موضوع مصرف را دشوار کرده، می‌توان دربارهٔ مخلوط‌کردن آن با غذا یا نوشیدنی از پزشک یا داروساز راهنمایی گرفت. این دارو را نباید بدون مشورت پزشک قطع کرد یا دوز آن را تغییر داد، چون قطع ناگهانی می‌تواند خطر بالارفتن آمونیاک خون را افزایش دهد. پایبندی کامل به برنامهٔ مصرف و رژیم غذایی همراه، برای کنترل ایمن بیماری ضروری است.

سدیم فنیل بوتیرات می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. کورتیکواستروئیدها و برخی داروهای ضدتشنج مانند والپروات ممکن است با افزایش تجزیهٔ پروتئین در بدن، سطح آمونیاک خون را بالا ببرند و از اثر این دارو بکاهند؛ به همین دلیل مصرف هم‌زمان آن‌ها نیازمند پایش دقیق‌تر است. برخی داروهای دیگر نیز ممکن است در نحوهٔ دفع این دارو از کلیه اثر بگذارند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی و کنترل شود.