ریمگپانت
ریمگپانت دارویی از ردهٔ مسدودکنندههای گیرندهٔ پپتیدِ وابسته به ژنِ کلسیتونین (CGRP) است که بهشکلِ قرصِ زیرزبانیِ سریعحل عرضه میشود و در درمانِ میگرن کاربرد دارد.
این دارو بیشتر برای فروکشکردنِ سریعِ حملهٔ حادِ میگرن، با یا بدونِ اورا، و نیز پیشگیری از حملاتِ میگرنِ دورهای در بزرگسالان تجویز میشود.
نکتهٔ مهم این است که مصرفِ همزمانِ ریمگپانت با برخی داروهای قویاثر بر کبد میتواند کارایی و ایمنیِ آن را تغییر دهد؛ همیشه فهرستِ کاملِ داروهایتان را به پزشک بگویید.
اگر پس از مصرف علائمِ آلرژیک مانندِ تورمِ صورت و لب، تنگیِ نفس یا بثوراتِ پوستی دیدید، یا حملاتِ میگرن با وجودِ مصرفِ دارو بهبود نیافت، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ریمگپانت از نسلِ جدیدترِ داروهای ضدِمیگرن و از خانوادهٔ داروهای موسوم به «جِپانت» است که بهطورِ اختصاصی گیرندهٔ پپتیدِ وابسته به ژنِ کلسیتونین (CGRP) را مسدود میکند؛ این مولکول در زمانِ حملهٔ میگرن در مغز و عروقِ اطرافِ آن آزاد میشود و در ایجادِ درد و التهابِ عصبی نقش دارد. با مسدودشدنِ گیرندهٔ این مادهٔ پیامرسان، زنجیرهٔ ایجادِ سردردِ میگرنی متوقف یا تضعیف میشود. ویژگیِ این دارو نسبت به بسیاری از درمانهای قدیمیترِ میگرن این است که هم برای فروکشکردنِ حملهٔ حاد و هم برای کاهشِ دفعاتِ وقوعِ میگرن در درازمدت کاربرد دارد. ریمگپانت بهشکلِ قرصِ زیرزبانیِ سریعحل عرضه میشود که روی زبان یا زیرِ آن حل میشود و نیازی به آب برای بلعیدنِ کاملِ آن نیست. هدفِ اصلیِ درمان، کاهشِ شدت و طولِ مدتِ سردردِ میگرنی و بهبودِ کیفیتِ زندگیِ فرد است.
موارد مصرف
- فروکشکردنِ حملهٔ حادِ میگرن، با یا بدونِ اورا، در بزرگسالان
- کاهشِ شدت و مدتِ سردرد و علائمِ همراه مانندِ تهوع و حساسیت به نور و صدا در حینِ حملهٔ میگرن
- پیشگیری از میگرنِ دورهای در بزرگسالانی که حملاتِ نسبتاً مکرر دارند
- کمک به کاهشِ نیاز به مصرفِ مکررِ سایرِ مسکنها در برخی بیماران، طبقِ نظرِ پزشک
روش مصرف
ریمگپانت بهصورتِ قرصِ زیرزبانیِ سریعحل مصرف میشود؛ بهتر است بلافاصله پیش از مصرف، بستهٔ بلیستر با دستِ خشک باز شود و قرص روی زبان یا زیرِ آن گذاشته شود تا در دهان حل شود، بدونِ نیاز به آب. بسته به هدفِ درمان، پزشک ممکن است مصرفِ این دارو را در همان ابتدای شروعِ حملهٔ میگرن برای کنترلِ سریعتر، یا بهصورتِ منظم و با فاصلهٔ ثابت برای پیشگیری از حملات تجویز کند؛ الگوی مناسب برای شما را پزشک مشخص میکند. مصرفِ بیشازحد یا بسیار مکررِ داروهای ضدِمیگرن، از جمله همین دارو، خودش میتواند به سردردهای برگشتی بینجامد، پس دقیقاً طبقِ برنامهای که پزشک یا داروساز تعیین کرده مصرف کنید و بدونِ مشورت، دفعاتِ مصرف را زیاد نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فروکشکردن حملهٔ حاد میگرن با یا بدون اورا در بزرگسالان
برای کاهش سردرد و علائم همراه مانند تهوع و حساسیت به نور و صدا مصرف میشود. قرص را بلافاصله پس از خارجکردن از بسته روی یا زیر زبان بگذارید؛ با یا بدون غذا قابل مصرف است. ایمنی بیش از ۱۸ نوبت در ۳۰ روز ثابت نشده است.
پیشگیری از میگرن دورهای در بزرگسالان
مصرف باید منظم باشد؛ قرص را روی یا زیر زبان بگذارید تا بدون نیاز به آب حل شود و میتوان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به ریمگپانت یا هر یک از اجزای قرص واکنشِ آلرژیک داشتهاید، حتماً پزشک را مطلع کنید.
- سابقهٔ نارساییِ شدیدِ کبدی یا کلیوی را با پزشک در میان بگذارید، چون ممکن است مصرفِ این دارو در این شرایط توصیه نشود.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان—بهویژه هر دارویی که روی عملکردِ کبد اثر میگذارد—را به پزشک و داروساز بگویید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر داروی تزریقیِ دیگری برای پیشگیریِ میگرن یا داروی دیگری از خانوادهٔ جِپانت مصرف میکنید، پزشک را آگاه کنید.
- این دارو برای مصرف در کودکان و نوجوانان بهطورِ کامل بررسی و تأیید نشده؛ مصرف در این سنین فقط با نظرِ پزشکِ متخصص است.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع
- دردِ خفیفِ شکم یا ناراحتیِ گوارشی
- خشکیِ دهان
- سرگیجه یا خستگیِ خفیف در برخی افراد
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ جدی—مانندِ تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو همراه با مشکل در تنفس—که گاهی حتی چند روز پس از مصرف بروز میکند؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- بثوراتِ گستردهٔ پوستی یا کهیرِ شدید؛ در این صورت مصرفِ دارو را متوقف کنید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- سردردِ جدید یا بسیار مکرر با وجودِ مصرفِ منظمِ دارو، که ممکن است نشانهٔ سردردِ ناشی از مصرفِ بیشازحدِ داروهای ضدِمیگرن باشد؛ در این حالت با پزشک مشورت کنید و بدونِ صلاحدیدِ او دفعاتِ مصرف را بیشتر نکنید.
- هر واکنشِ غیرمعمول یا نگرانکنندهای که پس از مصرف تجربه کردید و با موارد بالا مطابقت ندارد؛ در این حالت هم بهتر است بیدرنگ با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ریمگپانت عمدتاً توسطِ آنزیمِ کبدیِ CYP3A4 در بدن تجزیه میشود؛ به همین دلیل داروهایی که این آنزیم را بهشدت مهار میکنند (مانندِ برخی داروهای ضدِقارچ یا برخی آنتیبیوتیکهای خاص) میتوانند غلظتِ خونیِ ریمگپانت را بالا ببرند و خطرِ عوارض را افزایش دهند؛ در مقابل، داروهایی که همین آنزیم را بهشدت فعال میکنند (مانندِ برخی داروهای ضدِتشنج یا گیاهِ داروییِ گلِ راعی) ممکن است اثرِ دارو را کم کنند. مصرفِ همزمان با سایرِ داروهای ضدِمیگرنِ خانوادهٔ جِپانت نیز معمولاً توصیه نمیشود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان—از جمله داروهای بدونِ نسخه و گیاهی—را حتماً به پزشک و داروساز بگویید تا هر تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ انسانیِ کافی دربارهٔ مصرفِ ریمگپانت در بارداری هنوز در دسترس نیست و بیخطربودنِ کاملِ آن برای جنین بهطورِ قطعی روشن نشده؛ به همین دلیل مصرف در بارداری تنها زمانی توصیه میشود که پزشک آن را واقعاً لازم بداند. دربارهٔ شیردهی نیز دادههای محدودی وجود دارد و ممکن است مقدارِ کمی از دارو به شیرِ مادر منتقل شود؛ پیش از مصرف در دورانِ شیردهی حتماً دربارهٔ فایده و خطرِ احتمالی برای نوزاد با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
قرصها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگه دارید و تا لحظهٔ مصرف در همان بلیسترِ اصلی باقی بگذارید، چون این نوع قرص به رطوبتِ هوا و دست حساس است. دارو را دور از دید و دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و طبقِ راهنماییِ داروخانه دفعش کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص زیرزبانی سریعحل | 75 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ریمگپانت هم برای درمانِ حملهٔ میگرن و هم برای پیشگیری از آن استفاده میشود؟
۰۲چرا باید این قرص را زیرِ زبان حل کرد و نه با آب قورت داد؟
۰۳اگر پس از مصرفِ ریمگپانت سردردم کامل برطرف نشود، میتوانم دوباره دارو مصرف کنم؟
۰۴آیا مصرفِ ریمگپانت باعثِ خوابآلودگی میشود و رانندگی را تحتِ تأثیر قرار میدهد؟
۰۵آیا ریمگپانت با قرصهای ضدِبارداریِ خوراکی تداخل دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه N02CD0. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.